Châu Tinh Trì dốc cạn vốn liếng vào AI: tạo "bản sao số" cho các siêu phẩm kinh điển hay nước cờ cứu vãn đế chế?

Không còn xuất hiện trên màn ảnh, Châu Tinh Trì đang âm thầm chuyển trọng tâm sang một cuộc chơi mới, dùng kho IP khổng lồ của mình làm đòn bẩy để bước vào làn sóng AI đang định hình lại toàn bộ ngành giải trí Trung Quốc.

Đây là tính toán của một người đã hiểu rõ giá trị của nội dung, hay là nước cờ cuối để cứu vãn một đế chế kinh doanh thua lỗ liên tiếp?

Tập đoàn thua lỗ và áp lực phải thay đổi

Bỉ Cao Group (mã chứng khoán HK: 08220) là công ty mà Châu Tinh Trì thành lập năm 2010 theo hình thức mua lại vỏ công ty niêm yết. Ban đầu nắm giữ 35,64% cổ phần, ông hiện là cổ đông lớn kiêm giám đốc điều hành. Trong tay tập đoàn này là khối IP phim ảnh đáng giá các thương hiệu như Vua Hài Kịch, Tân Vua Hài Kịch, Mỹ Nhân Ngư, Tây Du Ký: Đại Náo Thiên Cung, Trường Giang Số 7... đều thuộc quyền khai thác của Bỉ Cao.

Vấn đề là dù IP đắt giá, Bỉ Cao liên tục thua lỗ từ năm 2020 đến 2024, tổng lỗ lũy kế vượt 9.800 triệu HKD. Doanh thu năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2024 chỉ đạt 7,848 triệu HKD, một con số rất nhỏ so với tiềm năng thương hiệu. Đây là áp lực thực sự buộc tập đoàn phải tìm hướng đi mới, và AI chính là lựa chọn họ đặt cược.

Ngày 13/2/2025, Bỉ Cao Group công bố ký biên bản ghi nhớ đầu tư với Kaixing Network, công ty con của Khai Anh Network (mã CK: 002517.SZ), một trong những công ty game niêm yết có lợi nhuận tăng trưởng mạnh nhất Trung Quốc giai đoạn 2020-2024. Hai bên thành lập công ty liên doanh tạm đặt tên là "Cực Dật", trong đó Bỉ Cao nắm 15% cổ phần và Kaixing nắm 85%.

Mô hình hợp tác này rất rõ ràng về phân công vai trò: Khai Anh mang đến công nghệ, cụ thể là mô hình AI lớn "Hình Ý" do chính họ ươm tạo, được xem là mô hình ứng dụng pipeline công nghiệp hóa AI đầu tiên tại Trung Quốc trong ngành game, bao gồm các khâu từ hoạt hình, thiết kế bản đồ cho đến phát triển kỹ thuật. Bỉ Cao mang đến kho IP và quan hệ ngành giải trí. Cực Dật sẽ là đơn vị hiện thực hóa giao điểm đó.

Cuối tháng 2/2025, công ty liên doanh chính thức chốt địa điểm tại Thị trấn Điện toán Hàng Châu (China Hangzhou Computing Power Town), khu vực tập trung AI, chip tích hợp và phần mềm cao cấp, nơi chính quyền tỉnh Chiết Giang đang đổ hàng nghìn tỷ NDT để xây dựng hạ tầng AI. Vòng định giá đầu tiên của Cực Dật là 100 triệu NDT, trở thành công ty ứng dụng AI đầu tiên trong ngành game niêm yết Trung Quốc hoàn thành tách bộ phận và gọi vốn độc lập.

Từ game đến phim ngắn AI: Chiến lược mở rộng nhanh

Tháng 5/2025, Bỉ Cao chính thức rót 7,49 triệu HKD vào Hàng Châu Cực Dật AI Technology, hiện thực hóa cam kết đầu tư từ biên bản ký kết trước đó. Cực Dật lúc này bắt đầu triển khai nền tảng AIGC mang tên SOON, chuyên hỗ trợ sáng tạo game bằng AI. Đến tháng 12/2025, SOON được bình chọn là "Ứng dụng xuất sắc trong xây dựng Trung Quốc số 2025" cấp toàn quốc, một tín hiệu cho thấy sản phẩm đã đi vào hoạt động thực chất chứ không chỉ là thông báo hợp tác trên giấy.

Song song đó, tháng 4/2026, Bỉ Cao mở rộng lãnh địa sang điện ảnh khi đồng tổ chức cuộc thi phim ngắn AI quốc tế IIFSA (International Independent Film Short Awards). Đây là bước đi logic: nếu AI có thể tạo ra game hiệu quả hơn, nó cũng có thể tạo ra nội dung phim ảnh ở quy mô nhỏ với chi phí thấp hơn đáng kể so với sản xuất truyền thống.

Tháng 6/2026, Bỉ Cao tiếp tục mở rộng khi chiến lược đầu tư vào Suzhou Hudong Zhixing Network Technology (互动之星), một công ty có kho IP lớn và hệ thống sản xuất phát hành trong ngành phim tương tác, game và phim ngắn trực tuyến. Thỏa thuận này mở ra khả năng kết hợp IP Châu Tinh Trì với công nghệ phim tương tác, một thể loại đang tăng trưởng mạnh trên các nền tảng streaming Trung Quốc.

IP là vũ khí, AI là động cơ

Nếu phải chọn một ngôi sao điện ảnh châu Á hiểu sức mạnh của công nghệ hơn phần lớn đạo diễn cùng thời, nhiều người trong giới quan sát sẽ không ngần ngại gọi tên Châu Tinh Trì. Và khi nhìn vào thương vụ đầu tư vào Hudong Zhixing, họ không thấy một quyết định kinh doanh đơn thuần. Họ thấy một kế hoạch lớn hơn rất nhiều.

Ở tuổi ngoài 60, Châu Tinh Trì đối mặt với điều mà mọi nghệ sĩ đều phải đối mặt: Cơ thể sẽ già đi, sức khỏe sẽ suy giảm, nhưng khán giả vẫn muốn được cười với những tác phẩm mang phong cách Châu Tinh Trì thêm nhiều thập kỷ nữa. Công nghệ của Hudong Zhixing cho phép số hóa diễn xuất, biểu cảm, cử chỉ và chuyển hóa chúng thành tài sản kỹ thuật số có thể tái sử dụng vô hạn lần.

Nói thẳng hơn họ không chỉ muốn tạo ra nhân vật AI. Họ muốn tạo ra một "phiên bản kỹ thuật số" có khả năng tái hiện phong cách sáng tạo của chính người nghệ sĩ. Giới công nghệ gọi đây là "bản sao nhận thức" (cognitive twin), một hệ thống có khả năng mô phỏng tư duy sáng tạo, nhịp điệu hài kịch, phong cách kể chuyện và ngôn ngữ điện ảnh đặc trưng của một con người cụ thể.

Nếu thành công, nhiều năm sau khi Châu Tinh Trì không còn trực tiếp xuất hiện trên phim trường, khán giả vẫn có thể xem những tác phẩm mang đậm chất "Tinh Gia" được tạo ra từ dữ liệu sáng tạo đã được số hóa. Nghe giống khoa học viễn tưởng, nhưng đây đang là xu hướng mà nhiều ngành công nghiệp sáng tạo trên thế giới đang theo đuổi rất nghiêm túc.

Điều đáng chú ý trong toàn bộ chiến lược này là Châu Tinh Trì không đặt cược vào công nghệ AI thuần túy. Ông không bỏ tiền xây mô hình ngôn ngữ lớn từ đầu. Thứ ông đưa vào bàn là IP, thứ tài sản khan hiếm mà bất kỳ công ty AI nào cũng khó tự mình tạo ra.

Trong mô hình mới, một câu chuyện không còn chỉ là một bộ phim. Nó có thể đồng thời trở thành phim ngắn AI, game tương tác, hoạt hình, nội dung mạng xã hội hay trải nghiệm thực tế ảo. Thay vì mất nhiều năm sản xuất một tác phẩm rồi chờ doanh thu phòng vé, các nhà sáng tạo giờ đây có thể khai thác một IP trên nhiều nền tảng gần như cùng lúc với chi phí thấp hơn rất nhiều.

Về bản chất, Châu Tinh Trì đang chuyển đổi từ mô hình "sản xuất phim" sang mô hình "vận hành hệ sinh thái nội dung". iQIYI phân phối nội dung phim ảnh truyền thống theo thỏa thuận 1,5 tỷ NDT trong 5 năm. Cực Dật ứng dụng AI vào game và phim ngắn. Hudong Zhixing khai thác mảng phim tương tác và số hóa diễn xuất. Tất cả đều xoay quanh một trục: IP Châu Tinh Trì.

Điều đáng chú ý trong toàn bộ chiến lược này là Châu Tinh Trì không đặt cược vào công nghệ AI thuần túy. Ông không bỏ tiền vào startup AI, không xây dựng mô hình ngôn ngữ lớn từ đầu. Thứ ông đưa vào bàn là IP, thứ tài sản khan hiếm mà bất kỳ công ty AI nào cũng khó tự mình tạo ra.

Kho IP của Bỉ Cao gồm các thương hiệu phim đã được kiểm chứng qua nhiều thế hệ khán giả. Khi AI có thể tái tạo phong cách hình ảnh, giọng thoại, thậm chí kịch bản theo một IP đã có lịch sử cảm xúc với hàng triệu người, giá trị thương mại sẽ nhân lên theo cấp số nhân. Đây chính là lý do năm 2024, Bỉ Cao ký hợp tác chiến lược với iQIYI với tổng ngân sách đầu tư không dưới 1,5 tỷ NDT trong 5 năm để phát triển IP Châu Tinh Trì, trong đó Châu Tinh Trì sẽ tham gia diễn xuất, đạo diễn hoặc giữ vai trò giám đốc sản xuất điều hành.

Mô hình kinh doanh đang hiện ra khá rõ: iQIYI phân phối nội dung phim ảnh truyền thống, Cực Dật ứng dụng AI vào game và phim ngắn, Hudong Zhixing khai thác mảng phim tương tác. Tất cả đều xoay quanh một trục là IP Châu Tinh Trì. Bỉ Cao trở thành công ty holding quản lý hệ sinh thái đó thay vì là đơn vị sản xuất nội dung đơn thuần.

Tất nhiên, chiến lược trên không thiếu rủi ro. Bỉ Cao chỉ nắm 15% cổ phần tại Cực Dật, tức là vai trò của họ chủ yếu là đối tác IP chứ không phải người nắm quyền kiểm soát công nghệ. Nếu mô hình AI của Khai Anh không tạo ra được sản phẩm thương mại đủ sức cạnh tranh, phần lợi nhuận về tay Bỉ Cao sẽ rất hạn chế.

Ngoài ra, thị trường game AI và phim ngắn AIGC tại Trung Quốc đang cực kỳ đông đúc. Hàng chục công ty lớn từ ByteDance, Alibaba, Baidu cho đến các startup chuyên biệt đều đang chạy đua. Việc một IP nổi tiếng như Châu Tinh Trì có đủ sức tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững trong môi trường như vậy hay không vẫn là câu hỏi mà thị trường chưa có câu trả lời.

Điều chắc chắn là Châu Tinh Trì đang không đứng ngoài cuộc chơi lớn nhất của ngành giải trí thập kỷ này. Và sau nhiều năm im lặng trước ống kính, đây có lẽ là vai diễn thực sự quan trọng nhất trong sự nghiệp của ông, không phải trên màn ảnh, mà trong phòng họp của giới đầu tư công nghệ.