“Tại sao những người ở Tiệm photocopy trên khắp Việt Nam đều giống nhau đến khó hiểu và kiệm lời như nhau vậy?”

Phát hiện các tiệm photocopy trên cả nước chung 1 “hệ điều hành”

Từ thời học sinh, sinh viên đến lúc đi làm, tiệm photocopy gần như là địa chỉ không ai xa lạ. Hết in tài liệu tham khảo, nghiên cứu khoa học đến luận văn, khóa luận tốt nghiệp, rồi ra trường lại ghé in giấy tờ, hồ sơ, ảnh thẻ,... Nói chung, kiểu gì cũng có lúc cần đến tiệm photo.

Mà lạ một cái, không chỉ tiệm nào trông cũng có vài nét tương đồng, từ biển hiệu chi chít chữ đến dàn máy tính, máy in bên trong, mà người làm ở đó dường như cũng có chung một “hệ điều hành”. Khách hỏi thì trả lời ngắn gọn, mắt vẫn dán vào máy, đôi khi trông hơi lạnh lùng, thường kiệm lời. Còn lúc không có khách, các cô chú lại ngồi xem YouTube hoặc lướt mạng xã hội.

Sự giống nhau khó hiểu này mới đây được một cư dân Threads gọi tên bằng câu hỏi: “Tại sao những người ở tiệm photocopy trên khắp Việt Nam đều giống nhau đến khó hiểu và kiệm lời như nhau vậy?”

Bài đăng thu về hơn 586.000 lượt xem cùng hàng trăm bình luận, phần lớn đều đồng tình vì từng gặp đúng kiểu chủ tiệm photocopy như vậy. Từ cách giao tiếp ngắn gọn, gần như không có chuyện phiếm, đến biểu cảm có phần nghiêm túc, tất cả khiến dân mạng không khỏi thắc mắc: Rốt cuộc đây là đặc trưng của nghề hay chỉ là một sự trùng hợp?

Những bình luận của cư dân mạng: “Thật nha, cuộc hội thoại của tôi và chủ tiệm photocopy là kiểu: in file này mấy bản em? xx nghìn. Hết”, “4 năm đại học tui đi hay in 1 chỗ thôi, tới năm tư in tài liệu chú mới hỏi 1 câu ngoài lề: sắp tốt nghiệp rồi hả”, “Mình nhìn họ, họ nhìn máy và lặng im”, “Vô tiệm in mà nói nhiều hơn 2 câu cảm giác như mình đang làm phiền họ”, “Còn có mấy tiệm vào bảo tự gửi file, biết in không thì cứ in luôn”, “Nhưng mà tui đã đi mấy tiệm và thấy lúc rảnh mấy chú hay ngồi xem YouTube hoặc lướt Facebook nhưng mà trông cũng bận rộn nhé, và đặc điểm là ‘in cho cháu cái này thành hai bản’ thế là chú không nói gì lại lấy in ra đưa xong nói giá tiền, quy trình kiệm lời nhất có thể”, “Ê sao công nhận 10 người hết 10 người im re không hỏi han gì hết cứ làm nhiệm vụ hệ thống thui”,...

Netizen rôm rả nêu lý do?

Vì sao những người làm ở tiệm photocopy lại có những đặc điểm giống nhau đến vậy?

Thực tế, chưa có lời giải nào thực sự chắc chắn cho sự trùng hợp này, nhưng qua những bình luận dưới bài đăng, dân mạng cũng đưa ra không ít giả thuyết.

Nhiều người cho rằng nguyên nhân trước hết nằm ở tính chất công việc. Mỗi ngày, các tiệm photocopy phải xử lý hàng loạt yêu cầu khác nhau, từ in vài trang tài liệu đến photo cả xấp hồ sơ, đóng quyển luận văn hay chỉnh sửa file. Công việc liên tục, khách ra vào thường xuyên khiến người làm nghề khó có thời gian trò chuyện ngoài lề, chưa kể còn phải tập trung để xử lý từng yêu cầu cho chính xác.

Một lý do khác cũng được nhiều người chỉ ra là yêu cầu ở tiệm photocopy thường khá cụ thể: in bao nhiêu bản, một hay hai mặt, đen trắng hay in màu, có cần đóng quyển hay không. Khi đã quen với những thao tác này, đôi khi khách chỉ cần nói vài câu là nhân viên đã hiểu cần làm gì. Cuộc hội thoại vì thế cũng ngắn gọn, chủ yếu xoay quanh công việc, chứ không hẳn là họ cố tình lạnh lùng hay không muốn giao tiếp. Ngoài ra, một số cư dân mạng còn cho rằng việc thường gặp các cô chú, các anh trung niên đứng tiệm cũng có thể là lý do khiến nhiều người liên tưởng đến hình ảnh những người kiệm lời, ít bắt chuyện. Dĩ nhiên, đây chỉ là cảm nhận từ trải nghiệm cá nhân, bởi cách giao tiếp còn tùy thuộc vào tính cách mỗi người chứ không hẳn liên quan đến độ tuổi hay nghề nghiệp.

“Nhiều việc quá bạn. Bạn thấy có 1 mình bạn trong tiệm nhưng một đống file trên máy, làm cho bạn xong lại làm cho người khác nữa. Bạn hỏi trọng điểm thì trả lời, nhiều người vô còn chỉ đạo mình cách photo nữa cơ”, “Đa phần họ xử lý nhiều đầu việc với làm liên tục 1 việc trong khoảng thời gian dài nên vậy, này gọi là nhân máy hợp nhất”, “Mệt á. Đợt vào guồng in khóa luận, đồ án, thi cử, cái tiệm nó đông nó ồn, t ngồi 1 hồi mà t còn mệt huống chi họ ở đó mỗi ngày”,... những bình luận của cư dân mạng.

Chưa dừng lại ở đó, nhiều cư dân mạng còn cho rằng sự kiệm lời của người làm nghề photocopy xuất phát từ yêu cầu tập trung cao độ khi vận hành máy. Chỉ một thao tác nhầm cũng có thể khiến cả xấp tài liệu phải in lại, chưa kể những sự cố như kẹt giấy hay máy móc trục trặc bất ngờ. Một cư dân mạng có gia đình làm tiệm photocopy đã chia sẻ khá chi tiết về những tình huống này: “Biết sao không, để photo 1 tờ giấy cần tập trung, ấn lỡ quẹt sai số lượng, bấm sai cách in,...khổ lắm, nhà tui tiệm photo nên biết. Với có 1 điều nữa là vào máy ít nói chuyện vì tránh hít phải bột mực, cái mực máy photo nó dạng bột bột”.

Và đôi khi, chính người trong nghề cũng chẳng lý giải được vì sao mình lại trở nên kiệm lời mỗi khi làm việc: “Là con của một tiệm photo và bắt đầu được truyền nghề từ năm lớp 3 cho tới hết cấp 3 thì tui confirm là nhiều khi chính bản thân tui lúc làm còn không hiểu tại sao tui lại kiệm lời như vậy luôn mà, có nhiều khách với nhiều yêu cầu khác nhau, nhà tui thì không chỉ mỗi photo tài liệu còn in ấn phẩm và đánh máy ti tỉ loại đơn nữa, nên không hoá điên mới lạ ý. Ngoài ra thì máy photo không phải lúc nào cũng bình thường, nó sẽ kẹt vì giấy in bị ẩm hoặc thích thì kẹt thì nên là mọi người thông cảm một tí nhé”.

Còn bạn, bạn có từng gặp những người chủ tiệm photocopy cũng kiệm lời y như vậy không? Hay tiệm bạn hay ghé lại là ngoại lệ?