Cổ đông FPT “khổ” vì AI?

Thị trường chứng khoán vừa có phiên khai xuân Bính Ngọ tưng bừng rực rỡ, VN-Index tăng hơn 36 điểm với sắc xanh tím áp đảo. Thế nhưng, niềm vui không dành cho tất cả. Cổ phiếu FPT lạc nhịp khi giảm 1,9% xuống mức 94.500 đồng/cp, thấp nhất kể từ đầu tháng 1. Vốn hóa thị trường tương ứng lùi về mức 160.000 tỷ đồng.

Còn nhớ đúng 1 năm trước, vào phiên khai xuân Ất Tỵ (3/2/2025), cổ phiếu FPT cũng làm buồn lòng cổ đông khi giảm hơn 5%. Tuy nhiên, cổ đông FPT khi ấy có lẽ không buồn như bây giờ. Bởi, khi bước vào năm Ất Tỵ, FPT vẫn đang ở vùng đỉnh lịch sử sau một giai đoạn tăng bền bỉ trong năm 2024 trước đó.

Còn ở hiện tại, FPT lại đang chật vật tìm điểm cân bằng sau cú rơi mạnh trong năm 2025 vừa qua. Thêm nữa, cổ phiếu này còn chịu áp lực rất lớn từ khối ngoại khi bị bán ròng 10 phiên liên tiếp, với tổng giá trị 4.000 tỷ đồng. Đỉnh điểm trong phiên 23/2, khối ngoại bán ròng đến hơn 1.100 tỷ đồng trên FPT, lớn nhất toàn sàn.

Nỗi buồn khác nhau nhưng cùng có một điểm chung, đều có một phần tác nhân từ trí tuệ nhân tạo (AI). Một năm trước, khi chứng khoán Việt Nam nghỉ Tết Ất Tỵ 2025, mô hình AI giá rẻ DeepSeek đến từ Trung Quốc đã càn quét cổ phiếu công nghệ toàn cầu và điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến triển vọng của FPT cũng như tâm lý nhà đầu tư.

Năm nay cũng tương tự, lo ngại các tiến bộ mới của AI sẽ “ăn mòn” lợi thế cạnh tranh của các công ty phần mềm, có thời điểm đã phủ bóng đen lên cổ phiếu công nghệ toàn cầu trong nửa đầu tháng 2. Đặc biệt, sự xuất hiện của Claude - mô hình AI của Anthropic - với khả năng tự động viết mã (coding) và thực hiện các dự án lập trình đã khiến giới kỹ sư tại Thung lũng Silicon xôn xao.

Một mô hình AI mới mang tên Seedance 2.0 do ByteDance (Trung Quốc) phát triển, cũng đang tạo nên cơn sốt trên toàn cầu. Dễ sử dụng và có khả năng tạo ra video chân thực chỉ trong vài phút, Seedance 2.0 được đánh giá là một trong những công cụ AI tạo video tiên tiến nhất hiện nay.

Rất khó để đánh giá chính xác ảnh hưởng của những mô hình AI mới đối với FPT nhưng rõ ràng lo ngại của nhà đầu tư cũng có cơ sở. AI thay thế con người là thực trạng đang diễn ra ở nhiều lĩnh vực. Với Coding - lĩnh vực sở trường của FPT, con người có lẽ cũng không phải không thể thay thế.

Thực tế, AI từng được kỳ vọng sẽ tạo ra cú huých với FPT. Tuy nhiên, hiệu quả mang lại chưa tương xứng. Tại buổi gặp gỡ nhà đầu tư hồi trung tuần tháng 2, ban lãnh đạo FPT xem AI là yếu tố định hình lại thay vì thay thế các dịch vụ công nghệ thông tin (CNTT). Mặc dù một số khối lượng công việc truyền thống có thể giảm, AI dự kiến sẽ tạo ra nhu cầu mới cho các công ty dịch vụ CNTT.

FPT đang định vị mình là đối tác chiến lược hỗ trợ quá trình chuyển đổi AI toàn diện của khách hàng, được hậu thuẫn bởi việc tiếp tục đầu tư vào năng lực AI. Vốn đầu tư của FPT cho các công cụ AI nội bộ (phát triển nền tảng AI và mô hình AI, không bao gồm vốn đầu tư cho nhà máy AI) đạt tổng cộng khoảng 20 triệu USD trong năm 2025 và dự kiến tăng khoảng 10% trong năm 2026.

Về biên lợi nhuận, biên lợi nhuận trước thuế (LNTT) mảng CNTT nước ngoài (không bao gồm dự án nhà máy AI tại Nhật Bản) đã cải thiện trong năm 2025. Tuy nhiên, biên LNTT hợp nhất đi ngang do khoản lỗ từ dự án nhà máy AI. FPT kỳ vọng biên lợi nhuận sẽ cải thiện nhẹ trong năm 2026 khi nhà máy AI tại Nhật Bản dự kiến đạt điểm hòa vốn vào giữa năm.

Hiện tại, hiệu suất hoạt động trung bình tại các nhà máy AI của FPT ở Việt Nam và Nhật Bản đạt khoảng 60%. Trong đó, nhà máy tại Việt Nam vận hành ở mức 70–80% và đã đạt điểm hòa vốn từ tháng 12/2025. Trong khi đó, nhà máy tại Nhật Bản vẫn ghi nhận lỗ nhưng dự kiến hòa vốn vào giữa năm 2026.

Theo thông tin từ FPT, nhà máy AI tại Nhật Bản có tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 200 triệu USD. FPT chưa có kế hoạch mở rộng ngay lập tức, song có thể xem xét nếu nhu cầu tăng mạnh. Về dài hạn, doanh nghiệp đặt mục tiêu cung cấp trọn gói hạ tầng và giải pháp AI thay vì chỉ cho thuê phần cứng GPU. Khách hàng chủ yếu đến từ lĩnh vực ngân hàng và công nghệ.

Với mảng CNTT trong nước, FPT đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu ở mức hai chữ số trong năm 2026, chủ yếu nhờ nhu cầu từ khu vực công và doanh nghiệp Nhà nước. Cuối năm 2025 và đầu năm 2026, doanh nghiệp đã ký thêm một số hợp đồng chuyển đổi số (DX) và AI mới với các bộ. Ở mảng viễn thông, FPT kỳ vọng tăng trưởng hai chữ số ở các dịch vụ băng thông rộng, trung tâm dữ liệu và truyền hình trả phí.