“Xăng E10 ở Việt Nam là quá bình thường”, quốc gia này vừa thông qua hẳn xăng E100: Sắp tới ô tô chạy hết bằng cồn

Đánh dấu một bước tiến lớn trong nỗ lực thúc đẩy các nguồn nhiên liệu thay thế, Ấn Độ đã chính thức phê duyệt các quy định pháp lý dành cho nhiên liệu E100, tiến tới sẽ áp dụng loại xăng này lên mọi phương tiện.

Quyết định này một lần nữa đưa cồn sinh học (ethanol) trở thành tâm điểm chú ý, trong bối cảnh hàng loạt nhà sản xuất ô tô lớn như Maruti Suzuki, Toyota, MG và Hyundai đang khẩn trương chuẩn bị tung ra các dòng xe có thể vận hành bằng những hỗn hợp nhiên liệu có tỷ lệ ethanol cao.

Bước đi nói trên mang ý nghĩa chiến lược vì nhiên liệu E100 có thể giúp Ấn Độ giảm bớt sự phụ thuộc vào dầu thô nhập khẩu, đồng thời mở ra một thị trường tiêu thụ mới cho nhiên liệu sinh học sản xuất trong nước.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là tỷ lệ xăng chứa cồn lên đến 100% như vậy liệu có thay thế được xăng truyền thống hay không?

Xăng E100 là gì?

Tương tự như xăng E10, với tỷ lệ pha ethanol theo số trong tên, E100 là loại xăng chứa gần như 100% là ethanol và hoàn toàn không trộn lẫn xăng khoáng truyền thống.

Ethanol là một loại nhiên liệu tái tạo được chế biến từ các nguồn nguyên liệu nông nghiệp như cây mía, ngô, lương thực thực phẩm bị hư hỏng và phế phẩm nông nghiệp.

Khái niệm xăng E20 (chứa 20% ethanol và 80% xăng thông thường) vốn đã trở nên quen thuộc với người lái xe tại Ấn Độ. Nhiên liệu E100 chính là bước đi tiếp theo trên hành trình đó, khi được thiết kế để phương tiện có thể vận hành hoàn toàn bằng ethanol.

Với việc các tiêu chuẩn dành cho nhiên liệu E100 chính thức được thông qua, các hãng xe giờ đây đã có thể bắt tay vào phát triển và kinh doanh những mẫu ô tô được chế tạo chuyên dụng để chạy bằng ethanol nguyên chất tại thị trường Ấn Độ.

Vì sao Ấn Độ ráo riết thúc đẩy xăng E100?

Chương trình hòa trộn ethanol của Ấn Độ đã tăng tốc mạnh mẽ trong thập kỷ qua. Theo Bộ Dầu khí và Khí đốt Tự nhiên Ấn Độ, tỷ lệ hòa trộn ethanol vào năm 2014 chỉ ở mức vỏn vẹn 1,53%. Đến tháng 6 năm 2022, Ấn Độ đã đạt tỷ lệ trộn 10% — sớm hơn 5 tháng so với kế hoạch; và mục tiêu đạt tỷ lệ 20% ban đầu đặt ra cho năm 2030 đã được đẩy sớm lên năm 2025.

Việc phải nhập khẩu phần lớn nhu cầu dầu thô khiến Ấn Độ luôn ở thế bị động trước những biến động thất thường của giá dầu thế giới.

Mục tiêu của chính phủ nước này là giảm thiểu sự phụ thuộc vào các sản phẩm dầu mỏ nhập khẩu bằng cách chuyển sang dùng nhiên liệu E100. Nếu E100 được ứng dụng rộng rãi hơn, nguồn ethanol sản xuất nội địa sẽ góp phần củng cố an ninh năng lượng và hạ thấp tổng hóa đơn nhập khẩu của quốc gia.

Bên cạnh đó, chính sách này còn mang lại lợi ích lớn cho người nông dân. Việc gia tăng sản lượng ethanol sẽ kích cầu các loại nông sản như mía và ngô, từ đó mở ra thêm những cơ hội nâng cao thu nhập cho ngành nông nghiệp.

Theo số liệu từ chính phủ, sáng kiến phát triển ethanol cho đến nay đã giúp tiết kiệm được hơn 1 nghìn tỷ rupee chi phí nhập khẩu dầu thô, đồng thời tạo ra nguồn thu nhập khoảng 80.000 tỷ rupee cho nông dân.

Mới đây, Ấn Độ đã cho ra mắt nhiên liệu E85 với mức giá rẻ hơn khoảng 20 Rupee mỗi lít so với nhiên liệu E20 hiện hành. Đây được xem là một phần trong nỗ lực của chính phủ nhằm thúc đẩy các hỗn hợp ethanol nồng độ cao và phát triển dòng xe sử dụng nhiên liệu linh hoạt.

Liệu xăng E100 có thể thay thế xăng truyền thống?

Câu trả lời cho câu hỏi "Liệu nhiên liệu E100 có thể thay thế xăng?" là Có , nhưng đi kèm với những điều kiện nhất định.

Nhiên liệu E100 hoàn toàn có thể thay thế xăng trên các phương tiện được thiết kế chuyên dụng để chạy bằng ethanol nguyên chất. Thế nhưng, nó không thể ngay lập tức thay thế hoàn toàn xăng trên toàn bộ thị trường xe xe máy, ô tô tại Ấn Độ hiện nay.

Rào cản lớn nhất nằm ở tính tương thích. Hiện tại, hàng triệu chiếc ô tô, xe máy và xe tay ga đang lưu thông trên đường phố Ấn Độ không được thiết kế để vận hành với nhiên liệu E100. Hầu hết các phương tiện này chỉ có thể chạy bằng xăng thông thường hoặc xăng E20.

Điều đó đồng nghĩa với việc xăng truyền thống và nhiên liệu E100 sẽ phải cùng tồn tại trong nhiều năm tới, trước khi các nhà sản xuất có thể từng bước phổ cập các dòng xe chạy nhiên liệu linh hoạt có khả năng thích ứng với ethanol.

Những dòng xe nào có thể chạy bằng xăng E100?

E100 không phải là loại nhiên liệu có thể đổ vào mọi loại ô tô hay phương tiện giao thông, bởi ethanol nguyên chất đòi hỏi những giải pháp kỹ thuật chuyên biệt do có đặc tính vận hành khác hoàn toàn so với xăng.

Cồn ethanol có thể gây ảnh hưởng đến một số vật liệu trong hệ thống nhiên liệu, vì vậy đòi hỏi phải có những điều chỉnh về cấu hình động cơ, kim phun, bơm nhiên liệu cũng như các đường ống dẫn.

Đây chính là lúc các dòng xe nhiên liệu linh hoạt (flex-fuel) khẳng định vai trò của mình. Một minh chứng điển hình là mẫu xe thử nghiệm Maruti Suzuki WagonR flex-fuel. Mẫu xe này được phát triển để có thể hoạt động mượt mà với các hỗn hợp nhiên liệu có tỷ lệ ethanol cao như E100.

Phiên bản flex-fuel của Maruti Suzuki WagonR đã chứng minh rằng các dòng xe phổ thông giá rẻ hoàn toàn có thể chuyển dịch sang giải pháp giao thông xanh chạy bằng ethanol. Bên cạnh Maruti Suzuki WagonR, các ông lớn khác như Toyota, MG, Hyundai và Suzuki cũng đang tích cực phát triển các sản phẩm flex-fuel dành riêng cho thị trường Ấn Độ.

Ở phân khúc xe hai bánh, hãng Hero MotoCorp cũng đã trình làng các phiên bản flex-fuel cho hai dòng xe bán chạy là Splendor và HF Deluxe.

Đối với thị trường Ấn Độ, bước đi này mang tính sống còn. Xe hai bánh và ô tô cỡ nhỏ đang chiếm tỷ trọng áp đảo trong cơ cấu tiêu thụ nhiên liệu ở phân khúc đại chúng. Nếu muốn nhân rộng quy mô sử dụng ethanol, công nghệ này không thể chỉ giới hạn ở một vài dòng xe ngách mang tính biểu tượng.

Các nhược điểm của xăng E100

Ethanol chứa ít năng lượng trên mỗi lít hơn so với xăng. Điều này có nghĩa là một chiếc xe chạy bằng E100 có thể sẽ tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn để hoàn thành cùng một quãng đường di chuyển.

Do đó, ngay cả khi E85 hay E100 có giá bán theo lít rẻ hơn, thì khoản tiết kiệm thực tế của người tiêu dùng vẫn phải phụ thuộc vào khoảng cách chênh lệch giá và mức độ sụt giảm hiệu suất của động cơ.

Ví dụ, nếu nhiên liệu ethanol rẻ hơn từ 20–25%, nhưng chiếc xe lại chạy được quãng đường ngắn hơn từ 20–30% trên mỗi lít, thì lợi ích kinh tế thực tế về chi phí vận hành mà người dùng nhận được là không đáng kể.

Chỉ khi chính phủ và các tập đoàn dầu mỏ định giá ethanol một cách thực sự cạnh tranh và quyết liệt, xe flex-fuel mới tạo được sức hút. Ngược lại, nếu khoảng cách giá bị thu hẹp, người tiêu dùng sẽ không tìm thấy lý do đủ thuyết phục để chuyển đổi.

Các trạm xăng cũng sẽ cần phải đầu tư xây dựng lại hệ thống kho chứa và trụ bơm chuyên dụng để có thể đáp ứng việc phân phối nhiên liệu E100 trên quy mô lớn.

Thách thức phía trước

Dù mang lại nhiều lợi ích thiết thực, song việc phổ biến nhiên liệu E100 trên diện rộng chắc chắn không thể diễn ra trong một sớm một chiều.

Thách thức đầu tiên nằm ở hệ thống cơ sở hạ tầng. Ấn Độ cần phải thiết lập được một mạng lưới trạm bơm ethanol thật sự đồng bộ và rộng khắp trước khi người tiêu dùng có đủ sự tự tin để xuống tiền sở hữu những chiếc xe tương thích với E100.

Thách thức thứ hai là nguồn cung phương tiện. Hiện tại, số lượng xe chạy nhiên liệu linh hoạt bán ra thị trường hoặc đang trong quá trình phát triển vẫn còn rất hạn chế.

Một bài toán nan giải khác là làm thế nào để mở rộng quy mô sản xuất ethanol một cách bền vững. Chính phủ sẽ cần phải cân đối hợp lý giữa việc sản xuất nhiên liệu với các ưu tiên trong phát triển nông nghiệp, đồng thời phải đảm bảo duy trì được một nguồn cung cấp ethanol ổn định lâu dài.

Mặc dù chính phủ đã trấn an dư luận và khẳng định quá trình chuyển đổi sang E20 hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát, nhưng rõ ràng việc tiến lên E85 và E100 sẽ đòi hỏi một lộ trình chuyển đổi công nghệ phương tiện bài bản và thận trọng hơn rất nhiều.

E100 không phải là một "vũ khí ma thuật" có thể thay thế hoàn toàn dầu thô. Nhưng khi đặt trong một chiến lược giao thông đa dạng hóa, nó có thể giúp Ấn Độ giảm bớt sự lệ thuộc vào xăng, nâng cao thu nhập cho vùng nông thôn và mang lại cho các hãng xe một hướng đi công nghệ xanh khả thi.