Đào đất, người dân Việt Nam phát hiện cột khí kèm nước phun cao 15m, chuyên gia lập tức vào cuộc

Ngày 23/4, UBND xã Chư Prông, tỉnh Gia Lai xác nhận, địa phương đã kiểm tra hiện tượng giếng khoan của hộ dân Lê Danh Lăng (SN 1964, trú tại xã Chư Prông) bất ngờ phun cột khí và nước cao gần 15m.

Cụ thể, ngày 18/4, gia đình ông thuê người khoan giếng tại thôn Hưng Tiến (xã Chư Prông) để lấy nước tưới cho 1,8ha cà phê. Khi khoan đến độ sâu khoảng 150m, giếng bất ngờ xuất hiện cột khí và nước phun mạnh lên mặt đất. Dòng nước phun ra với áp suất lớn, tạo thành cột cao gần 15m.

Ngay sau đó, gia đình ông Lăng dừng việc khoan giếng và thanh toán cho đơn vị thi công. Hiện ông Lăng đã dừng việc lấy nước từ khoan giếng, chuyển sang lấy nước từ suối về sản xuất nông nghiệp. Ông cũng đang thuê thợ đổ bê tông quanh miệng giếng và lắp van khóa nhằm kiểm soát áp lực khí theo cách làm của các hộ dân trong khu vực.

Mới đây, Báo Gia Lai cho biết, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã có văn bản hướng dẫn Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai về việc thu hồi, tận thu khí CO2 phát hiện trong quá trình khoan nước tại địa phương.

Cụ thể, khí CO2 được xác định là khoáng sản thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Địa chất và Khoáng sản. Vì vậy, mọi hoạt động thăm dò, khai thác và sử dụng phải tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật hiện hành.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai cho biết, nguồn khí CO2 phát tán tự nhiên ra môi trường trong quá trình khoan nước. Do đó, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam đề nghị UBND tỉnh Gia Lai khẩn trương triển khai phương án bảo vệ khoáng sản chưa khai thác.

Trường hợp bất khả kháng buộc phải thu hồi, cần xây dựng phương án quản lý, tận thu phù hợp nhằm tránh lãng phí tài nguyên, đồng thời bảo vệ môi trường và bảo đảm an toàn cho người dân trong khu vực.

Để có cơ sở đánh giá chính xác trữ lượng, hiện trạng và đặc điểm kỹ thuật của nguồn khí CO2, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai chủ động phối hợp với Liên đoàn Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước miền Trung tổ chức khảo sát, quan trắc và tư vấn các giải pháp kỹ thuật liên quan.

Năm 2024, tại khu vực các xã Ia Kly và Ia Phìn (nay thuộc xã Chư Prông) cũng từng ghi nhận hiện tượng tương tự khi khoan giếng.

Sau khi phát hiện, cơ quan chức năng và người dân đã triển khai các biện pháp xử lý như thả trụ bê tông, bịt kín miệng giếng và lắp van điều tiết nhằm ngăn dòng khí tiếp tục phun trào.

Đến nay, giếng khoan tại xã Ia Kly (cũ) đã được bịt kín, không còn xảy ra hiện tượng phun trào; còn giếng khoan tại xã Ia Phìn (cũ) đã giảm áp suất đáng kể.

Về hiện tượng nay, PGS.TS Nguyễn Việt Kỳ, nguyên Trưởng khoa Kỹ thuật địa chất và dầu khí, Trường Đại học Bách khoa TP HCM, cho biết giếng khoan phun khí CO2 và cột nước ở xã Chư Prông là một hiện tượng địa chất bình thường. Tình trạng này cũng xảy ra ở tỉnh Lâm Đồng.

Khí CO2 dưới lòng đất thường tích tụ dọc theo các khe nứt, đứt gãy địa chất giống như những đường ống tự nhiên. Từ đặc điểm này, cơ quan chức năng có thể khoanh vùng các khu vực có nguy cơ cao để cảnh báo người dân khi khoan giếng, tránh gặp sự cố tương tự.