Cuộc chơi dầu khí tại bể Cửu Long: Ông lớn Mỹ "trúng đậm" với Hải Sư Vàng, liên doanh Việt - Nga nắm trong tay mỏ dầu lớn nhất Việt Nam

Mới đây, Murphy Oil của Mỹ vừa công bố đã khoan thẩm lượng thành công giếng Hải Sư Vàng - 2X (HSV-2X) tại Lô 15-2/17 thuộc bể Cửu Long, cách bờ biển Việt Nam khoảng 65 km.

Ước tính (cũ) được công bố từ tháng 1/2024 cho thấy trữ lượng tiềm năng của giếng này là 170 – 430 triệu thùng dầu tương đương (million barrels of oil equivalent - MMBOE).

Ước tính mới được công bố vào ngày 6/1 là trữ lượng thu hồi được vượt quá 430 triệu MMBOE, lớn hơn cả mức cao của ước tính cũ.

Đây là Lô dầu khí do Murphy Oil điều hành thông qua hợp đồng phân chia sản phẩm (PSC) giữa các đối tác Murphy Oil (Hoa Kỳ), PVEP (Việt Nam) và SK Earthon (Hàn Quốc). Trong cơ cấu, PSC, PVEP nắm giữ 35% cổ phần, SK Erathon nắm giữ 25% cổ phần, Murphy nắm giữ 40% cổ phần và là nhà điều hành Lô dầu khí này.

Tuy nhiên, tháng 10/2025, SK Earthon cho biết đang tìm cách rao bán cổ phần của mình tại 3 trong 4 lô dầu tại Việt Nam (có Lô 15-2/17), ước tính trị giá 200 tỷ won (140 triệu USD), nhằm củng cố tình hình tài chính.

Bể Cửu Long là một trong những khu vực khai thác dầu chính của ngành Dầu khí Việt Nam, diễn ra nhiều hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí thành công trong hơn 20 năm qua. Nhiều doanh nghiệp quốc tế sở hữu cổ phần trong các mỏ dầu và khí tại bể này.

Đầu tiên, phải nhắc đến Nga, các doanh nghiệp đến từ Nga đang hiện diện tại các mỏ dầu khí của Việt Nam thông qua hai tập đoàn chính là Zarubezhneft và Rosneft , cùng với liên doanh Vietsovpetro.

Zarubezhneft nắm giữ tỷ lệ sở hữu rất cao, thậm chí là lớn nhất tại một số lô dầu khí như lô 09-3 bể Cửu Long (khai thác dầu và khí) do Công ty Dầu khí Việt Nga Nhật (VRJ) điều hành. Zarubezhneft nắm giữ 50% cổ phần trong lô này, PVEP nắm 35% và Idemitsu Nhật Bản nắm 15%.

Zarubezhneft là công ty dầu khí quốc doanh của Nga hoạt động trong lĩnh vực thăm dò, khai thác dầu khí tại Nga và nhiều quốc gia khác như Cuba, Uzbekistan, Indonesia, Ai Cập, Bosnia và Herzegovina.

Ngoài ra, tại lô 04-3 bể Nam Côn Sơn (mỏ khí Thiên Ưng), Zarubezhneft nắm giữ 49% cổ phần, đối tác còn lại là PVN nắm 51%. Trữ lượng ước tính của mỏ khí Thiên Ưng là hơn 5 tỷ m3 khí.

Vietsovpetro là liên doanh dầu khí lớn nhất giữa Việt Nam và Nga (Zarubezhneft) đang vận hành. Trong đó, PVN nắm giữ 51% cổ phần tại Vietsovpetro.

Vietsovpetro nắm quyền chi phối với 55% cổ phần tại lô 09-3/12 (mỏ dầu Cá Tầm) Bể Cửu Long. Phần còn lại thuộc về PVEP (30%) vầ Bitexco (15%).

Theo Tuổi Trẻ, khoảng tháng 8/2024, Bộ Công Thương đã chính thức phê duyệt kế hoạch phát triển mỏ Cá Tầm, điều chỉnh năm 2023.

Theo đó, mỏ Cá Tầm sẽ được tiếp tục đầu tư, xây dựng và phát triển mỏ theo quyết định đã Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2021. Tuy vậy, điều chỉnh bổ sung chi phí đầu tư để thực hiện các công việc đã được phê duyệt với mỏ.

Đưa vào khai thác giếng CT-7X và khoan mới bổ sung 2 giếng khai thác, cũng như có các giải pháp địa chất - kỹ thuật để nâng cao hiệu quả khai thác. Trong đó có việc bổ sung chi phí đầu tư, ghi nhận chi phí vận hành bổ sung; chi phí thu dọn công trình.

Theo đó, trữ lượng dầu khí thu hồi bổ sung của mỏ Cá Tầm từ khu vực các giếng này dự kiến là 259.900m ³ dầu và 38,8 triệu m ³ khí đồng hành; trữ lượng dầu khí thu hồi của mỏ Cá Tầm cho cả giai đoạn đến năm 2039 là 4,158 triệu m ³ dầu và 406,7 triệu m ³ khí đồng hành.

Vietsovpetro cũng xuất hiện trong danh sách các bên tham gia lô 16-2 Bể Cửu Long cùng với PVEP POC và Noex.

Theo giới thiệu trên website, Vietsovpetro đã phát hiện 9 mỏ dầu có giá trị thương mại và nhiều cấu tạo chứa dầu. Tại Lô 09-1 Bể Cửu Long, Vietsovpetro đã phát triển và đang khai thác 5 mỏ dầu gồm: Bạch Hổ, Rồng, Gấu Trắng, Thỏ Trắng và Nam Rồng – Đồi Mồi. Trong đó đặc biệt mỏ Bạch Hổ là mỏ dầu lớn nhất Việt Nam.

Tại đây, Vietsovpetro đã khoan trên 450 giếng khoan thăm dò và khai thác dầu khí, xây dựng được tổ hợp trên 60 công trình biển phục vụ khai thác dầu, thu gom khí, gồm: 13 giàn khoan khai thác cố định, 37 giàn đầu giếng, 2 cụm giàn công nghệ trung tâm, 3 giàn nén khí, 2 giàn bơm ép nước duy trì áp suất vỉa, 3 tàu chứa xuất dầu và các công trình phụ trợ khác. Tất cả các công trình được kết nối thành một hệ thống công nghệ liên hoàn thông qua hơn 850 kilomet đường ống ngầm nội mỏ, liên mỏ.

Ngoài ra,  Rosneft (Nga) thông qua Rosneft Vietnam B.V , nắm giữ 35% cổ phần tại lô 06.1 (gồm 2 mỏ khí tự nhiên là Lan Tây và Lan Đỏ) là cổ đông lớn thứ hai, đứng sau tập đoàn ONGC của Ấn Độ (45%) và trước PVN (20%).

Nhật Bản cũng là một trong những nhà đầu tư nước ngoài tích cực nhất với hàng loạt tên tuổi sừng sỏ. Tại lô 15-2/01 Bể Cửu Long, Japan Vietnam Petroleum nắm 46,5%, Perenco (Anh) nắm 36% và PVEP chỉ 17,5%.

Tại Lô 05-1b và 05-1c Bể Nam Côn Sơn (Mỏ Sao Vàng - Đại Nguyệt), các nhà đầu tư Nhật Bản đang nắm quyền chi phối tuyệt đối. Cụ thể, Idemitsu Kosan nắm giữ tới 43,08% và INPEX Corporation nắm 36,92%, trong khi PVN chỉ giữ 20%.

Về phía Hàn Quốc, SK Group và KNOC là những cái tên quen thuộc. Tại lô 15-1 Bể Cửu Long, KNOC nắm 14,25% và SK Group nắm 9%.

Ngoài ra, tại bể Cửu Long, tại các lô 01/10 & 02/10, lô 09-2/09 và lô 09-2/10, PVN thông qua PVEP POC đang nắm giữ 100% quyền lợi. Đây đều là các lô đang trong giai đoạn tìm kiếm, thăm dò.

PVN nắm 50% tại Lô 01-02/1997, Lô 09-2 thuộc Bể Cửu Long.

Tại Lô 16-1 (khai thác dầu và khí) hay lô 15-1/05 (đang thăm dò), lô 16-2 (đang thăm dò), lô 15-2/01 (dầu) thuộc Bể Cửu Long dù tỷ lệ sở hữu dưới 50%, nhưng PVN vẫn là cổ đông lớn nhất tại đây.

Tại lô 01&02 Bể Cửu Long, khai thác dầu, PVEP hợp tác với PCVL (Petronas Carigali Vietnam Ltd.) là công ty con của tập đoàn dầu khí quốc gia Malaysia PETRONAS. PVEP nắm 15% cổ phần trong lô này.