Xu hướng "cắt vụn" ngày làm việc: Đi làm từ 9h sáng đến 5h chiều đã lỗi thời?

8h sáng, một nhân viên văn phòng làm việc từ xa bắt đầu mở laptop xử lý công việc. Đến 9h, cô tạm dừng công việc để đưa con đi học. Cuối buổi sáng, cô quay lại họp trực tuyến với đồng nghiệp, buổi chiều dành thời gian tập thể dục rồi tối tiếp tục hoàn thành những đầu việc còn dang dở.

Nghe giống một ngày nghỉ xen lẫn ngày làm việc, nhưng thực tế đây đang là lịch trình quen thuộc của không ít người lao động trên thế giới. Thay vì ngồi liên tục 8 tiếng tại văn phòng hoặc trước màn hình máy tính, họ chia ngày làm việc thành nhiều khoảng thời gian ngắn, đan xen với việc cá nhân, chăm sóc gia đình hoặc nghỉ ngơi. Mô hình này được gọi là microshifting - một xu hướng công sở mới đang thu hút sự chú ý khi ngày càng nhiều người muốn giành lại quyền kiểm soát thời gian của mình.

Nếu vài năm trước, câu chuyện lớn nhất của môi trường làm việc là “Làm ở đâu?” với sự bùng nổ của work from home và hybrid working, thì giờ đây cuộc tranh luận đang dịch chuyển sang một hướng khác: “Làm vào lúc nào?”. Trong bối cảnh ranh giới giữa công việc và cuộc sống ngày càng linh hoạt, microshifting xuất hiện như một lựa chọn mới, đặc biệt với những người đang phải xoay xở giữa nhiều vai trò khác nhau trong cuộc sống.

Microshifting là gì?

Hiểu đơn giản, microshifting là cách chia nhỏ ngày làm việc thành nhiều phiên ngắn thay vì duy trì lịch làm việc liên tục từ 9h sáng đến 5h chiều. Người lao động có thể tập trung xử lý công việc trong khoảng 45 - 90 phút, sau đó nghỉ ngơi hoặc giải quyết việc cá nhân rồi quay lại với một phiên làm việc khác.

Khái niệm này được phổ biến bởi công ty công nghệ Owl Labs, đơn vị định nghĩa microshifting là hình thức làm việc theo các khoảng thời gian linh hoạt dựa trên mức năng lượng, trách nhiệm cá nhân và nhịp sinh học riêng của mỗi người.

Một người có thể bắt đầu làm việc từ sáng sớm, tạm dừng để đưa con đi học rồi quay lại khi con đã ở trường, nghỉ giữa ngày để tập thể dục hay đắp mặt xả stress rồi hoàn thành phần việc còn lại vào buổi tối. Với những người làm việc cùng các nhóm ở nhiều múi giờ khác nhau hoặc đang theo đuổi thêm các dự án cá nhân, cách sắp xếp này được xem là phù hợp hơn nhiều so với lịch làm việc cố định truyền thống.

Vì sao microshifting trở thành xu hướng?

Sự phổ biến của microshifting phản ánh những thay đổi rất lớn trong cách con người nhìn nhận công việc sau Covid-19. Trước đây, năng suất thường được gắn với số giờ ngồi tại văn phòng. Nhưng khi làm việc từ xa trở nên phổ biến, nhiều người nhận ra rằng họ không thực sự duy trì được mức độ tập trung như nhau trong suốt cả ngày. Có những khoảng thời gian họ làm việc hiệu quả vượt trội, nhưng cũng có những thời điểm năng lượng giảm mạnh dù vẫn ngồi trước màn hình.

Bên cạnh đó, cuộc sống hiện đại ngày càng phức tạp hơn, có nhiều trách nhiệm hơn. Một người không chỉ là nhân viên mà còn có thể là cha mẹ, người chăm sóc gia đình hoặc đang theo đuổi thêm các dự án cá nhân.

Áp lực này còn đi kèm mong muốn phát triển nghề tay trái, xây dựng thương hiệu cá nhân hoặc tạo thêm nguồn thu nhập ngoài công việc chính. Trong bối cảnh đó, việc bó buộc toàn bộ cuộc sống vào một khung giờ cố định bắt đầu trở nên kém hấp dẫn hơn.

Theo khảo sát của Owl Labs, khoảng 65% người lao động bày tỏ sự quan tâm đến microshifting. Nhóm hứng thú nhất là các nhà quản lý, người gánh vác gia đình và những người đang có thêm công việc phụ. Điều này cho thấy nhu cầu lớn nhất của người lao động hiện nay không chỉ là được làm việc ở nhà hay ở văn phòng, mà còn là quyền được tự quyết nhiều hơn với thời gian của mình.

Sức hút của microshifting

Một trong những điểm hấp dẫn nhất của microshifting là khả năng giúp con người làm việc theo nhịp sinh học tự nhiên. Thay vì cố gắng duy trì sự tập trung suốt 8 tiếng liên tục, người lao động có thể tận dụng những thời điểm tỉnh táo và hiệu quả nhất để xử lý các nhiệm vụ quan trọng, sau đó nghỉ ngơi trước khi quay lại với công việc.

Nhiều chuyên gia cho rằng chính những khoảng nghỉ xen kẽ này lại là yếu tố giúp tăng năng suất. Não bộ không được thiết kế để duy trì trạng thái tập trung cao độ trong thời gian dài. Việc tạm dừng để đi bộ, tập thể dục, đọc sách hoặc đơn giản là rời khỏi màn hình trong vài chục phút có thể giúp não được "sạc lại", từ đó cải thiện khả năng sáng tạo và giải quyết vấn đề.

Ông Aytekin Tank, nhà sáng lập công ty phần mềm Jotform, cho biết ông là người ủng hộ việc "không làm gì cả" trong một số khoảng thời gian nhất định. Theo ông, chính những lúc đầu óc được nghỉ ngơi khỏi email, thông báo và danh sách công việc bất tận mới là thời điểm các ý tưởng tốt xuất hiện. Với nhiều doanh nghiệp sáng tạo, giá trị lớn nhất không nằm ở việc nhân viên bận rộn bao nhiêu giờ mỗi ngày mà là họ tạo ra được những ý tưởng và giải pháp chất lượng đến đâu.

Không ít người cũng xem microshifting là một cách để giảm nguy cơ kiệt sức. Thay vì cố gắng duy trì trạng thái làm việc liên tục rồi chờ đến cuối tuần mới nghỉ ngơi, họ phân bổ thời gian nghỉ thành nhiều khoảng nhỏ trong ngày. Điều này giúp giảm áp lực tâm lý và mang lại cảm giác chủ động hơn với cuộc sống.

Mặt trái của sự linh hoạt

Tuy nhiên, microshifting không phải là lời giải hoàn hảo cho mọi vấn đề nơi công sở. Điều khiến nhiều chuyên gia lo ngại nhất là ranh giới giữa công việc và cuộc sống cá nhân có thể trở nên mờ nhạt hơn bao giờ hết.

Một người có thể nghỉ giữa ngày để giải quyết việc riêng, nhưng đổi lại họ lại phải mở laptop vào buổi tối để hoàn thành phần việc còn lại. Trên lý thuyết, họ có nhiều tự do hơn. Nhưng trên thực tế, công việc có thể âm thầm len lỏi vào mọi khoảng thời gian trong ngày.

Đó cũng là lý do một số chuyên gia gọi microshifting là phiên bản mới của văn hóa "always online" - luôn trong trạng thái sẵn sàng làm việc. Thay vì làm việc từ 9h sáng đến 5h chiều rồi hoàn toàn nghỉ ngơi, người lao động có nguy cơ kéo dài sự hiện diện của công việc từ sáng sớm đến tận đêm muộn.

Các doanh nghiệp cũng đối mặt với một thách thức khác: Làm thế nào để duy trì sự phối hợp trong một tập thể khi mỗi người có một lịch trình riêng? Một dự án không chỉ phụ thuộc vào năng suất cá nhân mà còn cần sự kết nối giữa các thành viên. Nếu mọi người làm việc vào những thời điểm khác nhau, việc trao đổi thông tin, tổ chức họp hay đưa ra quyết định có thể trở nên phức tạp hơn.

Microshifting có phải tương lai của công việc?

Có thể còn quá sớm để khẳng định microshifting sẽ thay thế mô hình làm việc truyền thống và không phải ngành nghề nào cũng phù hợp với cách làm việc phi tuyến tính này. Những lĩnh vực đòi hỏi sự có mặt thường xuyên tại văn phòng hoặc yêu cầu phối hợp theo team vẫn sẽ cần các khung giờ làm việc tương đối cố định.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của microshifting cho thấy một thay đổi lớn hơn đang diễn ra trong thế giới công sở. Sau nhiều năm tranh luận về địa điểm làm việc, người lao động hiện bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến quyền kiểm soát thời gian của mình. Họ muốn được đánh giá bằng kết quả tạo ra thay vì số giờ xuất hiện tại văn phòng.

Có thể microshifting chỉ là một xu hướng nhất thời. Nhưng cũng có thể nó là dấu hiệu cho thấy định nghĩa về một ngày làm việc chuẩn đang dần thay đổi. Và trong tương lai, câu hỏi quan trọng nhất tại nơi làm việc có lẽ sẽ không còn là "Bạn đang ngồi ở đâu?" mà là "Bạn có đang làm việc theo cách hiệu quả nhất với mình hay không?".