Chuỗi cửa hàng bách hóa hơn 100 năm tuổi bất ngờ nộp đơn xin bảo hộ phá sản, hàng loạt thương hiệu đòi chấm dứt hợp đồng

Saks Global, tập đoàn sở hữu Saks Fifth Avenue, Neiman Marcus và Bergdorf Goodman với tuổi đời hơn 100 năm, vừa nộp đơn xin bảo hộ phá sản trong bối cảnh gánh nặng nợ hàng tỷ USD, mối quan hệ rạn nứt với các nhà cung cấp và doanh số bán hàng liên tục sụt giảm.

Động thái mới nhất cho thấy các cửa hàng bách hóa hạng sang tại Mỹ — từng là biểu tượng của sự hào nhoáng và thế giới tưởng tượng dành cho giới thượng lưu — đang dần trở thành “lĩnh vực có nguy cơ tuyệt chủng” trong kỷ nguyên bán lẻ mới.

Sau khi nộp đơn phá sản, Geoffroy van Raemdonck, cựu CEO của Neiman Marcus, sẽ quay trở lại điều hành Saks Global với vai trò giám đốc điều hành. Ông kế nhiệm Richard Baker, Chủ tịch kiêm CEO, người đứng sau thương vụ mua lại Neiman Marcus Group trị giá 2,7 tỷ USD vào năm 2024 — tập đoàn sở hữu Bergdorf Goodman.

Saks cho biết đã huy động được khoảng 1,75 tỷ USD để tài trợ cho quá trình tái cấu trúc, phần lớn đến từ các chủ sở hữu trái phiếu. Công ty khẳng định dự kiến thoát khỏi tình trạng phá sản vào cuối năm nay, đồng thời tiếp tục duy trì các chương trình khách hàng thân thiết, thanh toán cho nhà cung cấp và trả lương cho nhân viên.

Bên cạnh đó, Saks bổ nhiệm thêm nhiều lãnh đạo cấp cao, trong đó có Darcy Penick, cựu chủ tịch Bergdorf Goodman, giữ chức Chủ tịch kiêm Giám đốc thương mại.

“Đây là thời điểm mang tính bước ngoặt đối với Saks Global,” ông van Raemdonck tuyên bố. “Con đường phía trước mở ra cơ hội quan trọng để củng cố nền tảng kinh doanh và định vị thương hiệu cho tương lai.”

Tham vọng hợp nhất và gánh nặng nợ nần

Trong nhiều năm qua, Saks và Neiman Marcus đã loay hoay tìm lối thoát giữa sự cạnh tranh khốc liệt từ thương mại điện tử và chính các thương hiệu xa xỉ — những đối tác đồng thời cũng là đối thủ.

Thương vụ sáp nhập năm 2024 được kỳ vọng sẽ hồi sinh ba biểu tượng bán lẻ xa xỉ hiếm hoi còn sót lại của nước Mỹ, trong bối cảnh Barneys New York, Lord & Taylor, Henri Bendel và Bonwit Teller lần lượt biến mất.

Tầm nhìn của Richard Baker là xây dựng một đế chế cửa hàng bách hóa xa xỉ không đối thủ, với sức ảnh hưởng và quyền lực đủ lớn để tạo đòn bẩy trong đàm phán với các thương hiệu độc quyền.

“Đó là giấc mơ của Richard Baker,” Marigay McKee, đối tác quản lý tại Fernbrook Capital và cựu chủ tịch Saks, nhận định. “Nếu sở hữu cả Saks và Neiman Marcus, bạn sẽ có sức mua và quyền thương lượng vượt trội.”

Tuy nhiên, thành công của thương vụ phụ thuộc vào khả năng cải thiện mạnh mẽ lợi nhuận, điều đã không xảy ra. Khoản nợ khoảng 2 tỷ USD dùng để tài trợ cho thương vụ nhanh chóng trở nên không bền vững. Theo Mickey Chadha, Phó Chủ tịch phụ trách tài chính doanh nghiệp tại Moody's Ratings, đây là “một thảm họa được báo trước”.

“Đây là thương vụ mua lại quy mô lớn thất bại nhanh nhất mà tôi từng chứng kiến,” ông nói.

Ngay từ đầu, Saks đã tìm cách đàm phán lại các điều khoản với nhà cung cấp, trong khi ban lãnh đạo không thể kéo khách hàng quay lại cửa hàng. Doanh thu quý kết thúc ngày 2/8 đã giảm hơn 13% so với cùng kỳ. Đến cuối năm 2025, công ty không thể thanh toán khoản vay đến hạn, buộc CEO Marc Metrick từ chức. Richard Baker quay lại ghế điều hành khi nguy cơ phá sản đã cận kề.

Những khó khăn này phản ánh một vấn đề mang tính cấu trúc: vai trò của cửa hàng bách hóa đã thay đổi không thể đảo ngược. Từ vị thế “người gác cổng” kết nối người tiêu dùng Mỹ với các thương hiệu xa xỉ, họ nay chỉ còn là một lựa chọn giữa vô số kênh mua sắm.

Thương mại điện tử bùng nổ trong đại dịch Covid-19, mua sắm qua mạng xã hội, sự phổ biến của hàng đã qua sử dụng và việc các thương hiệu xa xỉ mở cửa hàng riêng đã làm suy yếu mô hình truyền thống. Áp lực càng gia tăng khi người tiêu dùng Mỹ phải thắt chặt chi tiêu do lạm phát, tăng trưởng việc làm chậm lại và bất ổn thương mại toàn cầu.

Di sản lụi tàn

Vụ phá sản của Saks đẩy ba trong số những cửa hàng bách hóa sang trọng và lâu đời nhất nước Mỹ vào tình trạng bấp bênh.

Saks Fifth Avenue, thành lập năm 1924, từng là “viên ngọc quý” của bán lẻ Mỹ. Cửa hàng chính đối diện Trung tâm Rockefeller nổi tiếng với những câu chuyện xa hoa — từ việc gửi mũ chóp lụa cho Tổng thống Calvin Coolidge, đưa kiểu tóc bob đến New York, đến việc sở hữu cả một đường trượt tuyết trong nhà dành cho khách mua sắm.

Khi Saks cùng Bergdorf Goodman — thương hiệu ra đời năm 1899 — khai trương trên Đại lộ Fifth Avenue, họ góp phần định hình hình ảnh New York như trung tâm tiêu dùng xa hoa của nước Mỹ. Neiman Marcus cũng giữ vai trò tương tự với Dallas và giới thượng lưu Texas.

Đến khi các cửa hàng mở rộng khắp các trung tâm thương mại ngoại ô, chúng mang “hơi thở sang trọng của Manhattan” đến nước Mỹ đại chúng. Khu bán giày của Saks thậm chí nổi tiếng đến mức được Bưu điện Mỹ cấp mã ZIP riêng: 10022-SHOE.

Neiman Marcus từng nộp đơn phá sản năm 2020, kỳ vọng tái cấu trúc để giảm nợ. Năm 2021, Hudson’s Bay — chủ sở hữu Saks — tách mảng thương mại điện tử để thu hút đầu tư, nhưng kế hoạch bị hủy bỏ vào năm 2024 khi thương vụ sáp nhập diễn ra.

Thay vì giúp Saks mạnh hơn, thương vụ này lại làm trầm trọng thêm các vấn đề cốt lõi. Doanh thu năm tài chính 2024 giảm 10%, buộc công ty cắt giảm chi phí, thậm chí lần đầu tiên sau 20 năm hủy chương trình trình diễn ánh sáng mùa lễ hội tại cửa hàng Fifth Avenue.

Đầu năm 2025, Saks cảnh báo nhà cung cấp về việc chậm thanh toán, làm bùng lên làn sóng lo ngại. Một số thương hiệu lớn như Oscar de la Renta và Altuzarra ngừng giao hàng. Chanel rút khỏi bảy cửa hàng Saks. Công ty tài chính Hilldun thậm chí kêu gọi các nhà cung cấp ngừng giao hàng.

“Đây là một tình huống vô cùng khó khăn,” Joseph Sarachek, đối tác quản lý của Công ty Luật Sarachek — đại diện cho khoảng 30 nhà cung cấp đòi nợ Saks — nhận xét. “Tiền được trả nhỏ giọt, và hầu như ai cũng vẫn còn bị nợ”.

Theo: The NY Times, Reuters