Hơn 33.000 học sinh ngộ độc thực phẩm vì bữa ăn học đường, cơ quan thực thi khai khống chi phí, mua sắm vô tội vạ, tổng thống lập tức cách chức dàn lãnh đạo

Cơ quan Dinh dưỡng Quốc gia Indonesia (BGN), đơn vị chịu trách nhiệm triển khai chương trình bữa ăn học đường trị giá hàng tỷ đô la của Tổng thống Prabowo Subianto, đang rơi vào hỗn loạn khi cơ quan chức năng đột kích trụ sở của cơ quan này vào thứ Tư (3/6) sau khi người đứng đầu bị sa thải vào tối hôm trước.

Theo truyền thông địa phương, nhân viên BGN không được phép vào khu phức hợp ở trung tâm Jakarta vào sáng thứ Tư, khi các điều tra viên từ Văn phòng Tổng chưởng lý tiến hành kiểm tra văn phòng.

Cuộc điều tra diễn ra chỉ vài giờ sau khi Thứ trưởng Ngoại giao Prasetyo Hadi tuyên bố cách chức người đứng đầu BGN, ông Dadan Hindayana. Cơ quan này được thành lập vào tháng 8/2024 – ngay trước khi ông Prabowo nhậm chức tổng thống.

“Sau gần 1,5 năm theo dõi và đánh giá, hôm nay... tổng thống đã quyết định thay thế ban lãnh đạo BGN”, ông Hadi nói.

Hai trong số ba cấp phó của Hindayana – một thiếu tướng quân đội về hưu và một chuẩn tướng cảnh sát về hưu – cũng mất việc. Người thứ ba, Nanik Deyang – một cựu nhà báo từng giúp đỡ ông Prabowo trong chiến dịch tranh cử không thành công năm 2019 – được bổ nhiệm làm lãnh đạo mới của BGN.

Ông Hadi cho biết quyết định này dựa trên việc đánh giá sự tuân thủ của ông Hindayana và các cấp phó đối với các quy trình vận hành tiêu chuẩn, kiểm soát chất lượng thực phẩm và quản trị.

Sự việc diễn ra trong bối cảnh dư luận ngày càng quan tâm đến việc thực hiện chương trình bữa ăn miễn phí hướng đến 82 triệu người, phần lớn là học sinh, nhưng cũng bao gồm cả trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai.

Chính phủ đã phân bổ 268 nghìn tỷ rupiah (14,9 tỷ USD) cho chương trình này trong năm nay. Đây là một trong những khoản chi lớn nhất từ ​​ngân sách nhà nước, chỉ sau lĩnh vực quốc phòng và các hợp tác xã. Tính đến tháng 5, 75 nghìn tỷ rupiah đã được phân bổ để cung cấp bữa ăn miễn phí cho 61 triệu người.

Tuy nhiên, nỗ lực của Tổng thống Prabowo trong việc chống suy dinh dưỡng và còi cọc vẫn tiếp tục gây tranh cãi.

Mạng lưới Giám sát Giáo dục Indonesia hồi tháng 4 cho biết 33.626 học sinh bị ngộ độc thực phẩm liên quan đến chương trình này. Khoảng 8.000 bếp ăn tham gia chương trình bị cảnh cáo hoặc tạm đình chỉ hoạt động. Tổng cộng có 27.000 bếp ăn trên toàn quốc đã đăng ký tham gia chương trình.

Mặc dù các vụ ngộ độc thực phẩm đã tái diễn kể từ năm ngoái, nhưng trong những tuần gần đây, chi tiết về các khoản chi tiêu của BGN cũng đang gây ra phản ứng dữ dội từ công chúng, đặc biệt là đối với các khoản mục được coi là không liên quan đến công việc chính của cơ quan này mà các nhà phê bình cho rằng có thể liên quan đến việc nâng giá bất hợp pháp.

Theo dữ liệu từ cơ quan mua sắm công LKPP, BGN đã phân bổ 1,3 nghìn tỷ rupiah cho kế hoạch mua sắm 24.400 xe máy điện trong năm 2025. Điều này cho thấy mỗi chiếc xe máy điện có giá khoảng 50 triệu rupiah, gấp 2-3 lần giá thị trường.

Một ví dụ gây tranh cãi khác là kế hoạch mua sắm 28.300 máy tính bảng Samsung Galaxy với giá 508 tỷ rupiah, cho thấy mỗi thiết bị có giá khoảng 18 triệu rupiah, gấp đôi giá thị trường. Các thương vụ mua sắm khác cũng gây chú ý bao gồm hàng tỷ rupiah cho tất, xi đánh giày và thắt lưng.

Tháng trước, Tổ chức Giám sát Tham nhũng Indonesia (ICW) đã tố cáo BGN lên Ủy ban Chống Tham nhũng vì cáo buộc thổi khai khống chi phí chứng nhận các bữa ăn miễn phí là halal, tức là thực phẩm được phép cho người Hồi giáo tiêu dùng. ICW cho biết hành vi có thể đã gây thiệt hại cho nhà nước 49,5 tỷ rupiah.

Theo Nikkei Asia