Dự án 440 tỷ đồng hết thời hạn vì ‘quên’ giải phóng mặt bằng

Bốn năm chờ mặt bằng từ 4 hộ dân

Thanh tra tỉnh Quảng Trị vừa chỉ ra hàng loạt tồn tại, vi phạm trong quá trình triển khai dự án Khu đô thị Eurowindow Grand City tại phường Đồng Phú cũ, nay thuộc phường Đồng Hới.

Dự án được UBND tỉnh Quảng Bình (cũ) phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư tháng 1/2021. Một tháng sau, Hợp đồng số 01/2021/HĐ-DADT được ký với liên danh Công ty CP Eurowindow Quảng Bình Five Star và Công ty TNHH Thăng Long.

Dự án có tổng mức đầu tư 440 tỷ đồng, quy mô hơn 15.000 m2, gồm nhà ở liền kề, chung cư kết hợp kinh doanh cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, giao thông. Thời gian thực hiện dự án là 4 năm kể từ ngày có quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư.

Sau khi ký hợp đồng, nhà đầu tư đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo yêu cầu và thực hiện các thủ tục pháp lý. Theo hợp đồng, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) phải hoàn thành trong 9 tháng, tức mặt bằng dự kiến được bàn giao cho nhà đầu tư vào tháng 11/2021.

Thế nhưng, mốc thời gian này trôi qua. Rồi năm 2022, 2023, 2024… cũng lần lượt trôi qua trong khi mặt bằng vẫn chưa được bàn giao. Kết luận thanh tra cho thấy dù nhà đầu tư nhiều lần gửi văn bản đến các cơ quan, đơn vị liên quan đề nghị đẩy nhanh GPMB, đến thời điểm thanh tra công việc này vẫn chưa hoàn thành.

Trong tổng diện tích hơn 15.000 m2, cơ quan chức năng mới GPMB được 3.077 m2 đất của một tổ chức. Còn 12.018 m2 liên quan đến 4 hộ gia đình chưa thể thu hồi. Đáng chú ý, đến thời điểm thanh tra, một hộ thậm chí chưa có quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ.

Hệ quả là thời gian thực hiện dự án theo chủ trương đầu tư đã hết, nhưng nhà đầu tư vẫn chưa được giao mặt bằng để khảo sát địa chất, lập báo cáo nghiên cứu khả thi và thực hiện những bước tiếp theo.

Một dự án hàng trăm tỷ đồng vì thế gần như “đứng bánh” ngay từ khâu đầu tiên: Có nhà đầu tư, có hợp đồng, nghĩa vụ tài chính đã thực hiện nhưng lại thiếu thứ quan trọng nhất để triển khai - đất sạch.

Ai chịu trách nhiệm?

Kết luận thanh tra chỉ rõ trách nhiệm của hàng loạt cơ quan. Sở Xây dựng được xác định chưa thường xuyên đôn đốc các cơ quan, đơn vị liên quan đẩy nhanh GPMB. UBND TP. Đồng Hới (cũ) chịu trách nhiệm về việc chậm hoàn thành thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và GPMB theo tiến độ dự án.

Trung tâm Phát triển quỹ đất thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường (cũ) chịu trách nhiệm trong tham mưu, hoàn thiện hồ sơ bồi thường, hỗ trợ và giải quyết vướng mắc về nguồn gốc đất, đối tượng được bồi thường.

Trong khi đó, UBND phường Đồng Phú (cũ) chậm phối hợp cung cấp, xác minh nguồn gốc đất, xác nhận thông tin phục vụ bồi thường; đồng thời chưa làm tốt việc tuyên truyền, vận động các hộ dân nhận tiền, bàn giao mặt bằng.

Thanh tra cũng phát hiện một bất cập đáng chú ý ngay từ hợp đồng dự án. Sở Xây dựng khi thương thảo, ký Hợp đồng số 01/2021/HĐ-DADT đã xác định thời điểm tính thời hạn thực hiện hợp đồng không thống nhất với hồ sơ yêu cầu và không phù hợp tiến độ dự án trong văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư.

Theo hợp đồng đã ký, thời gian thực hiện 48 tháng lại được tính từ khi hoàn thành bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao đất. Trong khi hồ sơ yêu cầu quy định thời gian này tính từ khi hợp đồng có hiệu lực.

Bởi vậy mới xuất hiện nghịch lý: Thời hạn thực hiện dự án đã hết nhưng thời hạn thực hiện hợp đồng vẫn chưa kết thúc, bởi GPMB chưa xong.

Thanh tra tỉnh kiến nghị UBND tỉnh Quảng Trị chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tháo gỡ những tồn tại kéo dài, tránh tiếp tục lãng phí nguồn lực đất đai.

Sở Xây dựng được yêu cầu tiếp tục chủ trì, đôn đốc dự án; phối hợp UBND phường Đồng Hới tổ chức bồi thường, GPMB, bàn giao đất và xử lý các vấn đề phát sinh. Tiến độ hợp đồng cũng phải được điều chỉnh phù hợp sau khi cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Sở Tài chính có trách nhiệm thẩm định hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư, tham mưu UBND tỉnh quyết định theo quy định. UBND phường Đồng Hới và Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh được yêu cầu khẩn trương rà soát pháp lý, hoàn thiện hồ sơ bồi thường, hỗ trợ để đẩy nhanh thu hồi đất và GPMB.

Sau hơn 4 năm, dự án 440 tỷ đồng này vẫn quay về điểm xuất phát: Bao giờ nhà đầu tư mới thực sự có mặt bằng để đầu tư?