Điều gì xảy ra với huyết áp khi bạn ngừng uống cà phê?

Cà phê là thức uống quen thuộc của nhiều người, giúp tỉnh táo và duy trì sự tập trung trong công việc. Tuy nhiên, caffeine trong cà phê cũng có tác động đến hoạt động của hệ tim mạch, đặc biệt là huyết áp.

Theo bài viết đăng trên Verywell Health, việc ngừng tiêu thụ caffeine có thể giúp hạn chế những đợt tăng huyết áp sau khi uống. Tuy nhiên, mức độ thay đổi phụ thuộc vào thói quen sử dụng caffeine, huyết áp nền và khả năng dung nạp của từng người.

Huyết áp có thể giảm những đợt tăng đột ngột

Caffeine có tác dụng kích thích hệ thần kinh, khiến huyết áp có thể tăng nhẹ trong thời gian ngắn sau khi tiêu thụ. Hiện tượng này thường kéo dài khoảng 1,5-9,5 giờ.

Vì vậy, khi ngừng uống cà phê hoặc các loại đồ uống chứa caffeine khác, cơ thể có thể tránh được những đợt tăng huyết áp tạm thời liên quan đến chất kích thích này.

Tuy nhiên, không phải ai uống cà phê cũng có phản ứng giống nhau. Mức độ thay đổi huyết áp còn phụ thuộc vào tần suất uống caffeine, huyết áp ban đầu, cân nặng, việc sử dụng thuốc tránh thai đường uống, hút thuốc và tình trạng mang thai.

Điều này lý giải vì sao có người nhận thấy huyết áp cải thiện sau khi bỏ cà phê, trong khi người khác lại không có thay đổi đáng kể.

Người uống cà phê thường xuyên có thể ít bị ảnh hưởng hơn

Một yếu tố quan trọng quyết định phản ứng của cơ thể với caffeine là khả năng dung nạp.

Khi uống cà phê thường xuyên, cơ thể có thể dần thích nghi với caffeine. Do đó, tác động làm tăng huyết áp của chất này có thể giảm đi so với những người ít khi sử dụng.

Một nghiên cứu trên 77 người trưởng thành khỏe mạnh cho thấy, sau khi uống espresso, huyết áp tâm thu của những người vốn không thường xuyên uống cà phê tăng lên. Trong khi đó, nhóm có thói quen uống cà phê thường xuyên không ghi nhận sự thay đổi tương tự.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa thể kết luận những người uống cà phê lâu năm hoàn toàn không bị ảnh hưởng bởi caffeine. Các nhà khoa học vẫn còn tranh luận về việc caffeine chỉ làm tăng huyết áp trong thời gian ngắn hay có thể tác động đến huyết áp về lâu dài.

Người huyết áp rất cao cần đặc biệt chú ý

Đối với người đã mắc tăng huyết áp, nhất là tăng huyết áp độ 2 và độ 3, lượng cà phê tiêu thụ mỗi ngày là vấn đề cần quan tâm.

Một nghiên cứu quy mô lớn theo dõi 18.609 người trong gần 19 năm đã ghi nhận mối liên quan đáng chú ý giữa thói quen uống cà phê và nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch ở nhóm người có huyết áp rất cao.

Cụ thể, những người bị tăng huyết áp độ 2 và độ 3, uống từ hai tách cà phê trở lên mỗi ngày có nguy cơ tử vong do đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc các bệnh tim mạch khác cao gấp đôi so với nhóm uống một tách cà phê hoặc ít hơn.

Trong nghiên cứu này, tăng huyết áp độ 2 được xác định ở mức 160-179/100-109 mmHg; tăng huyết áp độ 3 là từ 180/110 mmHg trở lên.

Đáng chú ý, việc uống trà xanh không cho thấy mối liên quan với nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch tăng lên, ngay cả ở nhóm người có huyết áp cao. Trong khi đó, trà xanh vẫn chứa caffeine, dù hàm lượng thường thấp hơn cà phê.

Kết quả này gợi ý rằng tác động của đồ uống chứa caffeine đối với sức khỏe tim mạch có thể không chỉ phụ thuộc vào lượng caffeine mà còn liên quan đến các thành phần khác trong thức uống.

Dù vậy, đây là nghiên cứu quan sát, không đủ để khẳng định uống cà phê trực tiếp gây ra nguy cơ.

Ngừng cà phê đột ngột có thể gây đau đầu, mệt mỏi

Một điều ít người chú ý là việc ngừng caffeine đột ngột cũng có thể khiến cơ thể xuất hiện các phản ứng khó chịu.

Các triệu chứng cai caffeine thường bắt đầu trong vòng 12-24 giờ sau lần uống cuối cùng. Người ngừng cà phê có thể gặp tình trạng đau đầu, mệt mỏi, cáu kỉnh, khó tập trung, buồn nôn, đau cơ, thay đổi tâm trạng hoặc xuất hiện những triệu chứng giống cúm.

Đối với huyết áp, hiện chưa có quy luật rõ ràng cho thấy việc cai caffeine chắc chắn khiến chỉ số này tăng hay giảm. Đặc biệt, đau đầu và mệt mỏi trong giai đoạn ngừng cà phê có thể khiến người có tiền sử tăng huyết áp khó phân biệt với những biểu hiện liên quan đến bệnh.

Theo các chuyên gia, thay vì dừng uống cà phê đột ngột, mọi người có thể giảm lượng caffeine từ từ để cơ thể có thời gian thích nghi, qua đó hạn chế các triệu chứng cai caffeine.

Người đang mắc tăng huyết áp nên trao đổi với bác sĩ về lượng caffeine phù hợp, đồng thời theo dõi huyết áp thường xuyên. Việc bỏ cà phê không thay thế cho thuốc điều trị, chế độ ăn uống hợp lý và các biện pháp kiểm soát bệnh đã được bác sĩ chỉ định.