Boikiy bốc cháy, hạm đội Baltic bị tấn công ngay trước khi ông Putin xuất hiện: Ukraine gửi thông điệp gì?

Ukraine tấn công hạm đội Baltic

Căn cứ hải quân Kronstadt, gần St. Petersburg và là một trong những căn cứ hải quân danh tiếng nhất của Nga, đã bị máy bay không người lái (UAV) Ukraine tấn công trong đêm 2/6. Đây có thể là cuộc tấn công đầu tiên thuộc loại này nhằm vào Hạm đội Baltic. 

Theo The War Zone, cuộc tấn công nhắm vào căn cứ hải quân, trong đó có tàu hộ vệ Boikiy thuộc lớp Steregushchiy (Dự án 20380), cho thấy các tàu chiến Nga vẫn dễ bị tổn thương ngay cả khi nằm cách biên giới Ukraine hàng trăm dặm.

Thông tin chính thức do Lữ đoàn Hệ thống Máy bay Tấn công Không người lái Độc lập số 414 của Ukraine công bố trên mạng xã hội X cho biết tàu hộ vệ Boikiy đã bốc cháy khi đang neo đậu tại ụ khô Veleshchynskyi ở Kronstadt. Con tàu được cho là đang trong quá trình bảo dưỡng định kỳ từ tháng 2 năm nay.

Các nguồn tin cho biết những UAV tham gia cuộc tấn công thuộc Trung tâm Độc lập số 1 của Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine. Với khoảng cách rất xa tới mục tiêu, việc xuất hiện hình ảnh ghi lại từ thiết bị dò tìm mục tiêu là điều đáng chú ý. 

Điều này cho thấy hoặc có người điều khiển tại chỗ tham gia vào quá trình nhắm mục tiêu và ghi hình, hoặc UAV được hỗ trợ bởi liên kết vệ tinh để thực hiện nhiệm vụ tương tự.

Mặc dù các UAV có thể sử dụng hệ thống điều khiển tự động, chúng vẫn cần người vận hành ở gần hoặc kết nối qua vệ tinh để ghi lại hình ảnh từ thiết bị dò tìm. Một khả năng khác là Ukraine đã sử dụng UAV tầm ngắn cho cuộc tấn công, tương tự một số chiến dịch sâu trong lãnh thổ Nga trước đây, dù khả năng này được đánh giá là ít có khả năng xảy ra hơn.

Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine cho biết tàu Boikiy từng tham gia hộ tống các tàu thuộc cái gọi là "hạm đội bóng tối" của Nga – mạng lưới tàu chở dầu cũ hoạt động dưới cờ nước ngoài mà Moscow sử dụng để xuất khẩu dầu bất chấp các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Theo các quan chức Ukraine, Nga ngày càng giao cho các tàu thuộc Hạm đội Baltic nhiệm vụ hộ tống, giám sát và bảo vệ các tàu chở dầu này khi chúng vận chuyển dầu Nga qua Biển Baltic tới những thị trường sẵn sàng bỏ qua các hạn chế của phương Tây.

Tàu lớp Steregushchiy nằm trong số những tàu hộ vệ hiện đại nhất của Nga. Với lượng choán nước tiêu chuẩn khoảng 1.800 tấn, chiều dài 343 feet cùng sàn đáp trực thăng, theo một số hệ thống phân loại, chúng có kích thước và năng lực gần tương đương các tàu khu trục cỡ nhỏ.

Vũ khí chính của lớp tàu này gồm hai bệ phóng bốn nòng dành cho tên lửa chống hạm Uran, hệ thống phóng thẳng đứng Redut gồm 12 ống phóng cho nhiều loại tên lửa phòng không khác nhau, cùng hai cụm ống phóng bốn nòng Paket-NK dùng cho ngư lôi chống tàu ngầm và chống ngư lôi.

Vụ tấn công vào căn cứ hải quân Kronstadt là một phần trong chiến dịch UAV quy mô lớn hơn của Ukraine nhằm vào các mục tiêu quân sự và năng lượng tại St. Petersburg và khu vực lân cận vào rạng sáng 3/6. Các đoạn video ghi lại cho thấy những UAV được cho là thuộc dòng FP-1/2 bay thấp trên Vịnh Phần Lan và bầu trời thành phố.

Các cuộc tấn công diễn ra chỉ vài giờ trước khi các đại biểu quốc tế tập trung tham dự diễn đàn kinh tế hàng đầu của St. Petersburg. Trên mạng xã hội, Serhiy Sternenko, cố vấn Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, viết: "Diễn đàn St. Petersburg khai mạc trong bối cảnh khói đen dày đặc sau các cuộc tấn công của Ukraine".

Một số UAV tầm xa cũng rơi xuống các kho chứa dầu ở St. Petersburg sau khi hệ thống phòng không Nga được cho là đã cố gắng đánh chặn nhưng không thành công. Nhiều tiếng nổ lớn vang lên, trong khi cột khói đen bốc cao từ một trong những kho dầu lớn nhất trên bờ biển Baltic của Nga.

Giới chức Nga xác nhận các cuộc tấn công đã xảy ra. Thống đốc St. Petersburg Alexander Beglov cho biết các quận Kirovsky và Krasnoselsky là mục tiêu của các đợt tập kích.

Trên mạng xã hội, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết UAV Ukraine đã tấn công "các cơ sở quan trọng trên lãnh thổ Nga", trong đó có cảng dầu St. Petersburg, căn cứ Kronstadt và một nhà máy sản xuất vũ khí tại vùng Tambov.

"Tôi cảm ơn các chiến binh của chúng ta vì sự chính xác của họ. Kế hoạch trừng phạt dài hạn của Ukraine đang được thực hiện chính xác như cần thiết để đưa hòa bình đến gần hơn", ông Zelensky viết.

Ý nghĩa của các cuộc tấn công

Trước hết, các cuộc tấn công bằng UAV mang giá trị biểu tượng rất lớn và đặc biệt gây khó xử cho Điện Kremlin vì diễn ra ngay trước thềm Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg, hội nghị thường niên kéo dài ba ngày thường được xem là câu trả lời của Nga đối với Diễn đàn Davos.

Các vị khách tham dự lễ khai mạc phải đến trong bầu không khí bao phủ bởi khói dày đặc. Tổng thống Nga Vladimir Putin dự kiến phát biểu quan trọng tại sự kiện vào ngày 5/6. Tình hình càng thêm phức tạp khi sân bay St. Petersburg buộc phải tạm thời đóng cửa.

Thứ hai, các cuộc tấn công cho thấy khả năng ngày càng lớn của Ukraine trong việc đánh trúng các mục tiêu nằm sâu bên trong lãnh thổ Nga bằng UAV tấn công tầm xa một chiều và tên lửa hành trình. Các mục tiêu bị tấn công nằm cách biên giới Ukraine gần nhất khoảng 1.000 km.

Cuối cùng, việc nhắm mục tiêu vào Kronstadt có thể đánh dấu sự mở ra của một mặt trận mới trong cuộc chiến UAV, khi Hạm đội Baltic trở thành mục tiêu ngay cả khi đang neo đậu trong cảng.

Nằm trên đảo Kotlin thuộc Vịnh Phần Lan, cách St. Petersburg khoảng 18 dặm về phía tây, Kronstadt là một trong những căn cứ chủ chốt của Hạm đội Baltic. Hiện nay, nơi đây là địa bàn hoạt động của các tàu hộ vệ, tàu tuần tra, tàu hỗ trợ hải quân, các đơn vị huấn luyện cùng các cơ sở sửa chữa, bảo dưỡng. Do mọi mối đe dọa hải quân tiếp cận St. Petersburg từ Vịnh Phần Lan đều phải đi qua khu vực này, Kronstadt được xem là cửa ngõ hàng hải bảo vệ thành phố lớn thứ hai của Nga.

So với chiến dịch quy mô lớn nhằm vào Hạm đội Biển Đen, số vụ tấn công được xác nhận của Ukraine nhằm vào Hạm đội Baltic vẫn còn rất ít.

Tháng 4/2024, một vụ hỏa hoạn xảy ra trên tàu hộ vệ lớp Buyan Serpukhov tại Baltiysk, thuộc vùng Kaliningrad, làm hư hại hệ thống liên lạc và thiết bị điện tử của con tàu.

Cho đến nay, chiến dịch hải quân của Ukraine chủ yếu tập trung vào Hạm đội Biển Đen. Nhiều cuộc tấn công thành công nhằm vào tàu chiến và cơ sở hạ tầng của hạm đội này đã buộc Nga phải rút phần lớn tài sản hải quân khỏi Crimea và chuyển về các căn cứ trong lãnh thổ Nga.

Trong những tháng gần đây, Ukraine cũng đẩy mạnh chiến dịch không kích nhằm làm gián đoạn nền kinh tế Nga. UAV tầm xa liên tục tấn công các cảng biển, kho chứa dầu, nhà máy quân sự và căn cứ không quân. Đồng thời, các cuộc tấn công nhằm vào tàu chở dầu và phương tiện vận tải di chuyển giữa miền nam Ukraine bị kiểm soát và Crimea cũng gia tăng, gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu trên toàn bán đảo.

Trong khi đó, quy mô các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của Nga nhằm vào Ukraine vẫn không suy giảm. Ngày 1/6, các đợt tập kích của Nga khiến 23 người thiệt mạng trên khắp Ukraine và làm nhiều người khác bị thương. Điều này khiến Tổng thống Zelensky tiếp tục kêu gọi Mỹ cung cấp thêm hệ thống Patriot cho Kyiv.

Hôm nay, ông cho biết: "Một thỏa thuận ở cấp độ chính trị cao nhất về việc mua hệ thống Patriot đang chờ được triển khai ở các cấp độ tài chính, pháp lý và kỹ thuật".

Bất kể cuộc tấn công đêm 2/6 có gây thiệt hại đáng kể hay không, thông điệp chiến lược mà nó gửi đi là rất rõ ràng. Bằng việc tấn công Kronstadt – một trong những căn cứ hải quân mang tính biểu tượng nhất của Nga – Ukraine đã chứng minh rằng ngay cả Hạm đội Baltic cũng không còn nằm ngoài tầm với. 

Cuộc tấn công cho thấy năng lực tấn công tầm xa ngày càng tăng của Kiev, đồng thời báo hiệu rằng những nỗ lực của Nga nhằm bảo vệ cả hạm đội chính quy lẫn mạng lưới xuất khẩu dầu mỏ của mình có thể sẽ phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn, ngay cả ở những khu vực cách xa tiền tuyến.