Làm sạch dữ liệu củng cố niềm tin của khách hàng

Mốc thời gian được các ngân hàng áp dụng khá khác nhau, phổ biến từ 6 đến 24 tháng. Điều này khiến nhiều tài khoản ít sử dụng, tài khoản mở để dự phòng hoặc tài khoản số đẹp có nguy cơ bị xử lý mà chủ tài khoản không hề hay biết, nếu không thường xuyên kiểm tra và duy trì hoạt động.

Đại diện LPBank cho biết, trong thời gian qua, ngân hàng này đã triển khai đóng các tài khoản cá nhân có số dư bằng 0 đồng và không phát sinh giao dịch trong vòng 12 tháng liên tục. Trong khi đó, một số ngân hàng lựa chọn mốc thời gian dài hơn. NCB thông báo, trong tháng 1/2026 sẽ tiến hành đóng các tài khoản không có giao dịch chủ động liên tục tối thiểu 24 tháng tính đến trước ngày 31/12/2025, với điều kiện số dư thấp hơn mức phí quản lý tài khoản không hoạt động, cụ thể dưới 20.000 đồng (chưa bao gồm VAT).

Tương tự, từ tháng 12/2025, SHB cũng đóng các tài khoản có số dư bằng 0 đồng và không phát sinh giao dịch trong 24 tháng liên tục (tính đến ngày 30/10/2025). Ở chiều ngược lại, Sacombank áp dụng quy định “chặt” hơn khi đóng tài khoản 0 đồng và không phát sinh giao dịch chỉ sau 6 tháng.

Không phải ngân hàng nào cũng lựa chọn phương án đóng tài khoản “ngủ đông”. Một số ngân hàng vẫn duy trì các tài khoản này nhưng tiếp tục thu phí quản lý. Chẳng hạn, ACB không yêu cầu số dư tối thiểu và không khóa tài khoản khi số dư về 0 đồng, song các khoản phí như quản lý tài khoản, phí thường niên, SMS Banking vẫn phát sinh. Khi khách hàng nạp tiền trở lại, hệ thống sẽ tự động khấu trừ toàn bộ chi phí tồn đọng, khiến nhiều tài khoản cũ vô tình trở thành “khoản nợ phí” mà người dùng không hay biết. Trong khi đó tại VIB, ngân hàng này áp dụng mức phí 11.000 đồng đối với tài khoản thanh toán không phát sinh giao dịch trong 12 tháng liên tục, bắt đầu từ tháng 12/2025. Theo VIB, chính sách này nhằm khuyến khích khách hàng chủ động quản lý và sử dụng tài khoản hiệu quả hơn.

Từ góc độ quản lý, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) nhấn mạnh, việc xử lý các tài khoản không hoạt động không chỉ giúp làm sạch dữ liệu mà còn góp phần củng cố niềm tin của khách hàng, nhất là trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi. Thực tế cho thấy, nhiều vụ lừa đảo thời gian qua đã lợi dụng các tài khoản không sử dụng, tài khoản cho thuê, cho mượn để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, gây khó khăn cho công tác truy vết và xử lý.

Hiện NHNN cũng đang dự thảo nghị định thay thế Nghị định 88/2019/ NĐ-CP, với mức xử phạt hành chính dự kiến tăng gấp 4 - 5 lần, tối đa lên tới 200 triệu đồng đối với hành vi cho thuê, cho mượn tài khoản ngân hàng.

Về phía Bộ Công an, cơ quan này cho biết, đang đề xuất xử lý hình sự đối với các cá nhân có hành vi cho thuê, cho mượn tài khoản hoặc tiếp tay cho gian lận.

Ngoài tài khoản “ngủ đông” bị đóng, ngân hàng còn có quyền đơn phương đóng tài khoản trong trường hợp phát hiện tài khoản được mở bằng thông tin giả mạo hoặc chủ tài khoản có hành vi mua, bán, thuê, cho thuê tài khoản (trừ thẻ trả trước vô danh). Quy định trên được nêu rõ tại Nghị định 52/2024/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt nhằm ngăn chặn việc lợi dụng tài khoản ngân hàng cho các hoạt động rửa tiền, đánh bạc, gian lận tài chính hoặc lừa đảo chiếm đoạt tài sản, những hành vi đang có xu hướng gia tăng cùng với sự phát triển của thanh toán số.

Những biện pháp mạnh tay với tài khoản “ngủ đông” diễn ra trong bối cảnh thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam đang tăng trưởng bùng nổ. Đến nay giao dịch không dùng tiền mặt đã tăng khoảng 500 lần về số lượng và hơn 60 lần về giá trị so với năm 2005.

Riêng giai đoạn 2015-2025, giao dịch qua Internet tăng khoảng 59 lần về số lượng và 21 lần về giá trị; giao dịch qua Mobile tăng khoảng 280 lần về số lượng và 600 lần về giá trị. Thanh toán QR Code, phổ biến từ năm 2018, cũng tăng trên 700 lần về số lượng và hơn 400 lần về giá trị. Quy mô và tốc độ tăng trưởng này đặt ra yêu cầu ngày càng cao về an toàn, bảo mật và chất lượng dữ liệu khách hàng. Bất kỳ “kẽ hở” nào từ những tài khoản không sử dụng, không được xác thực đầy đủ đều có thể trở thành điểm yếu cho tội phạm lợi dụng.

Do đó, các ngân hàng khuyến nghị khách hàng chủ động rà soát toàn bộ các tài khoản đang sở hữu, đặc biệt là những tài khoản ít hoặc không sử dụng trong thời gian dài. Nếu còn nhu cầu duy trì, khách hàng cần bảo đảm số dư tối thiểu hoặc phát sinh giao dịch theo quy định của từng ngân hàng. Ngược lại, với những tài khoản không còn nhu cầu, việc chủ động đến quầy giao dịch để đóng tài khoản chính chủ sẽ giúp tránh phát sinh phí không cần thiết, giảm rủi ro và bảo vệ thông tin cá nhân.