Bộ Ngoại giao Iran: Không có chuyện IAEA thanh tra như ông Trump nói

Hãng thông tấn nhà nước Iran Tasnim dẫn phát biểu của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei đã bác bỏ các thông tin liên quan đến kế hoạch thanh tra của IAEA đối với các cơ sở hạt nhân bị hư hại của Iran và nhấn mạnh không có thỏa thuận nào như vậy.

"Iran chưa từng có cuộc gặp nào với Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi và không có chương trình thanh tra các cơ sở hạt nhân bị hư hại do hành động gây hấn của Mỹ và Israel", ông Esmaeil Baqaei khẳng định.

Ông cho biết hiện tại không có quy trình hay cơ chế nào cho các cuộc thanh tra như vậy, đồng thời nói thêm Iran sẽ tiếp tục các thủ tục hiện hành phù hợp với Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).

Đáp lại những tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc bắt đầu đàm phán hạt nhân với Iran và việc triển khai các thanh tra viên đến Iran, ông Baqaei bác bỏ những thông này là vô căn cứ.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cũng bình luận về nghị quyết gần đây của Hội đồng Thống đốc IAEA, bày tỏ lời cảm ơn đến các quốc gia đã "hành động có trách nhiệm" và không hợp tác với Mỹ và các quốc gia châu Âu.

Ông ca ngợi Nga, Trung Quốc và Niger vì đã bỏ phiếu chống lại nghị quyết, mô tả lập trường của họ là "có trách nhiệm", đồng thời chỉ trích những nước bỏ phiếu ủng hộ và cho biết "tiêu chuẩn kép như vậy là không thể chấp nhận được".

Ngay trước khi ông Esmaeil Baqaei đưa ra tuyên bố trên, Tổng thống Trump tuyên bố Iran đã đồng ý cho thanh tra hạt nhân cấp cao nhất.

"Iran đã đồng ý hoàn toàn và triệt để với các cuộc thanh tra hạt nhân cấp cao nhất trong thời gian dài, thậm chí là vô thời hạn. Điều này đảm bảo tính trung thực về hạt nhân. Nếu họ không đồng ý điều này, sẽ không có thêm bất cứ cuộc đàm phán nào nữa", ông Trump cho biết hôm 23/6.

Tổng thống Mỹ tuyên bố dựa trên điều này và "những nhượng bộ lớn khác mà Iran đưa ra", ông đồng ý không thực hiện lệnh phong tỏa hàng hải với các cảng Iran. Tuy nhiên, các chiến hạm Mỹ vẫn ở nguyên vị trí phòng trường hợp tái áp đặt phong tỏa.

Các khoản tiền của Iran đang bị đóng băng sẽ được giữ trong tài khoản ký quỹ mà Mỹ kiểm soát, dùng để mua vật tư y tế và thực phẩm từ nước này, trong đó có ngô, lúa mì và đậu nành.

"Đây là những thứ mà Iran đang rất cần. Họ đối mặt với khủng hoảng nhân đạo và tôi cảm thấy phải giúp đỡ ngay lúc này, trước khi mọi thứ quá muộn", ông Trump viết và cho biết thêm: "Các cuộc đàm phán đang diễn ra tốt đẹp".

Iran và Mỹ ngày 17/6 ký bản ghi nhớ để chấm dứt cuộc xung đột gây hỗn loạn khắp Trung Đông và làm rung chuyển nền kinh tế hàng đầu, bắt đầu 60 ngày để giải quyết các vấn đề như chương trình hạt nhân của Iran và dỡ bỏ lệnh trừng phạt.

Hoạt động ngoại giao về thỏa thuận cuối cùng được đẩy mạnh vào ngày 23/6, khi Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Ngoại trưởng Abbas Araghchi tới Pakistan, một trong hai quốc gia làm trung gian đàm phán.

Các nhà trung gian hòa giải Pakistan và Qatar cho biết Mỹ - Iran đã thống nhất lộ trình đạt thỏa thuận cuối cùng trong 60 ngày. Theo truyền thông Iran, hai bên đã nhất trí thành lập 4 nhóm đàm phán về hạt nhân, lệnh trừng phạt và các vấn đề khác.