10 dự án khẩn cấp phát huy hiệu quả sau mùa mưa đầu tiên
Theo thông tin từ UBND TP Hà Nội, trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu khiến các trận mưa lớn xuất hiện với tần suất dày hơn và cường độ ngày càng cực đoan, gây áp lực lớn lên hệ thống thoát nước đô thị.
Qua rà soát, thành phố xác định nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng ngập úng như hệ thống thoát nước chưa được đầu tư đồng bộ theo quy hoạch, thiếu các công trình đầu mối, hồ điều hòa, trạm bơm và các tuyến kết nối. Hiện năng lực của các công trình đầu mối mới đạt khoảng 20% so với quy hoạch, trong khi diện tích hồ điều hòa chỉ đạt khoảng 18,7%.
Hồ điều hòa Mễ Trì là "túi chứa nước" để điều tiết dòng chảy, giảm thiểu tình trạng ngập úng cho khu vực phía Tây Thủ đô
Trước thực trạng trên, Hà Nội đã xác định xử lý úng ngập là một trong năm "điểm nghẽn" trọng tâm cần tập trung giải quyết. Thành phố triển khai 10 dự án đầu tư xây dựng khẩn cấp gồm 5 dự án hồ điều hòa (Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2, Thụy Phương) và 5 dự án hệ thống gồm (cải tạo hạ lưu Kim Ngưu; cải tạo kênh Thụy Phương nối với sông Tô Lịch ; cải tạo trạm bơm và hệ thống thoát nước giải quyết úng ngập khu vực dọc Đại lộ Thăng Long; xử lý úng ngập khu vực Ngoại Giao Đoàn, Resco Ecohome, Tây Hồ Tây; bổ sung trạm bơm hồ điều tiết mực nước hồ khu vực Tô Lịch) đã cơ bản hoàn thành và đưa vào vận hành phục vụ giải quyết úng ngập trong các trận mưa vừa qua.
Đến nay, các dự án giai đoạn I đã cơ bản hoàn thành và phát huy hiệu quả trong các trận mưa vừa qua. Hai dự án hồ điều hòa Chèm và Liên Mạc 1 thuộc giai đoạn II cũng đang được triển khai bằng nguồn vốn xã hội hóa.
Nhiều khu vực từng ngập nặng nay chỉ còn ngập nhẹ, rút nước nhanh
Theo đánh giá của thành phố, sau hơn 4 tháng thi công và đưa vào sử dụng, các công trình thoát nước mới đã giúp giảm đáng kể số điểm ngập, độ sâu ngập, diện tích và thời gian ngập.
Trong các đợt mưa gần đây, kể cả khi lượng mưa tại một số nơi vượt 100 mm, nhiều khu vực như Võ Chí Công, Resco, Ecohome và Mỹ Đình chỉ xuất hiện ngập nhẹ khoảng 15-20 cm và nước rút trong khoảng 30 phút sau khi mưa kết thúc.
Các khu vực từng thường xuyên xảy ra úng ngập như Ngoại Giao Đoàn, Tây Hồ Tây, Ciputra, Đại lộ Thăng Long hay An Khánh cũng ghi nhận khả năng tiêu thoát nước được cải thiện rõ rệt, không còn tình trạng ngập sâu kéo dài gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến giao thông.
Theo thống kê, nếu như trước đây với trận mưa có cường độ từ 70-100 mm/giờ, Hà Nội thường xuất hiện khoảng 71 điểm úng ngập cục bộ, trong đó gần 40 điểm ảnh hưởng lớn đến giao thông, thì hiện nay tình trạng này đã giảm đáng kể.
Dự án chống ngập gấp rút hoàn thành trước mùa mưa để giảm thiểu tình trạng ngập lụt trên các tuyến phố Hà Nội
Vẫn còn một số điểm ngập cục bộ khi mưa vượt năng lực hệ thống
Bên cạnh kết quả tích cực, Hà Nội vẫn ghi nhận một số vị trí còn xảy ra úng ngập cục bộ trong các trận mưa lớn.
Điển hình như trận mưa ngày 25/7 xuất hiện ngập tại các khu vực Nguyễn Gia Bồng, ngã năm Bà Triệu - Nguyễn Du - Hồ Xuân Hương, Phú Xá, Vĩnh Hưng, Thái Hà, Lệ Mật... Tuy nhiên, nước đều rút sau khoảng 15-30 phút khi mưa kết thúc do lượng mưa vượt quá khả năng tiêu thoát của hệ thống.
Đối với trận mưa ngày 27/7, khu vực dốc La Pho - Thụy Khuê và ngõ 42 Giang Văn Minh ghi nhận ngập sâu hơn do ảnh hưởng của quá trình thi công các tuyến cống hóa mương Thụy Khuê và mương Ngọc Hà.
Theo UBND TP Hà Nội, ngay cả tại nhiều đô thị hiện đại trên thế giới như Thượng Hải, Seoul, London hay New York, những trận mưa có cường độ khoảng 100 mm/giờ vẫn có thể gây ngập cục bộ. Mục tiêu của các giải pháp hiện nay là giảm thiểu thiệt hại và rút ngắn thời gian ngập, thay vì loại bỏ hoàn toàn nguy cơ này.
Tiếp tục đầu tư đồng bộ để giải quyết bài toán chống ngập lâu dài
Từ nay đến cuối năm 2026, Hà Nội sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả chống úng ngập.
Thành phố yêu cầu duy trì 100% lực lượng và thiết bị ứng trực trong mùa mưa, tăng cường bảo dưỡng trạm bơm, nạo vét hệ thống cống, kênh, mương, hồ điều hòa; đồng thời hoàn thiện quy trình vận hành các dự án khẩn cấp để phát huy tối đa năng lực của hệ thống thoát nước.
Về lâu dài, Hà Nội sẽ đẩy nhanh tiến độ 12 dự án thoát nước theo quy hoạch, ưu tiên các công trình đầu mối, hồ điều hòa, trạm bơm và các tuyến tiêu thoát nước trên các lưu vực lớn như sông Nhuệ, sông Cầu Bây và sông Đáy.
Đáng chú ý, thành phố cũng định hướng nghiên cứu áp dụng mô hình "thành phố bọt biển" trong quy hoạch phát triển đô thị mới, hướng tới khả năng giữ nước, thấm nước, điều tiết và tái sử dụng nước mưa, góp phần nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và xây dựng hệ thống thoát nước bền vững trong tương lai.
