Từ đam mê làm phim đến tấm vé nghiên cứu vũ trụ tại Đại học Cambridge

Nguyễn Đăng Khoa (sinh năm 2002) đến từ Bạc Liêu, vừa nhận được thư mời nhập học có điều kiện cho chương trình MPhil in Scientific Computing từ Đại học Cambridge, Anh Quốc, dự kiến bắt đầu vào tháng 10/2026. Dù chưa phải là thư mời chính thức hoàn toàn, với anh, đây vẫn là dấu mốc quan trọng.

“Lá thư mời này cho tôi động lực tiếp tục con đường học thuật mà tôi từng bỏ dở trước kia”, Khoa chia sẻ. Khi nhận được thông báo từ Cambridge, anh cảm thấy những cố gắng của mình suốt nhiều năm học tập đã được ghi nhận.

Đăng Khoa đến Mỹ từ năm 13 tuổi, anh tốt nghiệp trường Trung học Klein Forest High School, sau lấy bằng cử nhân xuất sắc ngành Vật lý, ngành phụ là Toán học ở Đại học Houston, Texas.

“Từ khi còn học phổ thông, tôi luôn mơ được học ở ngôi trường có bề dày lịch sử học thuật như vậy”, Khoa nói.

Theo nội dung thư, chương trình MPhil kéo dài 12 tháng theo hình thức học toàn thời gian và là bước đầu trong lộ trình 1+3, cho phép người học tiếp tục lên bậc tiến sĩ trong lĩnh vực "Scientific Computing" (Tính toán Khoa học).

Đây là ngành học giao thoa giữa toán học, khoa học máy tính và các phương pháp tính toán, nhằm giải quyết những bài toán khoa học phức tạp. Khác với thư mời nhập học thông thường, ứng viên muốn tham gia chương trình phải thoả mãn điều kiện bắt buộc được một trường thành viên của Đại học Cambridge chấp nhận và nộp một số giấy tờ tuỳ thân khác.

Sau đó, Anh Khoa được trường Dowing College trực thuộc Cambridge chấp nhận, mở ra cánh cửa đến ngôi trường nổi tiếng. Với nhiều người theo đuổi nghiên cứu, Đại học Cambridge được xem là một trong những môi trường học thuật danh giá hàng đầu thế giới tại Anh. Trường thành lập từ thế kỷ XIII gắn với nhiều tên tuổi lớn của khoa học như: Isaac Newton, Henry Cavendish, James Clerk Maxwell hay Charles Darwin.

Niềm say mê khoa học của Khoa cũng được nuôi dưỡng từ những câu chuyện về các phát minh lớn trong lịch sử. Anh cho biết mình không chỉ yêu thích khoa học kỹ thuật mà còn thường tìm hiểu về nguồn gốc của các khám phá khoa học.

Tuy vậy, con đường đến với nghiên cứu của anh không hoàn toàn thẳng tắp. Sau khi tốt nghiệp ngành vật lý học tại trường Đại học Houston, hồi năm 2023, Khoa từng mông lung về tương lai.

Anh có giai đoạn so sánh bản thân với bạn bè cùng trang lứa – những người đã thăng tiến trong công việc, đi nhiều nơi hoặc khởi nghiệp.

Trong lúc tự hỏi điều mình thực sự muốn theo đuổi là gì, niềm yêu thích từ thời thơ ấu bất ngờ quay trở lại: phim ảnh. Khoa quyết định dành một năm làm freelancer và tự học hiệu ứng hình ảnh (VFX). Tuy nhiên, sau một thời gian, anh nhận ra mình vẫn chưa tìm thấy mục tiêu dài hạn.

Bước ngoặt đến khi anh thực hiện một dự án mô phỏng tàu vũ trụ. Khi đó, Khoa nhớ lại bộ phim khoa học viễn tưởng Interstellar – tác phẩm từng khiến anh quan tâm đến vật lý từ thời trung học.

“Cả phim ảnh và hành trình học tập đã đưa tôi đến khoảnh khắc nhận ra rằng vũ trụ giống như một bức tranh chuyển động, giống một thước phim” , Khoa chia sẻ.

Sau khi trao đổi với các giáo sư và giảng viên hỗ trợ, Khoa quyết định quay trở lại con đường nghiên cứu học thuật và nộp hồ sơ vào Đại học Cambridge.

Chàng trai Việt thừa nhận hồ sơ của mình không hoàn toàn nổi bật. Khoa tốt nghiệp đại học sớm trong ba năm thay vì bốn, có một năm “gap year”, kinh nghiệm nghiên cứu và thực tập còn hạn chế. Điểm GPA đạt 3,72/4, tương đương mức bằng danh dự hạng nhì cao cấp (2:1) theo hệ thống đánh giá của Anh.

Theo anh, thư giới thiệu từ một giáo sư uy tín cùng đề xuất nghiên cứu mang tính đột phá – dù có rủi ro, có thể là yếu tố giúp hồ sơ được hội đồng tuyển sinh cân nhắc mời nhập học.

Tại Cambridge, Khoa dự định nghiên cứu các thuật toán mô phỏng đa vật lý nhằm ứng dụng trong việc mô phỏng những hiện tượng phức tạp của vũ trụ, như thủy động học trong bão Mặt Trời hay đĩa bồi tụ quanh hố đen.

Bên cạnh nghiên cứu thiên văn, các công cụ mô phỏng này còn có thể ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác như dự báo thời tiết, địa chất hoặc các bài toán kỹ thuật.

“Scientific Computing là lĩnh vực kết nối giữa lý thuyết và thực nghiệm. Các mô hình mô phỏng giúp tối ưu hóa các bước thử nghiệm và giảm chi phí kiểm định” , Khoa cho biết.

Anh hy vọng có thể hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ trong lúc nghiên cứu tiến sĩ để đưa những kiến thức nghiên cứu vào ứng dụng thực tiễn.

“Tôi hy vọng có thể hợp tác với doanh nghiệp và sử dụng những kiến thức tích lũy được để đóng góp cho sự phát triển công nghệ”, Khoa chia sẻ.

Nhìn lại hành trình giành cơ hội đến Cambridge học tập, Khoa cho rằng quá trình tìm lại bản thân đôi khi quan trọng không kém thành tích.

“Trong cuộc sống, sẽ luôn có cơ hội để tiến bộ và cải thiện khiếm khuyết. Chỉ cần còn đam mê thì điều chúng ta mong muốn vẫn có thể trở thành hiện thực”, anh nói.