Tổng giáo phận New York phải bồi thường 800 triệu USD trong vụ bê bối lớn

Tổng giám mục Ronald Hicks trao đổi với các phóng viên trong một cuộc họp báo tại Nhà thờ chính tòa St. Patrick ở New York, Mỹ, ngày 5/2/2026. (Ảnh: AP)

Ngày 25/10, Tổng giáo phận New York đã đạt được thỏa thuận với các luật sư đại diện cho khoảng 1.300 người từng đệ đơn kiện, cáo buộc bị các giáo sĩ lạm dụng tình dục. Thỏa thuận trị giá 800 triệu USD được công bố sau quá trình thương lượng kéo dài giữa các bên, nhằm giải quyết những yêu cầu bồi thường phát sinh từ các vụ kiện trong hơn 7 năm qua.

Tổng giám mục Ronald Hicks ngày 24/10 đã gửi thư điện tử tới các giáo sĩ thuộc Tổng giáo phận New York, xác nhận thông tin về thỏa thuận sau khi các luật sư đại diện cho những người tố cáo công bố kết quả đàm phán. Tuy nhiên, ông Hicks cho biết thỏa thuận chưa có hiệu lực cuối cùng cho đến khi các bên hoàn tất việc ký kết, dự kiến diễn ra trong tuần bắt đầu từ ngày 6/11. Như vậy, khoản tiền 800 triệu USD hiện là giá trị bồi thường đã được các bên thống nhất về nguyên tắc, chưa phải khoản thanh toán được xác nhận đã hoàn tất. Đ ây là thỏa thuận bồi thường lớn thứ hai trong các vụ việc liên quan đến cáo buộc lạm dụng tình dục tại một tổng giáo phận Công giáo ở Mỹ.

Thỏa thuận có giá trị lớn hơn được ghi nhận tại Tổng giáo phận Los Angeles. Năm 2024, tổng giáo phận này đồng ý chi trả 880 triệu USD để giải quyết các yêu cầu bồi thường của khoảng 1.000 người, ngoài khoản 740 triệu USD đã thanh toán trước đó liên quan đến những vụ việc tương tự.

Khép lại hơn 7 năm tranh tụng

Thỏa thuận tại New York được kỳ vọng sẽ chấm dứt quá trình kiện tụng kéo dài hơn 7 năm. Các bên đã đạt được khuôn khổ thỏa thuận từ tháng 5/2026, với điều kiện tất cả những người nộp yêu cầu bồi thường phải chấp thuận nội dung thống nhất.

Luật sư Jeff Anderson, người đại diện cho các nguyên đơn trong hơn 1.000 yêu cầu bồi thường liên quan đến Giáo hội Công giáo tại bang New York, đánh giá việc toàn bộ những người tham gia khởi kiện nhất trí với thỏa thuận là một dấu mốc quan trọng trong quá trình tìm kiếm công lý. Theo ông Anderson, sự kiên trì và quyết tâm của những người tố cáo đã góp phần thúc đẩy việc xem xét trách nhiệm đối với các vụ việc bị cáo buộc.

Luật sư Trusha Goffe, thuộc văn phòng luật của ông Anderson, cũng cho rằng kết quả đạt được có ý nghĩa đặc biệt đối với những người theo đuổi các vụ kiện trong nhiều năm. Bà nhấn mạnh các nguyên đơn đã duy trì lập trường trong suốt quá trình tranh tụng để đi đến thỏa thuận có giá trị lớn này.

Về phía Tổng giáo phận New York, Tổng giám mục Ronald Hicks cho biết các cuộc đàm phán đã đạt được nhiều tiến triển. Trong thư gửi các giáo sĩ, ông bày tỏ hy vọng thỏa thuận sẽ góp phần mang lại sự hàn gắn và hòa giải cho những người từng bị tổn thương. Ông Hicks đồng thời cho rằng việc giải quyết các yêu cầu bồi thường sẽ tạo điều kiện để Tổng giáo phận tập trung trở lại vào những hoạt động tôn giáo, chăm sóc người bệnh, hỗ trợ người nghèo, đón tiếp những người cần giúp đỡ và giáo dục trẻ em.

Tổng giáo phận New York có phạm vi hoạt động tại ba quận của thành phố New York gồm Bronx, Manhattan và Staten Island, cùng bảy hạt ở phía Bắc thành phố. Đây là một trong những tổ chức Công giáo có quy mô lớn tại Mỹ, với khoảng 300 nhà thờ, hơn 150 trường học Công giáo và cộng đồng khoảng 2,5 triệu tín đồ.

Các vụ kiện liên quan đến cáo buộc lạm dụng tình dục trong Giáo hội Công giáo tại New York diễn ra trong bối cảnh bang này đã thay đổi quy định pháp luật nhằm mở rộng khả năng khởi kiện của những người từng bị xâm hại khi còn nhỏ. Theo đạo luật được ban hành năm 2019, những người từng bị lạm dụng tình dục khi còn là trẻ em có thể khởi kiện cá nhân bị cáo buộc thực hiện hành vi lạm dụng và các tổ chức bị cáo buộc đã che giấu hành vi đó cho đến khi người khởi kiện đủ 55 tuổi.

Đối với những người đã trên 55 tuổi khi đạo luật được thông qua, bang New York cũng thiết lập một khoảng thời gian đặc biệt, cho phép họ nộp đơn kiện đến tháng 8/2021, bất kể hành vi bị cáo buộc xảy ra từ thời điểm nào. Những thay đổi này tạo thêm cơ sở pháp lý để các trường hợp từng không thể khởi kiện do giới hạn thời hiệu có cơ hội đưa yêu cầu của mình ra tòa.

Thỏa thuận 800 triệu USD giữa Tổng giáo phận New York và các nguyên đơn được công bố trong bối cảnh nhiều tổ chức Công giáo tại Mỹ tiếp tục giải quyết những vụ kiện liên quan đến cáo buộc lạm dụng tình dục trong quá khứ. Tuy nhiên, việc đạt thỏa thuận bồi thường không đồng nghĩa mọi cáo buộc trong từng vụ kiện đã được xét xử và xác định trách nhiệm bằng phán quyết của tòa án.