Việt Nam bước vào giai đoạn nhu cầu vốn tăng mạnh nhất nhiều năm, chuyên gia chỉ tên kênh dẫn vốn quan trọng thời gian tới

Trong báo cáo mới nhất, S&I Ratings đánh giá môi trường lãi suất toàn cầu đang bước vào một giai đoạn mới khi Fed đảo chiều chính sách sau chu kỳ nới lỏng 2024-2025. Trong khi đó, Việt Nam vẫn duy trì mặt bằng lãi suất tương đối thấp để hỗ trợ tăng trưởng, qua đó tạo ra khoảng cách ngày càng lớn với lợi suất trái phiếu Mỹ và làm gia tăng áp lực lên tỷ giá, dòng vốn và chi phí huy động.

Tại cuộc họp tháng 9/2026, Fed nâng lãi suất điều hành thêm 25 điểm cơ bản lên 3,75%-4%, đồng thời phát tín hiệu duy trì mặt bằng lãi suất cao trong thời gian dài hơn.

Đây là sự thay đổi đáng chú ý sau giai đoạn 2024-2025, khi Fed có 6 lần hạ lãi suất. Bước sang năm 2026, phần lớn nhà đầu tư từng kỳ vọng ngân hàng trung ương Mỹ sẽ tiếp tục nới lỏng với khoảng 2-3 đợt giảm lãi suất, song áp lực lạm phát dai dẳng hơn dự kiến đã buộc Fed thay đổi cách tiếp cận.

Dù chi phí vốn ở mức cao, kinh tế Mỹ vẫn được hỗ trợ bởi làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, bán dẫn và hạ tầng công nghệ. Theo S&I Ratings, đây tiếp tục là những động lực quan trọng đối với đầu tư tư nhân và giúp nền kinh tế Mỹ duy trì tăng trưởng.

Lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng mạnh, áp lực lan sang các thị trường mới nổi

Dù lạm phát toàn cầu đã giảm đáng kể so với giai đoạn 2022-2023, quá trình hạ nhiệt đang có dấu hiệu chững lại. Các rủi ro từ xung đột địa chính trị, giá năng lượng và quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng tiếp tục khiến triển vọng lạm phát trở nên khó đoán hơn.

Những lo ngại này nhanh chóng phản ánh vào thị trường trái phiếu trong tháng 9/2026, khi làn sóng bán ra đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ tăng trên diện rộng.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên khoảng 5,3%, vượt mức đỉnh năm 2007 và lên cao nhất trong 24 năm. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Anh cũng tiến sát mức đỉnh năm 2007 là 5,55%, trong khi Nhật Bản ghi nhận mức cao nhất trong khoảng 30 năm.

S&I Ratings cho rằng trong bối cảnh này, các nền kinh tế mới nổi sẽ phải đối mặt với áp lực lớn hơn từ sự dịch chuyển dòng vốn quốc tế, biến động tỷ giá và chi phí huy động vốn gia tăng.

Một điểm đáng chú ý là lợi suất trái phiếu Chính phủ Việt Nam kỳ hạn 10 năm vẫn duy trì quanh 4,45%, thấp hơn đáng kể so với lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ.

Theo S&I Ratings, chênh lệch âm này không phản ánh rủi ro của Việt Nam thấp hơn Mỹ mà chủ yếu đến từ sự khác biệt về điều kiện thanh khoản, định hướng chính sách tiền tệ và cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu của hai nước.

Tuy nhiên, khoảng cách này có thể làm giảm sức hấp dẫn của tài sản bằng VND, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam cần thêm nguồn vốn bên ngoài để bổ sung cho nhu cầu vốn trong nước.

Nếu môi trường lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, S&I Ratings cho rằng Việt Nam sẽ phải dựa nhiều hơn vào lợi thế tăng trưởng, cải cách thể chế và chất lượng tín dụng quốc gia để bù đắp bất lợi về chênh lệch lợi suất trong cạnh tranh thu hút vốn quốc tế.

Đồng thời, chênh lệch lãi suất bất lợi cũng khiến áp lực lên tỷ giá USD/VND gia tăng. Điều này đặt Ngân hàng Nhà nước trước bài toán cân bằng giữa duy trì mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng và ổn định tỷ giá, hạn chế lạm phát nhập khẩu.

Quý 4 vẫn tăng trưởng tích cực nhưng áp lực cân bằng vĩ mô lớn hơn

Bước sang quý 4/2026, S&I Ratings cho rằng kinh tế Việt Nam nhiều khả năng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực nhờ ba động lực chính gồm công nghiệp chế biến chế tạo, đầu tư công và xuất khẩu.

Xuất khẩu tăng tốc trở lại sau giai đoạn tích lũy tồn kho nguyên vật liệu là tín hiệu tích cực, dù cần tiếp tục theo dõi mức độ phụ thuộc ngày càng lớn vào các sản phẩm liên quan đến AI. Cùng với đó, giải ngân đầu tư công tiếp tục được đẩy mạnh nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng của Chính phủ.

Tuy nhiên, triển vọng những tháng cuối năm đi kèm nhiều thách thức hơn so với nửa đầu năm. Lạm phát đang có xu hướng gia tăng trở lại, Fed quay lại chu kỳ nâng lãi suất, trong khi lợi suất trái phiếu toàn cầu tiếp tục duy trì ở mức cao.

Trong nước, nhu cầu vốn cho đầu tư hạ tầng và mở rộng sản xuất của khu vực doanh nghiệp tiếp tục tăng mạnh, qua đó tạo thêm áp lực lên hệ thống tài chính và thị trường vốn.

Bên cạnh đó, kết quả đàm phán thương mại đối ứng giữa Việt Nam và Hoa Kỳ vẫn là một yếu tố cần theo dõi trong thời gian còn lại của năm. Theo S&I Ratings, mức độ tác động cụ thể còn phụ thuộc vào nội dung thỏa thuận cuối cùng, nhưng đây nhiều khả năng là một trong những biến số bên ngoài quan trọng đối với triển vọng kinh tế Việt Nam giai đoạn 2026-2027.

S&I Ratings cho rằng tăng trưởng kinh tế cả năm 2026 nhiều khả năng vẫn đạt mức cao nhất trong nhiều năm gần đây. Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng 10% sẽ là thách thức lớn khi nền kinh tế cần duy trì tốc độ tăng trên 12,5% trong quý 4.

Trong bối cảnh môi trường bên ngoài kém thuận lợi hơn, trọng tâm điều hành thời gian tới sẽ không chỉ là thúc đẩy tăng trưởng mà còn phải duy trì sự cân bằng giữa tăng trưởng, lạm phát, ổn định tỷ giá và an toàn hệ thống tài chính.

Nhìn rộng hơn, nền kinh tế đang bước vào giai đoạn nhu cầu vốn tăng mạnh nhất trong nhiều năm khi đồng thời triển khai các chương trình đầu tư công quy mô lớn, mở rộng sản xuất của khu vực doanh nghiệp và nhu cầu tín dụng phục vụ tăng trưởng kinh tế hai chữ số.

Trong khi đó, khả năng cung ứng vốn của hệ thống ngân hàng đang đối mặt với giới hạn nhất định do tốc độ huy động chưa hoàn toàn bắt kịp nhu cầu tín dụng. " Điều này cho thấy việc phát triển các kênh dẫn vốn trung và dài hạn như thị trường trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu chính phủ và huy động vốn quốc tế sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn tới ", báo cáo chỉ rõ.