Tại sao các toà nhà ở Hong Kong luôn có lỗ thủng ở giữa?

Hong Kong (Trung Quốc) vốn nổi tiếng thế giới với những tòa nhà chọc trời vô cùng ngoạn mục. Tuy nhiên, có một điểm rất dễ nhận ra là nhiều tòa nhà cao tầng có những "lỗ thủng" ngay giữa, trông như những ô cửa sổ lớn trống hoác. Đâu không đơn thuần là một sự phá cách ngẫu hứng hay để tạo điểm nhấn nghệ thuật, những "lỗ thủng" này - hay còn gọi là "Cổng Rồng" - là sự kết hợp giữa văn hóa phong thủy cổ xưa và khoa học kỹ thuật hiện đại.

Có thể hiểu nguồn gốc của những lỗ thủng này bắt nguồn từ quan niệm phong thủy. Bởi những quan niệm triết học tâm linh chi phối mạnh mẽ mọi mặt đời sống, kinh doanh và xây dựng tại xứ Cảng Thơm. Theo dân gian, các ngọn núi tại HongKong là nơi trú ngụ của những con rồng linh thiêng mang theo năng lượng tích cực (long mạch). Mỗi ngày, rồng sẽ bay từ đỉnh núi xuống vùng biển phía trước để uống nước, tắm rửa rồi lại bay trở về núi.

Khi làn sóng đô thị hóa bùng nổ, các tòa nhà chọc trời mọc lên như nấm dọc bờ biển, vô tình tạo thành một bức tường bê tông khổng lồ chặn đứng lối đi của rồng. Người Hong Kong tin rằng, nếu chặn đường rồng, vượng khí sẽ bị triệt tiêu, mang lại vận xui, sự suy thoái kinh tế và bất hạnh cho cư dân trong khu vực. Để hóa giải, các kiến trúc sư đã cố tình để trống một khoảng không lớn ở giữa tòa nhà, đóng vai trò như chiếc cổng thông suốt giúp cho rồng tự do bay qua mà không bị cản trở, từ đó bảo toàn dòng chảy của tài lộc và sự thịnh vượng cho thành phố.

Bên cạnh yếu tố tâm linh, các "lỗ thủng" này còn là một phát kiến kỹ thuật thực tế và quan trọng đối với các kỹ sư xây dựng. Hong Kong nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới, thường xuyên phải hứng chịu những trận bão biển dữ dội với sức gió giật kinh hoàng. Khi một khối kiến trúc phẳng, đặc và cao hàng trăm mét đối mặt với gió bão, nó sẽ như một cánh buồm khổng lồ hứng trọn lực cản, tạo ra áp lực cực lớn lên nền móng và lõi nhà, gây ra hiện tượng rung lắc mạnh nguy hiểm. Thế nên, thiết kế lỗ thủng cho phép các luồng gió mạnh lùa xuyên thẳng qua thân tòa nhà thay vì đập vào mặt tiền, làm giảm đáng kể lực cản của gió, cân bằng áp suất không khí giữa hai mặt tòa nhà để giúp công trình đứng vững vàng trước các cơn bão lớn. Đồng thời, những khoảng trống này còn giúp không khí lưu thông tốt hơn trong thành phố, mang gió từ biển vào sâu trong đất liền, giảm bớt sự ngột ngạt và hiện tượng đảo nhiệt đô thị tại các khu vực có mật độ xây dựng quá dày đặc.

Một trong những ví dụ điển hình và nổi tiếng nhất cho phong cách kiến trúc này là khu phức hợp căn hộ cao cấp The Repulse Bay, được xây dựng vào những năm 1980. Khi được tái cấu trúc thành tòa nhà chung cư uốn lượn lượn sóng, chủ đầu tư đã quyết định mở một "Cổng Rồng" rộng tới 16 mét và cao 28 mét ở chính giữa. Quyết định này ban đầu khiến nhiều người bất ngờ vì doanh nghiệp đã chấp nhận hy sinh một diện tích căn hộ rất lớn, tương đương mất đi hàng triệu USD doanh thu. Tuy nhiên, đổi lại, tòa nhà trở thành một biểu tượng kiến trúc độc nhất vô nhị, thu hút giới siêu giàu đến sinh sống và được đánh giá là có phong thủy tốt bậc nhất Hong Kong.

Từ những lỗ thủng trên các tòa nhà ở Hong Kong có thể thấy cách họ gìn giữ những quan niệm dân gian của người đi trước nhưng vẫn không ngừng cải tiến kiến trúc hiện đại. Từ đó tạo nên một bản sắc đô thị độc đáo, nơi con người, công nghệ và thiên nhiên cùng chung sống hòa hợp.