Chưa từng có tiền lệ: Lào là quốc gia đầu tiên đạt được điều này tại Trung Quốc

Trang Dialogue Earth ngày 30/4 đưa tin, đường dây truyền tải điện xuyên biên giới Trung Quốc - Lào đã bắt đầu hoạt động từ ngày 20/4. Đồng thời, Trung Quốc đã mở cửa thị trường điện nội địa cho các nhà sản xuất điện năng lượng tái tạo của Lào, đánh dấu lần đầu tiên các nhà sản xuất điện nước ngoài giao dịch trực tiếp trên thị trường điện của Trung Quốc, theo báo cáo của tờ Sina Finance.

Dự án kết nối lưới điện 500 kilovolt, dài 177,5 km này liên kết tỉnh Vân Nam của Trung Quốc với các tỉnh Oudomxay và Luang Namtha của Lào. Theo tờ China Daily, đây là dự án kết nối lưới điện xuyên biên giới lớn nhất và có điện áp cao nhất giữa hai nước tính đến nay.

Việc khởi động dự án đi kèm với việc giới thiệu hoạt động giao dịch điện năng xuyên biên giới. Trang tin tức về năng lượng mặt trời OFweek trích dẫn dữ liệu từ công ty năng lượng Foresight Energy cho thấy 4,81 triệu kWh điện từ một dự án năng lượng mặt trời ở miền bắc Lào đã được truyền tải đến tỉnh Vân Nam qua đường dây này vào ngày hôm đó. Việc mua bán điện năng như vậy không cần thông qua các thỏa thuận liên chính phủ trước đây vốn chi phối tất cả các dòng điện xuyên biên giới.

Theo ghi nhận của OFweek, trước khi có dự án này, các nhà sản xuất năng lượng tái tạo của Lào thường bán điện cho Công ty Điện lực Nhà nước Lào (EDL) để xuất khẩu sang Trung Quốc sau khi hai nước đàm phán giá cả. Nhưng giờ đây, các nhà sản xuất điện của Lào có thể trực tiếp tham gia vào Thị trường Điện khu vực phía Nam của Trung Quốc, bao gồm năm tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam, Quý Châu và Hải Nam.

ông Huang Wei - Tổng giám đốc Trung tâm Trao đổi Điện lực Côn Minh (Vân Nam, Trung Quốc) - nói với phóng viên China Energy News rằng điều này thúc đẩy tiêu thụ năng lượng tái tạo thông qua các cơ chế dựa trên thị trường.

Theo nguồn tin này, ở chiều ngược lại, tỉnh Vân Nam cũng sẽ cung cấp điện cho Lào trong mùa khô – thời điểm nước này sản xuất ít thủy điện hơn – thông qua các giao dịch thị trường để đáp ứng nhu cầu nội địa của Lào.

Dự án này cũng phản ánh sự tham gia đáng kể của Trung Quốc vào cơ sở hạ tầng lưới điện và kết nối xuyên biên giới của Lào. Dự án được vận hành bởi Công ty Truyền tải Điện Lào (EDL-T) - một liên doanh giữa Tập đoàn Lưới điện miền Nam Trung Quốc và EDL. Theo báo cáo của tạp chí tài chính The Asset, năm 2021, EDL-T đã giành được quyền nhượng quyền quản lý tài sản truyền tải điện của Lào trong 25 năm.

Tình hình sản xuất năng lượng tại Lào

Tờ Laotian Times đưa tin, dự án đường dây truyền tải điện 500kV xuyên biên giới Trung Quốc - Lào này không phải là một công trình độc lập.

Tháng 12/2025, Lào đã khánh thành dự án điện mặt trời công suất 1.000 megawatt tại tỉnh Oudomxay, với giai đoạn I dự kiến sản xuất 1,7 tỷ kilowatt giờ mỗi năm. Đường dây truyền tải mới sẽ dẫn điện mặt trời trực tiếp đến tỉnh Vân Nam, tạo nên mối liên hệ chặt chẽ giữa hai dự án.

Tháng 3 năm nay, chính phủ Lào đã ký một thỏa thuận xây dựng khu công nghiệp năng lượng sạch và nhôm quy mô lớn, cũng tại Oudomxay, với diện tích 6.279 ha.

Tập đoàn đầu tư Quảng Tây của Trung Quốc sẽ dẫn đầu đầu tư vào một khu công nghiệp sản xuất nhôm xanh có khả năng sản xuất tới nửa triệu tấn/năm, sử dụng tới 2.000 megawatt năng lượng sạch. Các quan chức cho biết dự án này có thể định vị lại Lào từ một quốc gia xuất khẩu tài nguyên thành một trung tâm sản xuất công nghiệp xanh trong khu vực.

Về phía lưới điện trong nước, EDL cũng đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng 12 trang trại điện mặt trời quy mô lớn với tổng công suất 830 megawatt để tăng cường nguồn cung trong nước của Lào, đồng thời đẩy nhanh dự án thủy điện Nam Ngum 3 để hoàn thành vào năm 2027.