Căng thẳng Trung Đông kéo dài, giá thức ăn chăn nuôi có thể tăng 10%

Theo Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), xung đột tại Trung Đông đang gây rối loạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa một phần khiến giá nhiều nguyên liệu thức ăn chăn nuôi chủ lực tăng mạnh, như ngô tăng 2-4%, đậu tương tăng 1-2% và lúa mì lên mức cao nhất trong 8 tháng.

Căng thẳng kéo theo chi phí vận chuyển, năng lượng và sản xuất gia tăng, qua đó làm gia tăng áp lực lạm phát thực phẩm trên toàn cầu.

Đối với Việt Nam, khi khoảng 60-70% nguyên liệu thức ăn chăn nuôi phải nhập khẩu (tương đương 22-24 triệu tấn mỗi năm), rủi ro chi phí đầu vào tăng là khá lớn.

Hiện nay, Việt Nam chủ yếu nhập khẩu ngô và đậu tương từ Mỹ và Brazil. Khi giá nhiên liệu tăng, chi phí logistics cũng tăng theo, khiến giá thức ăn chăn nuôi thành phẩm trong nước có thể tăng khoảng 5-10%.

2 kịch bản tác động của giá thức ăn chăn nuôi

Trước tình hình này, Cục Chăn nuôi và Thú y đã xây dựng các kịch bản tác động đối với ngành chăn nuôi.

Kịch bản 1, nếu xung đột kết thúc trong tháng 3-2026 và eo Hormuz được khai thông trở lại, thị trường có thể sớm ổn định. Khi đó, từ cuối tháng 3, giá nhập khẩu nguyên liệu sẽ giảm dần, chi phí thức ăn chăn nuôi có thể giảm khoảng 3-5%, giúp ngành chăn nuôi phục hồi, sản lượng thịt tăng khoảng 4-5%. Giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6-2026, giá thức ăn chăn nuôi có thể duy trì ổn định và tiếp tục giảm thêm khoảng 1-2%.

Kịch bản 2, nếu xung đột kéo dài sang tháng 4-2026, phong tỏa eo Hormuz tiếp tục và căng thẳng lan rộng tại khu vực Trung Đông, giá thức ăn chăn nuôi có thể tăng 7-10% ngay trong tháng 3. Chi phí chăn nuôi tăng sẽ kéo theo giá thực phẩm tăng 5-10%, gây áp lực lên an ninh lương thực. Đồng thời, việc nhập khẩu nguyên liệu có thể gặp khó khăn, tồn kho giảm.

Trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6-2026, chi phí sản xuất có thể tăng 10-15%, lợi nhuận của người chăn nuôi giảm 10-20%, thậm chí các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ có nguy cơ thua lỗ. Khi đó, việc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp trong nước để thay thế một phần nguyên liệu nhập khẩu trở nên cần thiết.

Trước những biến động địa chính trị phức tạp tại Trung Đông, nguy cơ gián đoạn các tuyến vận tải biển quốc tế và giá nhiên liệu tăng cao có thể tác động trực tiếp tới nguồn cung và chi phí nhập khẩu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi của Việt Nam.

Vì vậy, Cục Chăn nuôi và Thú y nhấn mạnh việc chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó là rất cần thiết để giảm thiểu tác động tiêu cực và bảo đảm ổn định sản xuất.

Cục Chăn nuôi và Thú y khuyến nghị các doanh nghiệp cần tối ưu hóa hệ thống logistics, lựa chọn phương án vận chuyển hợp lý nhằm giảm chi phí và rút ngắn thời gian vận chuyển nguyên liệu. Đồng thời, các trang trại và cơ sở chăn nuôi nên tăng cường sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo như khí sinh học (biogas) từ chất thải chăn nuôi hoặc điện mặt trời áp mái để giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Bên cạnh đó, trong trường hợp vận chuyển đường biển bị gián đoạn, cần mở rộng và đa dạng hóa thị trường nhập khẩu nguyên liệu từ các khu vực như Nam Mỹ, Ấn Độ, Đông Âu hoặc một số quốc gia châu Á, nhằm giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Về dài hạn, việc phát triển các vùng sản xuất nguyên liệu thức ăn chăn nuôi trong nước, đặc biệt là ngô, đậu tương và các loại cây thức ăn khác, được xem là giải pháp quan trọng giúp nâng cao tính chủ động về nguồn cung và giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu.