Siêu thị lấn sang mặt hàng đặc thù

Thị trường bán lẻ từ cuối năm ngoái đến nay nở rộ sự tham gia của các chuỗi bán lẻ lớn, hiện đại vào thị trường rất đặc thù - đồ cúng, vốn lâu nay chiếm lĩnh bởi kênh truyền thống.

Gây "sốt" mạng xã hội

Dịp vía Thần Tài mùng 10 tháng giêng vừa qua, hàng loạt clip triệu view về chủ đề nhân viên Bách Hóa Xanh đứng nướng cá lóc và bán trước cửa hàng với giá chỉ 49.000 đồng/con đã lan truyền chóng mặt trên các kênh mạng xã hội, thu hút hàng ngàn lượt bình luận.

Đa số người dùng tỏ ra ngạc nhiên khi thấy đơn vị bán lẻ hiện đại này kinh doanh cả những mặt hàng vốn là "độc quyền" của chợ truyền thống. Trong khi đó, giới kinh doanh cho rằng ông lớn bán lẻ này thực chất đã dùng cá lóc nướng như "chiếc phễu" để thu hút khách đến mua các sản phẩm khác. Trước đó, AEON bán mâm cơm ngày Tết, Lotte Mart bán bộ tam sên giá chưa đến 95.000 đồng cũng gây sự chú ý của người tiêu dùng.

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, đại diện Bách Hóa Xanh cho biết trong ngày vía Thần Tài vừa qua, toàn hệ thống có 132 điểm bán cá lóc nướng với số lượng tiêu thụ 13.400 con. Tuy nhiên, nhà bán lẻ này không nói rõ về định hướng sắp tới đối với mảng đồ cúng và đồ ăn chế biến sẵn.

Trong khi đó, các siêu thị Co.opmart thuộc hệ thống Liên hiệp HTX Thương mại TP HCM (Saigon Co.op) gần đây nhiều nơi thông báo nhận đặt món cúng như xôi, gà nướng, gà luộc, chè đậu trắng, chè trôi nước… Dịp Tết vừa qua, một số Co.opmart ở TP HCM còn bán cả combo đồ cúng ông Táo, combo mâm cỗ gia tiên.

Ông Võ Trần Ngọc, Giám đốc kinh doanh Saigon Co.op, thông tin dịp Tết vừa qua, doanh số các mặt hàng nói trên rất khả quan, cho thấy tiềm năng phân khúc này rất lớn, đặc biệt là nhóm khách văn phòng bận rộn, không có thời gian nấu nướng.

Theo ông Ngọc, các set đồ cúng sẽ được thiết kế chuyên biệt theo từng ngày cúng, theo phong tục của người dân. Mỗi siêu thị có đội ngũ chuyên trách chế biến, nấu chín và nghiên cứu các sản phẩm đồ cúng theo chủ đề; có siêu thị còn cung cấp cả dịch vụ tiệc tận nơi. "Ưu thế của siêu thị là giá ổn định nên trong các ngày cúng, giá ở siêu thị thường rẻ hơn bên ngoài. Để phục vụ tốt, siêu thị khuyến khích khách đặt trước bằng các chương trình khuyến mãi, chiết khấu để bảo đảm số lượng và chất lượng" - ông Ngọc nói thêm.

Siêu thị sẽ đầu tư kỹ hơn cho mùa sau

Ông Đinh Quang Khôi, Giám đốc marketing MM Mega Market Việt Nam, cho biết siêu thị cũng có kế hoạch kinh doanh các món cúng nhưng đã tham gia trễ trong mùa cao điểm vừa qua. Do đó, MM Mega Market chỉ bán một số sản phẩm cúng và cá phóng sinh.

Theo ông Khôi, thị trường đồ cúng chủ yếu nằm ở chợ truyền thống nhưng gần đây nhiều nơi ngưng kinh doanh nên hệ thống phân phối hiện đại đã nắm bắt cơ hội chiếm lĩnh thị phần.

Ông Khôi cho rằng lợi nhuận trực tiếp từ đồ cúng có thể không cao nhưng đây là cái cớ để khách hàng bước chân vào siêu thị. "Khi đã vào mua đồ cúng, họ sẽ phát sinh nhu cầu mua thêm các mặt hàng khác cho cá nhân và gia đình, từ đó giúp tăng tổng doanh số. Đợt vừa qua coi như thử nghiệm. Những dịp tới, siêu thị sẽ lên kế hoạch trước vài tháng để chuẩn bị nguồn hàng và quảng bá bài bản hơn, không chỉ cho dịp Tết, vía Thần Tài mà còn cho các ngày lễ khác như rằm tháng 4 hay rằm tháng 7 âm lịch" - ông nói.

Ông Nguyễn Đỗ Anh Quân, Giám đốc nhãn hàng iPOS.vn (thuộc Công ty CP iPOS.vn - đơn vị cung cấp giải pháp quản lý cho lĩnh vực kinh doanh ẩm thực), cho biết bản chất các mâm cúng, đồ cúng bán trong hệ thống bán lẻ là một nhánh của xu hướng làm sẵn để ăn ngay và làm sẵn để chế biến nhanh (Ready-to-eat/Ready-to-cook). Chỉ khác ở chỗ những sản phẩm này được thiết kế thêm về hình thức để phù hợp nghi lễ của người Việt - tức là nhu cầu cũ được chuẩn hóa lại theo dạng gói giải pháp trọn bộ, giúp người mua tiết kiệm công sức, đúng giờ, đúng lễ và yên tâm hơn về vệ sinh, nguồn gốc.

Theo ông Quân, xu hướng này đã diễn ra nhiều năm ở chợ truyền thống lẫn cửa hàng bán lẻ hiện đại. Điểm mới hiện nay là các chuỗi đang nâng cấp phần chuẩn hóa gồm quy cách, đóng gói, gợi ý theo dịp và khả năng cung ứng số lượng lớn trong thời gian ngắn.

Không chỉ các siêu thị lớn, mà nhóm siêu thị nhỏ, cửa hàng tiện lợi dưới chân chung cư, khu đô thị cũng đã làm các gói đồ ăn làm sẵn từ lâu, bởi những nơi này thường thiếu chợ truyền thống hoặc có chợ cóc nhưng đã bị siết dần về mặt quản lý.

Đặc biệt, các đợt ra quân xử lý chợ tự phát, lấn chiếm vỉa hè gần đây diễn ra mạnh - nhất là ở khu dân cư, chung cư… - tạo xu hướng dịch chuyển nhu cầu mua sắm nhanh về các điểm bán lẻ hợp chuẩn. Tuy nhiên, khả năng cao nhóm hàng này khó trở thành mảng chủ lực, vì nhu cầu chỉ tập trung vài dịp cao điểm, còn ngày thường sức mua giảm mạnh. "Về ngắn hạn, tác động tới kênh truyền thống chưa quá rõ ràng. Kênh truyền thống vẫn có lợi thế riêng ở những món bán chạy nhờ chất lượng ngon, tay nghề gia truyền và khách quen tin mua vì đúng vị" - ông Quân đánh giá thêm.