Thay đổi 180 độ sau khi có con, giờ chuyện tiêu tiền với tôi vừa khó lại vừa dễ

Thời còn độc thân, tôi tiêu tiền khá thoải mái. Không phải kiểu vung tay quá trán, nhưng hễ thấy món gì thích là mua, đi siêu thị thường tiện tay bỏ thêm vài thứ chỉ vì thấy có vẻ hay, cuối tháng nhìn lại mới thấy hóa đơn dài hơn mình tưởng. Quần áo có thể chưa mặc hết nhưng vẫn mua thêm vì đang giảm giá, đồ gia dụng thấy tiện là mang về dù nhiều khi dùng được vài lần rồi để đó.

Lúc ấy tôi nghĩ mình cũng biết tiết kiệm rồi, vì không tiêu vào những thứ quá xa xỉ. Nhưng sau này nhìn lại mới nhận ra phần lớn tiền của mình trước đây bị “hao hụt” ở những khoản rất nhỏ, rất vô thức.

Sau khi lập gia đình và có con, cách chi tiêu của tôi thay đổi một cách rất tự nhiên. Không phải vì tôi tự đặt ra một kỷ luật tài chính nghiêm khắc hay bắt mình phải thắt lưng buộc bụng. Đơn giản là khi trong nhà có thêm một đứa trẻ, mọi quyết định mua sắm đều tự động đi qua một câu hỏi rất quen: “Món này bằng mấy hộp sữa, bao nhiêu bịch bỉm?” .

Lạ ở chỗ là câu hỏi ấy khiến tôi bình tĩnh hơn rất nhiều khi đứng trước một món đồ đang giảm giá hay một chương trình khuyến mãi hấp dẫn. Tôi không còn cảm giác phải cố gắng kiềm chế bản thân nữa, mà chỉ thấy mình chọn lọc hơn. Tiền vẫn được chi tiêu, nhưng mỗi đồng đều có lý do rõ ràng hơn. Nhờ vậy mà việc tiết kiệm xảy ra gần như tự nhiên, không có cảm giác “gồng mình” như tôi từng nghĩ.

1. Mua ít lại, dùng kỹ hơn

Trước đây tôi có thói quen mua khá nhiều đồ lặt vặt cho bản thân, từ quần áo, mỹ phẩm đến đồ dùng nhỏ trong nhà. Sau khi làm mẹ, tôi bắt đầu nghĩ đơn giản hơn: mỗi món đồ nên được dùng thật lâu và thật đúng mục đích.

Ví dụ như quần áo, thay vì mua nhiều món rẻ và nhanh chán, tôi chọn ít món hơn nhưng dễ phối và dùng lâu. Đồ gia dụng cũng vậy, trước khi mua tôi thường nghĩ xem nó có thật sự giúp ích cho sinh hoạt gia đình không. Nhờ vậy mà số lượng đồ mua mới giảm đi đáng kể, nhưng chất lượng sử dụng lại tốt hơn.

2. Lên danh sách trước khi đi mua sắm

Một thay đổi nhỏ nhưng hiệu quả bất ngờ là tôi bắt đầu viết danh sách trước khi đi siêu thị. Trước đây tôi thường vào siêu thị theo kiểu “thiếu gì mua nấy”, nên rất dễ mua thêm những món không nằm trong kế hoạch.

Sau khi có con, việc mua sắm cần nhanh gọn hơn nên tôi tập thói quen ghi sẵn những thứ cần mua. Khi vào siêu thị, tôi chỉ tập trung vào những món trong danh sách đó. Thỉnh thoảng vẫn có lúc mua thêm một chút, nhưng ít hơn rất nhiều so với trước. Nhờ vậy mà hóa đơn cuối cùng thường gọn gàng hơn tôi tưởng.

3. Tận dụng những gì đã có trong nhà

Trước kia, khi thiếu một thứ gì đó tôi thường nghĩ ngay đến việc mua mới. Sau khi làm mẹ, tôi bắt đầu quen với việc tìm cách tận dụng những gì đã có sẵn. Ví dụ như một số đồ dùng trong bếp có thể dùng linh hoạt cho nhiều mục đích khác nhau, hoặc quần áo của con có thể kết hợp lại để dùng lâu hơn.

Điều này không phải vì tôi cố gắng tiết kiệm từng đồng, mà đơn giản là tôi thấy không cần thiết phải mua mới ngay lập tức khi vẫn còn cách khác để sử dụng.

4. Nấu ăn ở nhà nhiều hơn

Trước đây tôi khá thoải mái với việc ăn ngoài hoặc đặt đồ ăn về nhà, đặc biệt là những ngày bận rộn. Sau khi có con, tôi bắt đầu nấu ăn ở nhà nhiều hơn vì đằng nào cũng phải vào bếp nấu đồ ăn cho con, nên tiện thì nấu luôn cho 2 vợ chồng.

Ban đầu mục tiêu chỉ là để cả nhà ăn uống lành mạnh hơn, nhưng sau một thời gian tôi nhận ra chi phí ăn uống cũng giảm đi khá rõ. Khi nấu ăn ở nhà, tôi có thể lên kế hoạch thực đơn cho vài ngày, tận dụng nguyên liệu tốt hơn và hạn chế lãng phí thực phẩm.

5. Ưu tiên chi tiêu cho những thứ thật sự quan trọng

Có con khiến tôi nhận ra không phải khoản chi nào cũng có giá trị như nhau. Trước đây tôi có thể chi khá dễ dàng cho những món đồ phục vụ sở thích cá nhân. Nhưng khi làm mẹ, tôi bắt đầu ưu tiên những khoản chi mang lại lợi ích lâu dài cho gia đình, như thực phẩm tốt hơn, đồ dùng cần thiết cho con hoặc một khoản tiết kiệm dự phòng.

Điều thú vị là khi những ưu tiên thay đổi, rất nhiều khoản chi trước đây tự nhiên trở nên không còn cần thiết nữa.

Nhìn lại, tôi nhận ra việc tiết kiệm sau khi làm mẹ không đến từ một kế hoạch tài chính phức tạp hay những nguyên tắc cứng nhắc. Nó bắt đầu từ những thay đổi rất nhỏ trong cách suy nghĩ và cách tiêu tiền mỗi ngày. Khi mình hiểu rõ điều gì thật sự quan trọng với gia đình, những khoản chi không cần thiết sẽ tự nhiên giảm đi. Và khi đó, việc tiết kiệm không còn là một nỗ lực phải gồng mình nữa, mà chỉ đơn giản là cách mình sống chậm lại và chọn lọc hơn trong từng quyết định chi tiêu.