Đề xuất mở rộng đối tượng hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng từ ngày 1/7/2026

Bộ Y tế đề xuất mở rộng đối tượng bảo trợ xã hội được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng tại dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 20/2021/NĐ-CP quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội.

Theo đề xuất, người cao tuổi thuộc diện hộ nghèo, không có người có nghĩa vụ và quyền phụng dưỡng, hoặc có người có nghĩa vụ và quyền phụng dưỡng nhưng người này đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng hoặc không có khả năng kinh tế, sức khỏe để thực hiện việc phụng dưỡng sẽ được đưa vào diện hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng. Dự kiến mức hưởng mới là 600.000 đồng từ ngày 1/7/2026.

Việc bổ sung nhóm đối tượng này xuất phát từ thực tiễn thi hành Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, khi phát sinh nhiều trường hợp người cao tuổi thuộc hộ nghèo dù có con cái nhưng vẫn sống trong hoàn cảnh khó khăn do người có nghĩa vụ phụng dưỡng cũng đã quá tuổi lao động, sức khỏe yếu hoặc mắc bệnh hiểm nghèo, không có thu nhập ổn định.

Quy định hiện hành chủ yếu dựa trên sự tồn tại về mặt hộ tịch mà chưa xem xét đến năng lực thực hiện nghĩa vụ phụng dưỡng trong thực tế, dẫn đến khoảng trống pháp lý, khiến một bộ phận đối tượng yếu thế chưa được tiếp cận chính sách an sinh xã hội.

Trên thực tế, nhóm đối tượng này đã từng được thụ hưởng chính sách ổn định trong giai đoạn thực hiện Nghị định số 136/2013/NĐ-CP từ năm 2013 đến năm 2021. Tuy nhiên, sau khi Nghị định số 20/2021/NĐ-CP có hiệu lực, các quy định chặt chẽ hơn về điều kiện phụng dưỡng đã trở thành rào cản, khiến 32 trong số 63 tỉnh, thành phố trong giai đoạn từ tháng 6/2021 đến tháng 6/2025 phải ban hành chính sách đặc thù để hỗ trợ.

Do đó, việc bổ sung quy định “hoặc người này không có khả năng kinh tế, sức khỏe để thực hiện việc phụng dưỡng” được đánh giá là cần thiết nhằm cụ thể hóa nguyên tắc của Luật Hôn nhân và Gia đình, đồng thời bảo đảm tính thống nhất của hệ thống an sinh xã hội trên phạm vi cả nước.

Việc sửa đổi này về bản chất là kế thừa nhóm đối tượng đã được thụ hưởng ổn định theo quy định trước đây, nên không làm gia tăng đột biến số lượng đối tượng trên phạm vi toàn quốc. Thực tế, nhiều địa phương đã chủ động ban hành chính sách đặc thù để tiếp tục hỗ trợ nhóm này trong giai đoạn 2021-2025.

Bộ Y tế cho rằng việc đưa nhóm đối tượng này vào nghị định sửa đổi chủ yếu nhằm thống nhất khung pháp lý chung, không tạo thêm áp lực lên ngân sách nhà nước dành cho an sinh xã hội. Số lượng người cao tuổi thuộc hộ nghèo đồng thời có người phụng dưỡng không còn khả năng kinh tế hoặc sức khỏe chiếm tỷ trọng nhỏ và có xu hướng giảm dần nhờ các chính sách giảm nghèo bền vững và mở rộng bao phủ bảo hiểm xã hội.

Việc xác định đối tượng sẽ được thực hiện chặt chẽ thông qua rà soát thực tế tại địa phương, bảo đảm hỗ trợ đúng đối tượng, đúng nhu cầu, không làm phát sinh chi phí quản lý mới. Nguồn kinh phí thực hiện được cân đối trong dự toán chi thường xuyên hằng năm đã được phân bổ cho công tác bảo trợ xã hội, bảo đảm tính khả thi và bền vững của chính sách trong dài hạn.