Không phải Thái Lan, xuất hiện một đối thủ mới của gạo Việt Nam: Đặt mục tiêu xuất khẩu 3 triệu tấn gạo, đang bội thu đơn hàng tại Philippines

Myanmar đặt mục tiêu xuất khẩu 3 triệu tấn gạo trong năm tài chính 2026/27, tăng so với mức 2,7 triệu tấn của mùa vụ trước. Nhu cầu gia tăng từ Philippines đang trở thành một trong những động lực chính, trong bối cảnh Myanmar hướng tới mở rộng thị phần tại thị trường nhập khẩu gạo lớn này.

Theo Chủ tịch Liên đoàn Gạo Myanmar U Ye Min Aung, xuất khẩu gạo của nước này sang Philippines đã tăng mạnh trong những tháng gần đây. Từ tháng 4 đến tháng 9, Myanmar xuất khẩu 455.100 tấn gạo sang thị trường này, tăng 330% so với cùng kỳ năm ngoái.

Lượng gạo xuất khẩu chỉ trong 6 tháng đã cao hơn gấp đôi tổng lượng xuất khẩu hằng năm trước đó của Myanmar sang Philippines, cho thấy nhu cầu từ thị trường này đang gia tăng đáng kể.

Trong trung hạn, Myanmar đặt mục tiêu chiếm 10-20% thị phần gạo nhập khẩu của Philippines. Với tổng nhu cầu nhập khẩu khoảng 4-5 triệu tấn mỗi năm, đây được xem là thị trường có tiềm năng đóng góp đáng kể vào kế hoạch mở rộng xuất khẩu gạo của Myanmar.

Bên cạnh nhu cầu từ nước ngoài, triển vọng sản xuất trong nước cũng đang hỗ trợ mục tiêu xuất khẩu. Những kết quả ban đầu từ vụ lúa mùa mưa cho thấy năng suất và sản lượng hiện cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái.

Vụ mùa mưa chính đóng góp khoảng 80% tổng sản lượng lúa gạo của Myanmar, dự kiến bước vào giai đoạn thu hoạch cao điểm từ cuối tháng 11 đến tháng 12. Diễn biến của vụ mùa này sẽ có ảnh hưởng đáng kể đến nguồn cung phục vụ xuất khẩu trong thời gian tới.

Tuy nhiên, Myanmar vẫn phải tính đến những rủi ro về thời tiết đối với sản xuất nông nghiệp. Vụ lúa mùa hè, thường kéo dài từ tháng 1 đến tháng 4, có thể chịu tác động nếu hiện tượng El Niño mạnh xuất hiện, làm gia tăng nguy cơ thiếu nước.

Để ứng phó, nước này đang chuẩn bị mở rộng sử dụng máy bơm chạy bằng năng lượng mặt trời, hệ thống trữ nước, hồ chứa tại các làng và các đập nhỏ. Một số nhà nhập khẩu cũng đã gửi yêu cầu mua hàng nhằm tích trữ gạo trước những lo ngại liên quan đến diễn biến thời tiết.

Song song với việc mở rộng thị trường, Myanmar dự kiến điều chỉnh cơ cấu xuất khẩu và chế biến gạo. Nước này có kế hoạch giảm dần xuất khẩu gạo tấm, chuyển phần lớn nguồn cung này sang phục vụ chế biến trong nước, bao gồm sản xuất thức ăn chăn nuôi, glucose, mì, bột mì và các sản phẩm khác.

Về dài hạn, Myanmar muốn tập trung nhiều hơn vào các dòng gạo có chất lượng và giá trị cao, trong đó có gạo thơm cao cấp và gạo trắng chất lượng cao. Định hướng này nhằm gia tăng giá trị cho ngành gạo thay vì phụ thuộc chủ yếu vào xuất khẩu các sản phẩm có giá trị thấp hơn.

Với mục tiêu nâng xuất khẩu lên 3 triệu tấn trong năm tài chính 2026/27, Myanmar đang kỳ vọng tận dụng nhu cầu từ Philippines, đồng thời cải thiện chất lượng sản phẩm và phát triển chế biến trong nước. Tuy nhiên, khả năng hiện thực hóa mục tiêu vẫn phụ thuộc vào diễn biến sản xuất, điều kiện nguồn nước và nhu cầu nhập khẩu trong thời gian tới.