5 điều cấm kỵ chốn công sở

Có làm, có bất đồng, có tranh luận. Tất cả những điều đó đều là chuyện hoàn toàn bình thường ở chốn công sở và chắc chắn không phải là điều gì xấu. Thậm chí việc dám bày tỏ quan điểm, suy nghĩ của bản thân khi giải quyết 1 vấn đề nào đó trong công việc còn được xem là ưu điểm, bởi không phải cấp trên nào cũng thích nhân sự “bảo gì làm nấy”, không bao giờ đóng góp, không bao giờ đề xuất ý tưởng hay góc nhìn.

Thế nên vấn đề không phải là cố gắng dĩ hòa vi quý, tránh tranh luận cho xong, mà là: Tranh luận thế nào để được việc, để thể hiện tinh thần đóng góp thay vì tự biến mình thành “trò cười”?

Câu trả lời nằm ở 5 điều dưới đây - những việc cấm kỵ khi tranh luận với đồng nghiệp, cấp trên.

1. Báo cáo vượt cấp

Trong doanh nghiệp, mỗi nhân viên đều có cấp quản lý trực tiếp. Vì vậy, khi phát sinh vấn đề, nguyên tắc chung là trao đổi với người quản lý của mình trước. Tuyệt đối không được báo cáo vượt cấp.

Việc bỏ qua quản lý trực tiếp để phản ánh vấn đề với lãnh đạo cấp cao hơnkhiến người quản lý cảm thấy bị thiếu tôn trọng hoặc mất quyền điều hành đội nhóm, đồng thời, cũng biến bạn thành 1 nhân sự không biết điều. Đơn giản bởi không phải tự nhiên mà doanh nghiệp phân cấp nhân sự. Chưa kể, đôi khi vấn đề vốn có thể giải quyết nhanh trong nội bộ lại trở nên phức tạp hơn vì nhiều cấp cùng tham gia xử lý.

Tất nhiên, vẫn có những trường hợp đặc biệt như hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp, hoặc gian lận cần báo cáo với quản lý cấp cao. Tuy nhiên, với những công việc thường ngày, việc tuân thủ đúng quy trình báo cáo không chỉ thể hiện sự chuyên nghiệp mà còn giúp thông tin/vấn đề được xử lý hiệu quả hơn.

2. Nói xấu đồng nghiệp với cấp trên

Không ít người cho rằng việc phản ánh điểm yếu của đồng nghiệp với cấp trên sẽ giúp bản thân được đánh giá cao hơn. Thực tế, điều này hiếm khi mang lại kết quả như mong muốn.

Nếu những góp ý chỉ mang tính phàn nàn, cảm tính hoặc nhằm hạ thấp người khác, cấp trên thường sẽ nhìn nhận đây là biểu hiện của sự thiếu tinh thần hợp tác. Ngược lại, một môi trường làm việc chuyên nghiệp luôn khuyến khích nhân viên trao đổi thẳng thắn với nhau trước, chỉ báo cáo khi vấn đề thực sự ảnh hưởng đến công việc chung hoặc khi cả 2 không thể tự giải quyết.

Trong trường hợp bắt buộc phải phản ánh, nên tập trung vào sự việc, dữ liệu và hướng giải quyết thay vì chỉ trích cá nhân. Cách tiếp cận này giúp cuộc trao đổi mang tính xây dựng và tránh tạo ra những mâu thuẫn kéo dài trong tập thể.

3. Tham gia vào những việc không phải của mình dù không ai nhờ hay yêu cầu

Tinh thần chủ động luôn được đánh giá cao. Tuy nhiên, chủ động không đồng nghĩa với việc tự ý can thiệp vào mọi công việc xung quanh.

Nhiều người vì muốn giúp đỡ hoặc thể hiện năng lực đã góp ý, chỉnh sửa hoặc quyết định thay phần việc của đồng nghiệp. Dù xuất phát từ thiện chí, hành động này đôi khi lại khiến người khác cảm thấy bị can thiệp, mất quyền chủ động hoặc bị đánh giá thấp về năng lực.

Ở môi trường công sở, ranh giới trách nhiệm giữa các vị trí tồn tại vì nhiều lý do, từ quy trình vận hành đến trách nhiệm pháp lý. Nếu muốn hỗ trợ, cách phù hợp nhất là chủ động hỏi xem đồng nghiệp có cần giúp đỡ hay không, thay vì tự ý tham gia. Sự nhiệt tình chỉ thực sự phát huy giá trị khi đi cùng với sự tôn trọng vai trò và phạm vi công việc của người khác.

4. Mang chuyện nội bộ lên mạng xã hội

Mạng xã hội giúp việc chia sẻ thông tin trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, không phải nội dung nào liên quan đến công việc cũng phù hợp để đưa lên mạng.

Những câu chuyện về mâu thuẫn nội bộ, cuộc họp, khách hàng, doanh thu hay các quyết định của công ty nếu bị đưa lên mạng có thể gây ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp, làm lộ thông tin nhạy cảm hoặc tạo ra những hiểu lầm không đáng có.

Ngay cả những dòng trạng thái tưởng như chỉ để "xả stress" cũng có thể bị đồng nghiệp, khách hàng hoặc đối tác nhìn thấy và diễn giải theo nhiều cách khác nhau.

Thế nên một trong những nguyên tắc quan trọng khi sử dụng mạng xã hội là tách biệt cảm xúc cá nhân với trách nhiệm nghề nghiệp. Điều gì có thể giải quyết bằng một cuộc trao đổi trực tiếp trong công ty thì không nên biến thành chủ đề bàn tán trên không gian mạng.

5. Thái độ "tôi luôn đúng"

Không ai muốn làm việc cùng một người luôn cho rằng mình đúng trong mọi tình huống.

Trong môi trường công sở, tranh luận là điều bình thường vì mỗi người có góc nhìn và chuyên môn khác nhau. Tuy nhiên, nếu một cá nhân luôn phủ nhận ý kiến của người khác, không sẵn sàng lắng nghe hoặc chỉ tìm cách bảo vệ quan điểm của mình, quá trình làm việc nhóm sẽ trở nên khó khăn.

Một ý tưởng hay không phụ thuộc vào việc nó đến từ ai mà phụ thuộc vào hiệu quả thực tế. Vì vậy, người được đánh giá cao thường không phải là người luôn chiến thắng trong mọi cuộc tranh luận, mà là người biết tiếp thu góp ý, sẵn sàng thay đổi khi có cơ sở hợp lý và cùng cả nhóm tìm ra giải pháp tốt nhất.

Biết nhận sai khi cần không làm bạn mất đi giá trị. Ngược lại, đó còn là dấu hiệu của sự trưởng thành và tinh thần cầu thị - những phẩm chất luôn được đánh giá cao trong bất kỳ tổ chức nào.

Hiểu và tôn trọng những nguyên tắc ứng xử phổ biến sẽ giúp mỗi người hạn chế những va chạm không cần thiết, xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp và tạo dựng được sự tin tưởng từ đồng nghiệp cũng như cấp trên. Sau cùng, năng lực chuyên môn rất quan trọng, nhưng cách ứng xử mới là yếu tố quyết định một người có thể gắn bó và phát triển lâu dài trong môi trường làm việc hay không.