Iran thông báo tin không vui đến cả thế giới

Xuất khẩu dầu thô bằng đường biển của Iran đã giảm về 0 trong tháng 10, khi lệnh phong tỏa của Mỹ khiến các chuyến hàng bị gián đoạn. Trong khi đó, dầu thô Nga ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong nhóm hàng xuất khẩu được đánh giá có rủi ro cao từ Iran, Nga và Venezuela.

Theo nền tảng phân tích năng lượng Vortexa, xuất khẩu dầu thô bằng đường biển của Iran đã giảm về 0 trong tuần thứ hai của tháng 9, từ mức trung bình 230.000 thùng/ngày trong 14 ngày đầu tháng. Tình trạng này tiếp tục kéo dài đến ngày 5/10, phản ánh tác động của lệnh phong tỏa do Mỹ áp đặt đối với hoạt động vận chuyển dầu của Tehran.

Lượng dầu thô Iran được lưu trữ trên các tàu chở dầu ngoài khơi cũng giảm xuống còn 83 triệu thùng. Trong số này, khoảng 43 triệu thùng bị mắc kẹt ở phía tây eo biển Hormuz do lệnh phong tỏa của Mỹ.

Bà Claire Jungman, Giám đốc rủi ro và tình báo hàng hải của Vortexa, nhận định: "Việc phong tỏa đang làm được điều mà nhiều năm trừng phạt không bao giờ làm được: nó đã ngăn chặn hoàn toàn dầu thô của Iran rời khỏi vùng Vịnh".

Theo bà Jungman, nhu cầu dầu thô Iran từ Trung Quốc cũng không còn cấp thiết như trước, do nguồn cung từ Nga đã bù đắp phần thiếu hụt.

Không chỉ dầu thô, hoạt động xuất khẩu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) của Iran cũng suy giảm. Theo Vortexa, lượng LPG xuất khẩu của nước này giảm 48% so với tháng trước, xuống mức thấp nhất kể từ ít nhất tháng 1/2023.

Trong khi xuất khẩu của Iran bị đình trệ, hoạt động vận chuyển dầu từ các quốc gia khác trong khu vực Vịnh ghi nhận sự phục hồi. Cụ thể, lượng dầu xuất khẩu từ khu vực này, không bao gồm Iran, đã tăng lên hơn 81% mức trước chiến tranh trong tháng 9, nhờ xuất khẩu của Saudi Arabia phục hồi.

Sự gián đoạn nguồn cung từ Iran cũng làm thay đổi cơ cấu nhóm hàng xuất khẩu dầu được Vortexa xếp vào diện "rủi ro cao", bao gồm dầu từ Iran, Nga và Venezuela. Theo báo cáo, dầu thô Nga hiện chiếm khoảng 80% tổng lượng hàng xuất khẩu thuộc nhóm này.

Tổng lượng xuất khẩu từ ba quốc gia đạt 4,73 triệu thùng/ngày trong tháng 9, giảm so với mức 6,39 triệu thùng/ngày cùng kỳ năm ngoái. Dù vậy, xuất khẩu dầu của Nga vẫn ghi nhận mức tăng so với tháng trước.

Cụ thể, lượng dầu xuất khẩu của Nga, không bao gồm dầu thô vận chuyển qua Liên doanh đường ống Caspian (CPC) và dầu KEBCO của Kazakhstan, tăng 6% so với tháng trước, lên 3,79 triệu thùng/ngày.

Những số liệu trên cho thấy lệnh phong tỏa của Mỹ đang gây gián đoạn đáng kể hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, đồng thời làm nổi bật vai trò ngày càng lớn của nguồn cung Nga trong nhóm dầu xuất khẩu được đánh giá có rủi ro cao. Tuy nhiên, tổng lượng xuất khẩu của Iran, Nga và Venezuela vẫn thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước.

Việc xuất khẩu dầu thô của Iran giảm về 0 có thể làm thu hẹp nguồn cung dầu trên thị trường quốc tế, tạo áp lực tăng giá nếu các nước sản xuất khác không bù đắp được lượng thiếu hụt. Trung Quốc, một trong những khách hàng quan trọng của Iran, có thể phải tăng nhập khẩu từ Nga và các nguồn cung thay thế, qua đó làm thay đổi dòng chảy thương mại dầu mỏ toàn cầu. Đáng chú ý, nếu căng thẳng lan rộng và ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược đối với dầu khí thế giới, tác động đến nguồn cung và chi phí vận tải có thể nghiêm trọng hơn.