Thấy rắn nằm sát chân tường nhà nên làm gì đầu tiên?

Rắn xuất hiện ngoài sân đã đủ khiến nhiều gia đình lo lắng, nhưng khi con vật nằm sát chân tường, vấn đề không chỉ nằm ở khoảng cách giữa rắn với ngôi nhà. Chân tường thường có nhiều vật cản và khoảng khuất như chậu cây, hộp kỹ thuật, đường ống, khe thoát nước hay đồ đạc kê sát bên. Nếu rắn bị đánh động và chui vào một trong những vị trí này, gia đình có thể từ chỗ nhìn thấy rõ con vật chuyển sang không còn biết nó đang ở đâu. Bởi vậy, đây không phải lúc lấy chổi hay gậy tìm cách đuổi rắn ra giữa sân. Cách xử lý cần ưu tiên giữ người an toàn, kiểm soát vị trí con rắn và chủ động tìm người có kinh nghiệm hỗ trợ bắt, di dời.

Việc đầu tiên: Lùi ra xa, đưa trẻ nhỏ và vật nuôi khỏi khu vực

Ngay khi phát hiện rắn, hãy dừng lại và lùi ra xa thay vì tiến tới xem kỹ. Trẻ nhỏ và vật nuôi cần được đưa vào khu vực an toàn bằng lối không phải đi ngang qua con rắn. Đồng thời, báo cho những người khác trong nhà biết vị trí của nó để tránh trường hợp có người vô tình mở cửa, bước ra sân hoặc đi tới đúng khu vực đó. Nếu rắn vẫn nằm nguyên tại chỗ, hãy ghi nhớ chính xác vị trí và quan sát từ xa nếu điều kiện cho phép. Không cần cố nhận dạng loài bằng cách tiến lại gần hoặc cúi xuống chụp ảnh. Đặc biệt, nên để ý xem phía trước hướng đầu rắn hoặc dọc chân tường có cửa ra vào, khe hở, đường ống, gầm đồ vật hay bụi cây rậm hay không. Đây là những nơi con vật có thể nhanh chóng chui vào nếu bắt đầu di chuyển.

Sau đó, chủ động tìm người có kinh nghiệm bắt và di dời

Nếu rắn vẫn ở trong khuôn viên nhà, nhất là khi nằm sát công trình, gia đình nên liên hệ người có kinh nghiệm xử lý rắn, đơn vị cứu hộ động vật hoặc lực lượng phù hợp tại địa phương để hỗ trợ bắt và di dời. Trong lúc chờ, mục tiêu quan trọng là tiếp tục biết con rắn đang ở đâu mà không cần đến gần nó. Nếu có thể nhìn từ trong nhà, qua cửa kính hoặc một vị trí đủ xa, hãy quan sát xem rắn còn nằm nguyên chỗ cũ hay đã bắt đầu bò. Không tự dùng kẹp, chổi, xẻng hoặc dụng cụ tự chế để bắt. Cũng không nên cho rằng thấy con rắn nhỏ, màu sắc quen thuộc hoặc nằm im thì có thể tự xử lý. Khi chưa xác định chắc chắn loài và không có kỹ năng bắt rắn, việc chủ động tiếp cận chỉ làm tăng nguy cơ bị cắn.

Không chọc cho rắn bò ra khỏi chân tường

Đây là phản xạ rất dễ xảy ra. Vì thấy rắn đang ép sát vào tường, nhiều người sẽ nghĩ chỉ cần dùng một cây gậy dài hoặc chổi khua phía sau để buộc nó bò ra khoảng sân trống, sau đó mới tìm cách đuổi tiếp ra cổng. Nhưng vấn đề là không thể chắc chắn con rắn sẽ bò theo hướng mình muốn. Khi bị kích động, nó có thể tiếp tục men sát tường rồi chui vào khe hở, xuống cống, dưới chậu cây hoặc tiến về phía cửa nhà. Tương tự, việc xịt nước, ném đồ vật, dậm chân sát bên cạnh hay dùng máy thổi cũng có thể khiến rắn bất ngờ di chuyển. Nếu rắn đang nằm yên ở một vị trí có thể xác định rõ, tốt nhất không chủ động làm nó chạy khỏi đó trong lúc chờ người có kinh nghiệm tới xử lý.

Nếu rắn bắt đầu bò dọc theo chân tường thì sao?

Lúc này, người trong nhà không nên chạy theo, đứng chặn đầu hoặc cố dùng gậy đổi hướng con vật. Hãy lùi lại và quan sát từ khoảng cách an toàn để xác định nó đang đi đâu. Nếu nhìn thấy rõ rắn bò qua cổng, hàng rào và tiếp tục rời khỏi khuôn viên, không cần chạy theo để bắt hoặc đánh. Điều cần chú ý hơn là trường hợp rắn men theo chân tường rồi tiến gần cửa nhà. Nếu có thể đóng cửa từ vị trí an toàn, hãy đóng cửa để hạn chế đường rắn đi vào không gian sinh hoạt. Nhưng nếu muốn đóng cửa lại phải tiến sát hoặc đi ngang qua rắn, không nên mạo hiểm. Nếu rắn chui vào một khe hở, gầm đồ vật, bụi cây hoặc khu vực kỹ thuật rồi biến mất, hãy ghi nhớ chính xác vị trí cuối cùng nhìn thấy nó và tiếp tục không cho người, trẻ nhỏ hay vật nuôi tới gần.

Rắn chui vào khe chân tường, đừng vội bịt kín

Đây là tình huống rất dễ xử lý sai. Nếu vừa thấy con rắn chui vào một khe ở chân tường, không nên lập tức lấy gạch, giẻ, tấm gỗ hay vật liệu khác nhét kín miệng khe. Gia đình chưa biết khoảng trống phía trong lớn đến đâu, thông với vị trí nào và con rắn hiện đang ở đâu. Cũng tuyệt đối không thò tay vào, dùng gậy thọc sâu, đổ hóa chất hoặc tự tháo các bộ phận xung quanh để tìm rắn. Thay vào đó, hãy giữ mọi người tránh xa, đánh dấu hoặc ghi nhớ vị trí rắn vừa chui vào và cung cấp thông tin đó cho người đến hỗ trợ. Chỉ nên xử lý khe hở sau khi đã chắc chắn con vật không còn ở bên trong.

Sau khi xử lý rắn, cần kiểm tra cả khu vực dọc chân nhà

Khi con rắn đã được bắt và di dời hoặc đã quan sát rõ nó rời hẳn khỏi khuôn viên, gia đình mới nên kiểm tra kỹ khu vực nơi nó xuất hiện. Đừng chỉ nhìn đúng điểm con rắn từng nằm. Hãy đi dọc chân tường để kiểm tra các khoảng hở quanh đường ống, khe ở vị trí tiếp giáp công trình, lỗ kỹ thuật hoặc những điểm có khả năng tạo đường cho động vật đi vào. Những khe hở không cần thiết có thể được xử lý bằng vật liệu phù hợp sau khi chắc chắn bên trong không có động vật. Tiếp đó, nên dọn bớt những chậu cây, gạch đá, gỗ, lá khô hoặc đồ cũ chất sát chân tường. Cỏ và cây bụi mọc quá rậm ngay cạnh nhà cũng nên được chăm sóc gọn để khu vực này thông thoáng và dễ quan sát hơn.

Một vấn đề khác không nên bỏ qua là chuột. Nếu quanh sân, kho hoặc khu vực chân nhà thường xuyên có chuột, gia đình nên tìm và xử lý nguyên nhân bởi chuột có thể trở thành nguồn thức ăn thu hút một số loài rắn. Nếu không may có người bị rắn cắn, cần đưa nạn nhân tới cơ sở y tế càng sớm càng tốt, giữ người bị cắn bình tĩnh và hạn chế vận động không cần thiết. Không rạch vết cắn, hút nọc, chườm đá hay buộc garô chặt. Cũng không nên mạo hiểm quay lại bắt con rắn để mang theo.

Với trường hợp rắn nằm sát chân tường, điều quan trọng là đừng biến một con rắn đang nhìn thấy rõ thành một con rắn đã chui vào khe và mất dấu. Hãy đưa người và vật nuôi tránh xa, giữ khoảng cách, theo dõi vị trí và chủ động nhờ người có kinh nghiệm bắt, di dời. Sau khi chắc chắn rắn không còn trong khu vực, gia đình mới nên dọn lại chân tường và xử lý những vị trí có thể tạo nơi ẩn nấp hoặc đường tiếp cận vào nhà.

*Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo