18h “check-out” nhưng không tan làm: Dân văn phòng tự nguyện OT vì thiếu tiền

9h sáng tới văn phòng “check-in”, 18h chiều “check-out” rồi tan làm. Đó là những “khung giờ” cố định với đa số dân công sở. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải ai cũng tan sở vào giờ tan ca.

Chủ động “tăng ca” với những công việc ngoài giờ để kiếm thêm tiền

Ở Hàn Quốc, đặc biệt là tại các thành phố lớn như Seoul, khi kết thúc giờ làm việc chính lúc 6 giờ tối, nhiều nhân viên văn phòng không thực sự “tan ca” theo nghĩa thông thường. Với họ, một ngày làm việc chỉ mới đi được nửa chặng đường. Những buổi tối và cả cuối tuần nhanh chóng được lấp đầy bằng các công việc phụ: dạy thêm, bán hàng online, viết blog, hay làm freelance,... nói chung là đủ kiểu.

Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng và áp lực tài chính đè nặng, một công việc toàn thời gian dường như không còn đủ để duy trì cuộc sống ổn định, chứ chưa nói đến chuyện tích lũy cho tương lai.

Câu chuyện của Da Eun (30 tuổi) - Một nữ nhân viên marketing là ví dụ điển hình. Sau giờ làm, cô vội vã di chuyển khắp Seoul để đi dạy gia sư môn tiếng Anh cho học sinh trung học. Công việc dạy thêm này đã theo Da Eun suốt nhiều năm, không phải vì đam mê mà vì nhu cầu tài chính. Với 3 triệu won (khoảng 54 triệu đồng) tiền lương từ công việc văn phòng, cô thừa nhận rằng nếu chỉ dựa vào công việc chính, việc mua nhà hay lập gia đình gần như là điều xa vời. Làm thêm, với cô, không phải lựa chọn mà là điều bắt buộc để duy trì hy vọng cho tương lai.

Ho Jin - Chàng trai 31 tuổi, cũng có chung tình cảnh và lựa chọn như Da Eun. Ban ngày anh là nhân viên bán hàng cho 1 tập đoàn bán lẻ có tiếng, nhưng ban đêm lại trở thành một “người bán hàng xuyên biên giới” trên các nền tảng thương mại điện tử. Công việc phụ của Ho Jin là đăng bán các sản phẩm làm đẹp của Hàn Quốc lên Amazon, một công việc đòi hỏi nhiều thời gian, công sức và cả sự kiên nhẫn. Dù mệt mỏi và áp lực, anh vẫn tiếp tục vì sau khi trừ tiền thuê nhà, chi phí ăn uống và sinh hoạt, số tiền còn lại gần như không đủ để tiết kiệm. Với anh, làm thêm không phải là tham vọng kiếm nhiều hơn, mà đơn giản là để không bị tụt lại phía sau.

Những trường hợp như Ho Jin hay Da Eun không phải là “số hiếm”. Làm nhiều việc cùng lúc hay còn gọi là “N-job” đang dần trở thành một thói quen đặc trưng của thế hệ trẻ Hàn Quốc. Nếu trước đây, việc làm thêm thường gắn với người làm tự do hoặc những người chưa có việc ổn định, thì nay ngay cả dân văn phòng cũng chủ động tìm kiếm nguồn thu nhập thứ hai, thậm chí thứ ba. Động lực đằng sau xu hướng này không chỉ là tiền bạc, mà còn là sự thiếu tin tưởng vào con đường sự nghiệp truyền thống, cũng như mong muốn “chừa đường lui” cho bản thân trong một thị trường lao động đầy cạnh tranh.

Những con số biết nói

Các con số khảo sát cho thấy xu hướng “chân trong chân ngoài” của dân văn phòng xứ kim chi, đang lan rộng. Gần một nửa người lao động tại Hàn Quốc cho biết họ đang có ít nhất một công việc phụ. Tỷ lệ này thậm chí còn cao hơn ở nhóm tuổi 20 và 30 - những người được xem là lực lượng lao động chủ chốt hiện nay. Riêng với dân văn phòng làm việc toàn thời gian, gần một nửa cũng thừa nhận họ có thêm nguồn thu nhập ngoài công việc chính.

Thực tế, quy mô của xu hướng này có thể còn lớn hơn nhiều so với số liệu thống kê. Không ít người lao động lựa chọn giữ kín công việc phụ của mình vì lo ngại ảnh hưởng đến đánh giá từ công ty hoặc vi phạm quy định nội bộ. Điều đó phản ánh một thực tế rằng, dù làm thêm đã trở nên phổ biến, nó vẫn chưa hoàn toàn được chấp nhận trong môi trường làm việc truyền thống.

Ở góc độ sâu hơn, việc phải làm nhiều công việc cùng lúc cũng phản ánh mức lương khởi điểm của nhiều ngành nghề không theo kịp tốc độ tăng của giá nhà và chi phí sinh hoạt. Áp lực cạnh tranh cao, cơ hội thăng tiến không rõ ràng, cùng với văn hóa làm việc kéo dài nhiều giờ khiến nhiều người trẻ cảm thấy bị mắc kẹt trong một vòng lặp: làm việc chăm chỉ nhưng vẫn khó cải thiện chất lượng cuộc sống.

Chính vì vậy, đối với nhiều người - đặc biệt là người trẻ, làm thêm không chỉ là giải pháp tài chính mà còn là cách để tìm kiếm sự kiểm soát đối với cuộc sống của mình.

Tuy nhiên, mặt trái của xu hướng này là nguy cơ kiệt sức. Khi thời gian nghỉ ngơi bị cắt giảm để nhường chỗ cho công việc phụ, ranh giới giữa công việc và cuộc sống cá nhân dần bị xóa nhòa. Không ít người rơi vào trạng thái làm việc gần như liên tục, nhưng vẫn không cảm thấy an tâm về tài chính.

Dẫu vậy, trong bối cảnh hiện tại, nhiều người trẻ Hàn Quốc vẫn chấp nhận đánh đổi. Với họ, việc chỉ dựa vào một nguồn thu nhập đã trở nên quá rủi ro. Làm thêm, dù vất vả, vẫn là cách thiết thực nhất để bám trụ trong một xã hội mà chi phí sống không ngừng leo thang và giấc mơ ổn định ngày càng xa tầm với.

(Nguồn: The Strait Times)