5 nguyên nhân khiến VN-Index "gục ngã"

VN-Index mở đầu tháng 10 bằng một phiên giảm mạnh 11,91 điểm, mức suy giảm mạnh nhất trong chẵn 20 phiên gần đây.

Mặc dù xu hướng vẫn chưa thể khẳng định chỉ trong một phiên, nhưng khó có thị trường nào tăng điểm liên tục không nghỉ, nhất là khi các thông tin hỗ trợ đang cạn dần.

Phiên giảm tới 2,05% ngày 1/10 đã phá vỡ kênh dao động hẹp của VN-Index trong suốt 8 phiên trước đó: Chỉ số chỉ tăng giảm trong một khoảng từ 572,16 điểm đến 594,32 điểm trong khi đóng cửa phiên đầu tháng 10 đã xuống mức 568,99 điểm. Mặc dù diễn biến này chưa thực sự đáng lo ngại và rất có thể chỉ là một biến động mất cân bằng nhất thời trong một phiên, nhưng rõ ràng đã có sự thay đổi về tâm lý khi hoạt động bán rẻ đã mạnh lên.

Thứ nhất, liên quan đến phiên sụt giảm mạnh này là chuỗi 8 phiên cả hai sàn CK ghi nhận quy mô giao dịch lớn chưa từng có. Khoảng 42.380 tỉ đồng được chuyển nhượng trong một biên độ giá rất hẹp như vậy chứng tỏ áp lực bán là rất lớn. VN-Index đã có hai phiên liên tiếp nỗ lực tăng điểm để thử lại mốc 594 điểm nhưng không thành. HNX-Index cũng có 2 phiên cố gắng đạt mốc 187 điểm và đều giảm trở lại.

Như vậy nếu muốn các chỉ số tăng lên cao hơn để đạt được đỉnh mới, có lẽ nguồn tiền chảy vào thị trường cần phải mạnh hơn mức bình quân 5.280 tỉ đồng/phiên. Nếu Index có đủ lực để vượt qua đỉnh cũ, khả năng tăng cao hơn là chắc chắn, nhưng trước hết dòng tiền cần chứng minh sức mạnh của mình.

Thứ hai, đòn bẩy tài chính hiện đang là một ẩn số. Lượng vốn lớn vừa qua là có sự cộng hưởng từ nguồn lực này. Tuy nhiên, sử dụng vốn vay luôn đi kèm với rủi ro, nhất là khi xu hướng là giảm giá.

Tiếp diễn xu hướng cạn hạn mức đòn bẩy, hạn chế cấp mới từ tuần trước, đến nay đã có CTCK khuyên khách hàng cân nhắc thanh toán hợp đồng sớm, không nên quá say máu mua bình quân giá giảm. Điều này có thể tạo nên một áp lực bán kỹ thuật mạnh hơn tâm lý thông thường. Nếu giá CK tiếp tục sụt giảm thêm vài phiên nữa, thị trường sẽ có cơ hội để kiểm chứng tình trạng sử dụng đòn bẩy tràn lan vừa qua.

Thứ ba, Index trên cả hai sàn bị chi phối bởi các CP lớn. Tuy nhiên các CP này lại bị bán ra quá mạnh thời gian qua. Cũng có nhiều blue-chips "lóe sáng" nhưng lại vụt tắt sau một - hai phiên. Điều đó cho thấy các CP lớn được sử dụng để điều nhịp thị trường, hơn là tạo động lực cho Index: STB, BVH là ví dụ điển hình nhất.

Thực ra với nguồn tiền hiện tại, khả năng đẩy chỉ số tăng thêm là có thể nếu dồn lực vào nhóm CP lớn. Tuy nhiên, dòng tiền lại có vẻ không có ý đồ đó mà chạy quanh đầu cơ vào các nhóm CP cá biệt. Nhóm 30 CP lớn nhất sàn HoSE 3 phiên cuối tháng 9 có lượng giao dịch rất lớn, giá giảm bình quân 1,2% trong khi VN-Index gần như không đổi. Nếu xu hướng này vẫn còn tiếp diễn thì Index càng có ít cơ hội thiết lập đỉnh cao mới.

Thứ tư, thị trường vẫn chưa có thêm các thông tin hỗ trợ đáng kể nào. Hiện vẫn chỉ là các thông tin lẻ tẻ về kết quả kinh doanh quý III. Thực tế ngay cả với những Công ty báo cáo kết quả tốt, hiệu ứng tăng giá cũng không như mong đợi do phần lớn đã được phản ánh từ trước. Nếu đợi công bố cụ thể thông tin thì giá cũng khó đột biến hơn.

Mặt khác, các thông tin hỗ trợ mang tính đồn thổi chỉ góp phần tạo sóng ở một vài CP chứ không có hiệu ứng lan toả. Đó là "miếng mồi" để dòng vốn đầu cơ kiếm lời trong suốt tháng qua. Hiện tại, kỳ vọng lớn nhất vẫn là những thông tin cụ thể về gói kích cầu tiếp theo đang được bàn thảo. Như vậy có lẽ sẽ phải tới cuối tháng 10 mới có thông tin chính xác. Thị trường vẫn chưa tìm được một lý do đủ sức nặng để tạo đột biến.

Thứ năm, xu hướng sử dụng phân tích kỹ thuật hiện khá thịnh hành. Thực tế những tín hiệu cảnh báo rủi ro sớm đã có, nhưng do đà của thị trường vẫn còn, đồng thời các nhóm CP thay nhau "gánh" Index nên các dấu hiệu chưa thực sự rõ ràng. Tuy nhiên, quá trình phân phối mạnh hai tuần qua đã khiến những chỉ báo của công cụ này phát đi nhiều tín hiệu xấu. Nếu thị trường tiếp diễn vài phiên suy giảm nữa, có thể hình thành xu hướng bán kỹ thuật từ nhóm NĐT này do các tín hiệu của dạng phân tích này thường chậm một nhịp so với diễn biến hằng ngày.

Hiện tại tâm lý NĐT vẫn khá vững vàng do kỳ vọng vào con sóng cuối năm đã rất gần. Mặt khác, mức điều chỉnh được cho là sẽ không quá sâu do những gì tồi tệ nhất đã qua. Do đó xu hướng nắm giữ dài hạn dễ được chấp nhận, dù NĐT bắt đầu "ngấm" cảnh lỗ. Tuy nhiên trong ngắn hạn, khả năng điều chỉnh là cao do dòng vốn cần nghỉ ngơi trước khi bước vào một "trận chiến" mới.