Công ty bảo hiểm nhân thọ phát hiện 5 khách hàng đã đóng phí đầy đủ nhưng hệ thống không hề nhận được tiền: Chuyện gì đã xảy ra?

Không phải mọi rủi ro trong ngành bảo hiểm đều đến từ điều khoản hợp đồng hay tranh chấp bồi thường. Đôi khi, vấn đề lại nằm ở khâu đơn giản nhất, đó là thu tiền phí bảo hiểm.

Trong ngành bảo hiểm nhân thọ, niềm tin gần như là thứ tài sản quan trọng nhất. Trong nhiều trường hợp, người mua bảo hiểm không giao dịch trực tiếp với doanh nghiệp, mà đặt niềm tin vào đại lý - những người được xem là cầu nối giữa khách hàng và công ty. Nhưng cũng chính ở mắt xích này, không ít rủi ro đã phát sinh.

Thực tế đã có không ít vụ việc khách hàng đã đóng tiền, nhưng hợp đồng vẫn đứng trước nguy cơ mất hiệu lực vì khoản phí không được nộp về công ty đúng quy trình. Phần lớn những sự cố như vậy không xuất phát từ hệ thống doanh nghiệp, mà đến từ hành vi chiếm dụng của chính đại lý bảo hiểm.

Một vụ kiện từng được TAND TP. Biên Hòa xét xử đầu năm 2021 là ví dụ điển hình cho dạng tranh chấp này. Vụ việc bắt đầu từ việc một đại lý bảo hiểm thu tiền của nhiều khách hàng nhưng không nộp lại cho công ty, buộc doanh nghiệp phải ứng tiền để duy trì hiệu lực hợp đồng bảo hiểm cho người tham gia.

Theo hồ sơ, ngày 29/01/2019, ông Trần Duy Đ ký hợp đồng đại lý bảo hiểm với Công ty C-VN. Theo thỏa thuận, ông Đ được phép tư vấn, khai thác hợp đồng và trực tiếp thu phí bảo hiểm từ khách hàng cho công ty.

Trong thời gian làm đại lý, đến cuối tháng 11/2019, ông Đ đã trực tiếp thu tiền bảo hiểm của nhiều khách hàng. Cụ thể, trong các ngày 26 và 27/11/2019, ông Đ thu phí của 5 hợp đồng bảo hiểm gồm khách hàng Lê Văn T1, Đào Thị Bích N, Vũ Thị Bình P, Vũ Thị Chung T2 và Lê Thị Ngọc H1 với tổng số tiền 23,48 triệu đồng. Các khoản phí này đều đã được khách hàng thanh toán đầy đủ và có phiếu thu do chính Công ty C-VN cấp cho đại lý sử dụng.

Sau khi đóng tiền, các khách hàng không nhận được tin nhắn xác nhận đóng phí thành công như thông lệ. Thấy bất thường, họ liên hệ với công ty bảo hiểm để kiểm tra. Qua rà soát dữ liệu nội bộ, Công ty C-VN phát hiện ông Đ đã nhận tiền nhưng không nộp về hệ thống công ty đúng thời hạn. Phía khách hàng sau đó cũng cung cấp các giấy cam kết và phiếu thu để chứng minh việc đã thanh toán cho đại lý.

Trước sức ép từ công ty và phản ánh của khách hàng, ngày 20/12/2019, ông Trần Duy Đ viết bản tường trình thừa nhận việc đã thu tiền phí bảo hiểm nhưng chưa nộp lại cho công ty. Trong bản cam kết, ông hứa sẽ hoàn trả số tiền 23,48 triệu đồng để khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, sau cam kết này, ông Đ không thực hiện việc thanh toán như đã hứa.

Do lo ngại quyền lợi của khách hàng bị ảnh hưởng nếu hợp đồng mất hiệu lực, Công ty C-VN buộc phải dùng tiền của công ty để đóng thay số phí còn thiếu vào các hợp đồng bảo hiểm nói trên. Nhờ đó, các hợp đồng vẫn tiếp tục có hiệu lực và khách hàng vẫn được bảo vệ quyền lợi bảo hiểm trước các rủi ro phát sinh.

Sau đó, công ty tiến hành khấu trừ khoản thu nhập tạm giữ của ông Đ hơn 5,3 triệu đồng. Sau khi cấn trừ, số tiền ông Đ còn phải hoàn trả là hơn 18,17 triệu đồng. Công ty nhiều lần mời ông Đ đến làm việc và yêu cầu hoàn trả số tiền còn thiếu nhưng ông không hợp tác. Từ tháng 02/2020, ông Đ cũng không còn đến công ty làm việc nên không phát sinh thêm thu nhập để tiếp tục khấu trừ.

Không thể tự giải quyết, Công ty C-VN nộp đơn khởi kiện đến TAND TP. Biên Hòa, yêu cầu buộc ông Trần Duy Đ phải hoàn trả số tiền chiếm dụng 18,17 triệu đồng cùng khoản tiền lãi phát sinh tính từ ngày 27/11/2019 đến ngày xét xử sơ thẩm. Tổng số tiền công ty yêu cầu thanh toán là gần 21 triệu đồng.

Trong quá trình tố tụng, bị đơn Trần Duy Đ liên tục vắng mặt dù đã được tòa án triệu tập hợp lệ. Theo xác minh của Công an phường HN, ông Đ vẫn đăng ký thường trú tại địa phương nhưng không sinh sống thường xuyên và cũng không khai báo tạm vắng. Việc bị đơn không đến tòa khiến vụ án được xét xử vắng mặt theo quy định pháp luật.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhận định yêu cầu khởi kiện của Công ty C-VN là có căn cứ. Viện kiểm sát cho rằng hành vi của ông Đ đã vi phạm nghĩa vụ trong hợp đồng đại lý bảo hiểm, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp nên cần buộc hoàn trả toàn bộ số tiền đã chiếm dụng và tiền lãi phát sinh.

Sau khi xem xét hồ sơ, Hội đồng xét xử xác định giữa Công ty C-VN và ông Đ tồn tại hợp đồng đại lý bảo hiểm hợp pháp. Tòa cũng xác định có đầy đủ chứng cứ chứng minh ông Đ đã trực tiếp thu tiền của khách hàng nhưng không nộp lại cho công ty mà sử dụng vào mục đích cá nhân. Đặc biệt, bản tường trình ngày 20/12/2019 của chính ông Đ là căn cứ quan trọng thể hiện việc thừa nhận hành vi và nghĩa vụ hoàn trả tiền.

Từ đó, tòa tuyên chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Công ty C-VN, buộc ông Trần Duy Đ phải trả tổng cộng gần 21 triệu đồng, bao gồm hơn 18,17 triệu đồng tiền phí bảo hiểm còn thiếu và hơn 2 triệu đồng tiền lãi chậm trả. Ngoài ra, ông Đ còn phải tiếp tục chịu lãi phát sinh cho đến khi thi hành án xong và phải nộp hơn 1 triệu đồng án phí dân sự sơ thẩm.