Trung Quốc khiến Nga ‘vỡ mộng’ ở dự án hàng chục tỷ USD

Những yêu cầu về giá khí đốt của Trung Quốc đang khiến dự án đường ống dẫn khí Power of Siberia 2 (PoS2) của Nga đứng trước nguy cơ sụp đổ.

Các cuộc đàm phán về dự án đã kéo dài gần một thập kỷ, tương đương khoảng thời gian Nga và Trung Quốc mất để đạt được thỏa thuận cho dự án Power of Siberia 1 (PoS1). Hiện PoS1 là tuyến đường ống xuất khẩu khí đốt lớn duy nhất của Nga, sau khi hệ thống Nord Stream dẫn khí sang châu Âu bị phá hoại vào năm 2022.

Trong khi Nga đã thành công trong việc chuyển hướng phần lớn xuất khẩu dầu sang châu Á sau các lệnh trừng phạt của phương Tây, việc tìm đầu ra mới cho khí đốt lại khó khăn hơn nhiều.

Dầu có thể được vận chuyển bằng tàu biển, trong khi khí đốt đòi hỏi những tuyến đường ống trị giá hàng tỷ USD và mất nhiều năm xây dựng. PoS2 đặc biệt phức tạp khi dự kiến trở thành một trong những đường ống dài nhất thế giới, kéo dài hàng nghìn km từ vùng Bắc Cực của Nga, đi qua Mông Cổ tới Trung Quốc, băng qua nhiều khu vực có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.

PoS1 hiện vận hành gần hết công suất 35 tỷ m³ mỗi năm. Dự án PoS2 được đề xuất có công suất thiết kế 50 tỷ m³/năm.

Đối với Trung Quốc, đường ống này có thể trở thành nguồn cung năng lượng giá rẻ cho các tỉnh kém phát triển ở khu vực Tây Bắc. Tuy nhiên, khi Bắc Kinh đang dẫn đầu thế giới về năng lượng tái tạo, việc bổ sung thêm nguồn khí đốt chỉ mang tính bổ sung trong cơ cấu năng lượng.

Ngược lại, với Moscow, PoS2 là một trong số ít lựa chọn còn lại để khai thác và xuất khẩu lượng khí đốt khổng lồ tại bán đảo Yamal.

Nga từng hy vọng đạt được thỏa thuận trong chuyến thăm Bắc Kinh gần đây của Tổng thống Vladimir Putin. Tuy nhiên, theo tờ Wall Street Journal, giới chức Trung Quốc đã đề nghị phái đoàn Nga không tiếp tục nêu vấn đề này.

Theo WSJ, Bắc Kinh chỉ sẵn sàng ký hợp đồng nếu Nga chấp nhận mức giá gần tương đương giá khí đốt nội địa được trợ cấp của Trung Quốc, khoảng 50 USD/1.000 m³. Mức giá này giảm mạnh so với giá ưu đãi mà Trung Quốc hiện đang trả.

Dự báo của chính phủ Nga cho thấy Trung Quốc sẽ mua khí đốt của Gazprom (Nga) trong năm nay với giá khoảng 258,8 USD/1.000 m³, thấp hơn 39% so với mức 420,2 USD mà các khách hàng khác của Gazprom phải trả.

Giá bán sang Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục giảm xuống còn 223,9 USD/1.000 m³ vào năm tới.

Theo các chuyên gia, mức giá 50 USD/1.000 m³ mà Bắc Kinh đề xuất gần như khiến PoS2 không còn khả thi về mặt kinh tế.

Ông Sergey Vakulenko, chuyên gia cao cấp tại Carnegie Russia Eurasia Center và cựu lãnh đạo Gazprom, ước tính Nga cần mức giá ít nhất khoảng 125 USD/1.000 m³ tại biên giới Trung Quốc mới có thể hòa vốn cho dự án.

Nếu thông tin của WSJ là chính xác, đề xuất của Trung Quốc không đơn thuần là một cuộc mặc cả cứng rắn mà là một mức giá mà Moscow gần như không thể chấp nhận”, ông nhận định.

Theo ông Vakulenko, ngay cả khi Trung Quốc tăng nhập khẩu khí đốt của Nga, thị trường này cũng không thể thay thế được lợi nhuận mà Gazprom từng thu được từ châu Âu.

Trong một nghiên cứu trước đây, ông ước tính với mức lợi nhuận ròng khoảng 73 USD/1.000 m3, Gazprom có thể tạo ra khoản lợi nhuận tài nguyên khoảng 2,5-4,3 tỷ USD mỗi năm. Con số này vẫn thấp hơn rất nhiều so với khoảng 20 tỷ USD lợi nhuận mà Nga từng thu được từ xuất khẩu khí đốt sang châu Âu trước xung đột Ukraine.

Theo WSJ, Bne Intellinews