Thay chủ tịch Fed, đổi hướng cắt giảm lãi suất?: Quyết định có thể định hình lại nền kinh tế lớn nhất thế giới

Tổng thống Donald Trump tuần trước đã thông báo ông sẽ đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch tiếp theo của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Ông Warsh kế nhiệm ông Jerome Powell sau khi nhiệm kỳ chủ tịch kết thúc vào tháng 5 tới.

Trong thời gian qua, ông Powell liên tục bị ông Trump chỉ trích vì không cắt giảm lãi suất mạnh tay như mong muốn của tổng thống. Trên mạng xã hội cá nhân, ông Trump viết rằng ông đã quen biết ông Kevin Warsh từ lâu và tin rằng ông Warsh sẽ trở thành một trong những Chủ tịch Fed “vĩ đại”, thậm chí có thể là người xuất sắc nhất. Ông Trump cũng cho rằng ông Warsh là lựa chọn “đúng khuôn mẫu” và sẽ không làm ông thất vọng.

Ông Kevin Warsh là ai?

Ông Warsh, 55 tuổi, là một nhân vật kỳ cựu của Phố Wall. Ông từng giữ cương vị Thống đốc Fed giai đoạn 2006-2011. Ông là đầu mối quan trọng kết nối Fed với Phố Wall trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Ông bắt đầu sự nghiệp năm 1995 tại Morgan Stanley với vai trò chuyên viên ngân hàng trong lĩnh vực mua bán và sáp nhập. Ông cũng từng là cố vấn kinh tế cho Tổng thống George W. Bush.

Hiện nay, ông Warsh là chuyên gia tại văn phòng quản lý tài sản gia đình của nhà đầu tư Stanley Druckenmiller. Ông đồng thời là nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Viện Hoover thuộc Đại học Stanford. Ông Warsh kết hôn với bà Jane Lauder, người thừa kế của tập đoàn mỹ phẩm Estée Lauder.

Ông Kevin Warsh nói gì về Fed?

Ông Warsh nhiều lần chỉ trích Fed, cho rằng ngân hàng trung ương đã tự làm suy yếu uy tín của mình khi không kiểm soát được lạm phát trong giai đoạn đại dịch. Ông cũng phản đối việc Fed theo đuổi những sáng kiến mà ông cho là phục vụ ưu tiên chính trị, bao gồm các chương trình liên quan đến biến đổi khí hậu.

Phát biểu tại Washington vào mùa xuân năm ngoái, khi cuộc đua thay thế ông Powell bắt đầu nóng lên, ông Warsh nói rằng những “vết thương” hiện tại của Fed phần lớn là do chính cơ quan này gây ra. Ông kêu gọi khôi phục tính độc lập trong tư duy và đưa chính sách tiền tệ trở lại đúng hướng.

Ông Kevin Warsh nói gì về lãi suất?

Sau nhiều năm giữ lập trường “diều hâu” với lạm phát, tức ủng hộ lãi suất cao để kiềm chế giá cả, gần đây ông Warsh đã thay đổi quan điểm và cho rằng Fed nên hạ lãi suất. Ông Trump cũng nhiều lần nhấn mạnh rằng cắt giảm chi phí vay cần là ưu tiên hàng đầu của Chủ tịch Fed tiếp theo.

Trong một cuộc phỏng vấn với Fox Business hồi tháng 10, ông Warsh cho rằng chừng nào Fed chưa có sự thay đổi về nhân sự và khuôn khổ điều hành, cơ quan này vẫn bị mắc kẹt với những sai lầm trước đây. Ông đồng thời ca ngợi các chính sách của ông Trump trong việc kiềm chế lạm phát.

Tuy vậy, ông Warsh có thể đối mặt với sự phản đối trong nội bộ Fed nếu ông tìm cách cắt giảm lãi suất quyết liệt như mong muốn của tổng thống. Tuần trước, Fed đã giữ nguyên lãi suất. Ông Powell cũng phát tín hiệu rằng Ủy ban chưa vội cắt giảm lãi suất trong những tháng tới. Dự báo tháng 12 của Fed cho thấy khả năng chỉ có một lần cắt giảm lãi suất trong năm 2026.

Phản ứng của thị trường

Nhà đầu tư phần đa coi ông Warsh là một lựa chọn đáng tin cậy. Ông là người có khả năng giữ được tính độc lập chính trị cao hơn so với một số ứng viên khác từng được cân nhắc, như Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia của Nhà Trắng Kevin Hassett. Ông Jeffrey Roach, kinh tế trưởng tại LPL Financial, nhận định ông Warsh là một lựa chọn an toàn và nhà đầu tư nên cảm thấy biết ơn vì điều đó.

Việc Fed cắt giảm lãi suất có ý nghĩa gì với người dân Mỹ?

Các quyết định của Fed ảnh hưởng trực tiếp đến lãi suất quỹ liên bang, tức mức lãi suất chuẩn cho các ngân hàng vay mượn lẫn nhau. Khi lãi suất này giảm, các ngân hàng có thể hạ lãi suất cho khách hàng mà vẫn duy trì lợi nhuận, do chi phí vốn đầu vào thấp hơn.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa lãi suất các khoản vay như vay cho doanh nghiệp nhỏ hay vay mua ô tô sẽ giảm ngay lập tức. Lãi suất của Fed chủ yếu là ngắn hạn. Fed có ảnh hưởng đến lãi suất dài hạn nhưng không kiểm soát trực tiếp.

Nếu Fed cắt giảm lãi suất dưới thời ông Warsh, mức độ tác động sẽ khác nhau tùy loại khoản vay. Những thay đổi của Fed thường ảnh hưởng rõ hơn đến các khoản vay ngắn hạn hoặc lãi suất thả nổi, như thế chấp điều chỉnh theo lãi suất. Lãi suất các khoản vay mua ô tô có thể chịu tác động gián tiếp, nhưng không hoàn toàn phụ thuộc vào Fed.

Lãi suất vay mua ô tô thường phản ứng nhạy hơn so với lãi suất thế chấp, đặc biệt với các khoản vay ngắn hạn. Tuy vậy, mức lãi này còn chịu ảnh hưởng lớn từ cung cầu trên thị trường ô tô, nên có thể vẫn duy trì ở mức cao khi nhu cầu vay tăng mạnh.

Những thay đổi lãi suất của Fed có tác động rõ rệt nhất đến các công cụ ngắn hạn như lãi suất thẻ tín dụng hoặc tài khoản tiết kiệm. Lãi suất nợ thẻ tín dụng có thể giảm nhẹ khi Fed hạ lãi suất, qua đó phần nào giảm gánh nặng cho người tiêu dùng đang mang nợ.

Theo Washington Post