Trò chuyện với 263 người sống thọ nhất thế giới: Bỏ gì thì bỏ nhưng nhất quyết phải duy trì 9 thói quen!

Suốt hai thập kỷ, nhà thám hiểm nười mỹ Dan Buettner cùng đội ngũ National Geographic đã dành trọn thời gian đặt chân đến 5 Vùng Xanh (Blue Zones) nổi tiếng trên thế giới. Đây là những vùng đất sở hữu mật độ người sống thọ trên 100 tuổi cao nhất hành tinh vào thời điể khảo sát, bao gồm: Okinawa (Nhật Bản), Sardinia (Ý), Nicoya (Costa Rica), Ikaria (Hy Lạp) và Loma Linda (California, Mỹ).

Những câu chuyện thực tế cùng dữ liệu chuyên sâu từ chuyến hành trình này đã được ông đúc kết trọn vẹn trong cuốn sách nổi tiếng "The Blue Zones: Lessons for Living Longer From the People Who've Lived the Longest".

Qua các cuộc trò chuyện sâu với 263 cụ già trăm tuổi, Dan Buettner đã tìm ra bí thuật mang tên "9 nguyên tắc sống thọ". Điều khiến giới y học bất ngờ là sự thọ trường của họ không đến từ thuốc bổ đắt tiền hay bài tập khắt khe, mà bắt nguồn từ những thói quen vô cùng bình dị được lặp đi lặp lại mỗi ngày trong nhiều năm. Đó là: 

1. Vận động tự nhiên suốt cả ngày

Những cụ già ở các Vùng Xanh hoàn toàn không nâng tạ, không chạy marathon hay đăng ký bất kỳ phòng gym đắt đỏ nào. Môi trường sống tự nhiên liên tục thúc đẩy họ chuyển động một cách thụ động mà không hề hay biết.

Những người đàn ông ở vùng núi Sardinia (Ý) duy trì độ dẻo dai nhờ thói quen chăn cừu và leo dốc đồi mỗi ngày. Trong khi đó, người dân Nicoya (Costa Rica) làm việc đồng nông thủ công, còn các cụ già Ikaria (Hy Lạp) tự tay chăm sóc những vườn rau củ dại quanh nhà.

Việc vận động nhẹ nhàng nhưng duy trì liên tục suốt cả ngày giúp cơ thể luôn dẻo dai, kích thích tuần hoàn máu hiệu quả mà không gây áp lực tàn phá lên hệ xương khớp đã lão hóa.

2. Sống có mục đích và lý tưởng

Trong cuốn sách của mình, Dan Buettner ghi lại rằng người Okinawa gọi đây là Ikigai, còn cư dân ở vùng biển Nicoya (Costa Rica) lại tự hào về Plan de vida. Cả hai cụm từ ở hai nửa cầu địa cầu đều mang chung một ý nghĩa: lý do để tôi thức dậy mỗi sáng.

Dù đã qua tuổi lao động từ rất lâu, 263 cụ già trăm tuổi trong nghiên cứu chưa bao giờ cảm thấy mình là người thừa thãi. Họ luôn giữ cho mình một tâm niệm sống, một lý tưởng nhỏ bé để cống hiến cho gia đình hoặc cộng đồng.

Các nghiên cứu khoa học được dẫn chứng trong sách cũng chỉ ra rằng, việc xác định rõ mục đích sống có thể giúp một người kéo dài tuổi thọ thêm tới 7 năm so với những người sống không mục tiêu. Người Nhật cũng đang làm việc này rất tốt, cả về suy nghĩ lẫn hành động.

3. Xả van căng thẳng bằng các nghi thức hằng ngày

Căng thẳng là nguyên nhân chính kích hoạt các phản ứng viêm mãn tính trong cơ thể, tiền đề của hàng loạt căn bệnh nguy hiểm theo tuổi tác như mỡ máu, tiểu đường và tim mạch.

Nói chuyện với các nhân chứng sống thọ, tác giả nhận thấy họ cũng đối mặt với áp lực cuộc sống như bao người, nhưng mỗi vùng lại sở hữu một nghi thức giải tỏa stress rất đặc trưng và kỷ luật.

Người dân đảo Ikaria (Hy Lạp) duy trì thói quen ngủ trưa thư thái mỗi ngày để bảo vệ tim mạch. Cộng đồng Loma Linda (Mỹ) chọn cách cầu nguyện và tĩnh tâm vào ngày cuối tuần. Trong khi đó, người Sardinia thả lỏng bằng những giờ trò chuyện vui vẻ bên ly nước vào cuối ngày.

4. Quy tắc dừng đũa khi dạ dày vừa no 80%

Hara hachi bu là câu thần chú 2.500 năm tuổi của người Okinawa mà Dan Buettner nhấn mạnh trong cuốn sách: Hãy dừng đũa khi dạ dày mới chỉ lấp đầy khoảng 80%.

Việc không nạp quá nhiều calo giúp hệ tiêu hóa tránh bị rơi vào tình trạng quá tải, đồng thời giảm bớt các gốc tự do gây lão hóa tế bào trong quá trình chuyển hóa.

Bên cạnh đó, cư dân ở cả 5 Vùng Xanh đều có điểm chung là ăn bữa nhỏ nhất vào muộn buổi chiều hoặc đầu buổi tối và tuyệt đối không ăn thêm bất kỳ món ăn vặt nào trong suốt thời gian còn lại của ngày.

5. Ưu tiên thực phẩm từ thực vật và tiết chế thịt đỏ

Trò chuyện về chế độ ăn hằng ngày, tác giả phát hiện các loại hạt và đậu chính là chân đế dinh dưỡng trong hầu hết bữa ăn của các cụ già trăm tuổi ở khắp mọi nơi.

Người Nicoya (Costa Rica) trường thọ nhờ bộ ba thực phẩm ngô, đậu đen và bí đỏ. Người Ikaria (Hy Lạp) ăn rất nhiều rau củ dại trộn dầu ô liu, còn cộng đồng Loma Linda (Mỹ) theo đuổi chế độ ăn chay hoàn toàn dựa trên hạt và ngũ cốc.

Họ rất ít khi ăn thịt đỏ, trung bình chỉ khoảng 5 lần mỗi tháng với mỗi khẩu phần nhỏ bằng một bộ bài (khoảng 85 đến 100g). Nguồn đạm thực vật giàu chất xơ giúp mạch máu của họ luôn sạch sẽ và giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc ung thư đại tràng.

6. Thưởng thức 1 đến 2 ly rượu vang đúng cách cùng bạn bè

Trừ cộng đồng người theo đạo Cơ Đốc Phục Lâm tại Loma Linda kiêng đồ uống có cồn, phần lớn cư dân tại các Vùng Xanh còn lại như Sardinia (Ý) hay Ikaria (Hy Lạp) đều giữ thói quen uống rượu vang đỏ ở mức độ vừa phải.

Chìa khóa giúp họ kéo dài tuổi thọ không nằm ở chất cồn, mà nằm ở các hợp chất chống oxy hóa Polyphenol cực cao trong vỏ quả nho (như dòng rượu Cannonau nổi tiếng ở Sardinia) và quan trọng nhất là văn hóa thưởng thức.

Họ chỉ uống 1 đến 2 ly mỗi ngày, luôn uống cùng bữa ăn và trong không khí vui vẻ, ấm áp bên những người bạn thân thiết.

7. Hòa nhập và gắn kết chặt chẽ với cộng đồng

Khảo sát trực tiếp trên 263 cụ cụ già thọ trên trăm tuổi cho thấy có tới 258 người thuộc về một cộng đồng tín ngưỡng hoặc sinh hoạt dân cư nào đó.

Tại Loma Linda (Mỹ), sự gắn kết khăng khít giữa các thành viên trong giáo hội giúp họ luôn cảm thấy được bảo vệ. Việc đều đặn tham gia các buổi sinh hoạt cộng đồng tầm 4 lần mỗi tháng không chỉ tạo ra chỗ dựa tinh thần vững chắc, giảm nguy cơ trầm cảm ở tuổi già mà còn được khoa học chứng minh giúp gia tăng từ 4 đến 14 năm tuổi thọ.

8. Đặt gia đình và những người thân yêu lên hàng đầu

Qua những câu chuyện đời tư được lắng nghe, Dan Buettner nhận thấy những người sống trăm tuổi ở Vùng Xanh luôn giữ truyền thống phụng dưỡng cha mẹ, ông bà lớn tuổi ở chung hoặc sống ngay sát bên cạnh.

Từ các gia đình nhiều thế hệ ở Sardinia (Ý) cho đến Nicoya (Costa Rica), họ luôn cam kết gắn bó trọn đời với một người bạn đời và đầu tư nhiều thời gian, tình yêu thương cho con cháu.

Sự kết nối nhiều thế hệ này tạo ra một tấm lưới an sinh tinh thần tuyệt vời, giúp giảm đáng kể tỷ lệ mắc bệnh tật và tỷ lệ tử vong ở cả người lớn lẫn trẻ nhỏ trong nhà.

9. Tìm đúng bạn tri kỷ và xây dựng nhóm hỗ trợ

Lối sống lành mạnh có tính lây lan rất cao. Những người sống thọ nhất thế giới xuất hiện trong cuốn sách đều chủ động xây dựng hoặc được sinh ra trong những vòng tròn xã hội tích cực.

Tiêu biểu như người Okinawa duy trì mô hình Moais, nhóm 5 người bạn cam kết gắn bó trọn đời. Trong khi đó, người dân trên đảo Ikaria (Hy Lạp) lại sống trong môi trường mà cả cộng đồng đều cùng nhau ăn lành mạnh, ngủ đúng giờ và vận động mỗi ngày.

Khi xung quanh bạn là những người có thói quen sống tích cực, ăn uống khoa học và lạc quan, bạn cũng sẽ tự động hướng bản thân theo những giá trị tốt đẹp đó để cùng nhau sống khỏe.

Nguồn và ảnh: MSN, The New York Times