Tin vui cho hàng chục nghìn người mắc căn bệnh “thách thức y học hiện đại”: Tiến bộ điều trị thế giới đã có mặt tại Việt Nam

Lupus ban đỏ hệ thống - căn bệnh tự miễn phức tạp

Lupus ban đỏ hệ thống (Systemic Lupus Erythematosus - SLE) là bệnh tự miễn mạn tính có thể ảnh hưởng đồng thời đến nhiều cơ quan trong cơ thể như da, thận, phổi, tim mạch, hệ huyết học, cơ xương khớp và hệ thần kinh trung ương.

Theo các chuyên gia y tế, tỷ lệ lưu hành lupus ban đỏ hệ thống tại Việt Nam ước tính khoảng 20 - 150 trường hợp trên 100.000 dân, tương đương gần 55.000 người mắc bệnh. Bệnh thường được chẩn đoán ở độ tuổi từ 15 - 45 và có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, kể cả trẻ em. Phụ nữ là nhóm chịu ảnh hưởng nhiều nhất, với tỷ lệ mắc cao gấp khoảng 9 lần so với nam giới.

Các bác sĩ cho biết có tới 83,8% bệnh nhân mới được chẩn đoán thuộc nhóm bệnh hoạt động mạnh hoặc rất mạnh. Trong đó, tổn thương huyết học và tổn thương thận là những biểu hiện lâm sàng thường gặp nhất.

Chia sẻ trong chương trình tư vấn sức khỏe do Nhà thuốc FPT Long Châu tổ chức, ThS.BS.CKI Nguyễn Nhựt Minh, Bác sĩ Nội thận, Khoa Nội, Bệnh viện FV, cho biết lupus ban đỏ hệ thống là một trong những bệnh tự miễn phức tạp nhất hiện nay.

Do cơ chế bệnh sinh chưa được hiểu rõ hoàn toàn và biểu hiện lâm sàng rất đa dạng, căn bệnh này vẫn đặt ra nhiều thách thức cho y học không chỉ trong điều trị mà còn trong việc tìm hiểu nguyên nhân và quá trình hình thành bệnh.

"Thông thường, hệ miễn dịch giúp cơ thể chống lại vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, ở người mắc lupus, hệ miễn dịch không còn phân biệt được đâu là tác nhân có hại và đâu là tế bào khỏe mạnh của cơ thể. Kết quả là cơ thể sinh ra các tự kháng thể tấn công chính mình, gây tổn thương nhiều cơ quan khác nhau" , bác sĩ Minh cho biết.

Một trong những thách thức lớn nhất của lupus là triệu chứng có thể nhầm lẫn với các bệnh lý khác.

Bác sĩ Minh thông tin, các biểu hiện của lupus thường được chia thành 2 nhóm. Nhóm thứ nhất là các tổn thương do tình trạng viêm gây ra, ảnh hưởng đến những cơ quan quan trọng như tim, phổi, thận, gan hay hệ thần kinh trung ương. Đây là những biểu hiện thường khiến người bệnh phải nhập viện hoặc được chỉ định thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu.

Trong khi đó, nhóm triệu chứng thứ hai thường âm thầm và không đặc hiệu. Người bệnh có thể chỉ xuất hiện những biểu hiện rất phổ biến như mệt mỏi kéo dài, chán ăn, sụt cân, rụng tóc, loét miệng hoặc những thay đổi về tâm trạng, cảm xúc và nhận thức. Chính vì các dấu hiệu này dễ bị quy cho căng thẳng, áp lực cuộc sống hoặc những vấn đề sức khỏe thông thường nên bệnh thường bị bỏ sót trong giai đoạn đầu.

“Có những trường hợp các triệu chứng diễn tiến âm thầm đến mức thời gian từ khi khởi phát bệnh đến khi được chẩn đoán chính xác có thể kéo dài từ một đến hai năm. Ngay cả đối với các bác sĩ lâm sàng hàng đầu, việc nhận biết và chẩn đoán lupus ban đỏ hệ thống cũng là một thách thức không nhỏ” , ThS.BS.CKI Nguyễn Nhựt Minh chia sẻ.

Theo bác sĩ Minh, căn bệnh này không chỉ gây tổn thương tại nhiều cơ quan quan trọng của cơ thể mà còn ảnh hưởng đến chất lượng sống của người bệnh. Nhiều trường hợp có thể suy giảm khả năng vận động, sinh hoạt và chức năng cơ quan nếu bệnh không được kiểm soát tốt.

Bên cạnh những tác động về thể chất, lupus còn gây áp lực tâm lý lớn do nguy cơ biến chứng và diễn tiến bệnh khó dự đoán. Đáng chú ý, bệnh có thể ảnh hưởng đến nhận thức, cảm xúc và sức khỏe tinh thần, tác động toàn diện đến cuộc sống của người bệnh cũng như gia đình.

Cơ hội mới trong điều trị lupus ban đỏ hệ thống tại Việt Nam

Theo ThS.BS.CKI Nguyễn Nhựt Minh, những năm gần đây, xu hướng điều trị lupus trên thế giới đang chuyển dịch theo hướng kiểm soát bệnh từ sớm, điều trị toàn diện và cá thể hóa nhằm cải thiện chất lượng sống, kéo dài thời gian lui bệnh và giảm nguy cơ biến chứng cho người bệnh.

Bác sĩ Minh cho biết Việt Nam hiện không nằm ngoài xu hướng phát triển chung của y học thế giới. Việc ứng dụng các phương pháp điều trị tiên tiến đã giúp nhiều bệnh nhân kiểm soát bệnh tốt hơn, đạt tỷ lệ lui bệnh cao hơn và duy trì trạng thái ổn định trong thời gian dài.

Một trong những bước tiến đáng chú ý nhất trong khoảng 5 - 10 năm trở lại đây là sự xuất hiện của các liệu pháp sinh học và điều trị nhắm trúng đích. Những phương pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát bệnh mà còn mở ra cơ hội giảm nguy cơ tổn thương cơ quan trong dài hạn.

Bên cạnh hiệu quả điều trị, các giải pháp mới còn hướng đến việc hạn chế những tác dụng không mong muốn liên quan đến các phác đồ truyền thống. Theo bác sĩ Minh, việc sử dụng kéo dài corticosteroid hoặc các thuốc ức chế miễn dịch phổ rộng có thể gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe, không chỉ trong quá trình điều trị mà còn để lại những hệ lụy lâu dài đối với chất lượng sống của người bệnh.

Trong bối cảnh đó, Long Châu và AstraZeneca đã đưa về Việt Nam giải pháp ứng dụng hoạt chất anifrolumab, với mục tiêu hỗ trợ kiểm soát hoạt động bệnh và giảm gánh nặng sử dụng corticosteroid kéo dài. Đây là liệu pháp đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cũng như Bộ Y tế Việt Nam phê duyệt chỉ định điều trị Lupus ban đỏ hệ thống mức độ trung bình đến nặng ở người trưởng thành đang điều trị tiêu chuẩn.

Theo dữ liệu nghiên cứu lâm sàng, anifrolumab tác động vào đường tín hiệu interferon type I - nhóm protein đóng vai trò quan trọng trong việc kích hoạt phản ứng viêm. Việc kiểm soát hoạt động của cơ chế này góp phần giảm nguy cơ bùng phát bệnh, cải thiện khả năng kiểm soát bệnh và hỗ trợ giảm nhu cầu sử dụng corticosteroid kéo dài.

Hiện nay, giải pháp hỗ trợ điều trị lupus ban đỏ hệ thống này đã có mặt tại gần 2.500 nhà thuốc Long Châu trên toàn quốc, góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận các tiến bộ điều trị mới cho hàng chục nghìn người bệnh tại Việt Nam. Người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, đánh giá tình trạng bệnh và sử dụng thuốc theo đúng chỉ định.