Nền kinh tế 4.000 tỷ USD đón tin cực vui từ Nga và Mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh miễn trừ một số biện pháp trừng phạt và thuế quan liên quan đến Nga, trong đó có các khoản phạt đối với hoạt động mua dầu khí của nước này.

Các biện pháp này dự kiến có hiệu lực trong tuần, theo khuôn khổ một dự luật trừng phạt được gọi là Đạo luật Graham. Ông Trump cho biết, quyết định miễn trừ được đưa ra vì lợi ích quốc gia của Mỹ.

Động thái trên giúp Ấn Độ giảm bớt áp lực trong việc bảo đảm nguồn cung năng lượng, đồng thời hạn chế nguy cơ hàng hóa nước này phải chịu mức thuế lên tới 100% theo các quy định dự kiến.

Ấn Độ là một trong những khách hàng mua dầu Nga lớn nhất thế giới. Trước đó, chính phủ của Thủ tướng Narendra Modi cảnh báo các biện pháp thuế quan mới của Mỹ có thể ảnh hưởng tiêu cực đến quan hệ song phương, làm gia tăng căng thẳng ngoại giao và gây bất ổn cho hoạt động thương mại.

Ấn Độ hiện là nước nhập khẩu và tiêu thụ dầu mỏ lớn thứ ba thế giới. Đầu năm nay, dầu Nga chiếm gần một nửa tổng lượng dầu nhập khẩu của nước này, nhưng lượng mua đã giảm trong tháng 8 và tiếp tục đi xuống sau đó.

Việc cắt giảm thêm nguồn cung từ Nga để tránh các mức thuế mới của Mỹ có thể khiến giá nhiên liệu tại Ấn Độ tăng, đặc biệt trước các cuộc bầu cử cấp bang, hoặc tạo thêm áp lực lên ngân sách chính phủ.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết, triển vọng hoàn tất thỏa thuận thương mại với Ấn Độ là một trong những yếu tố được cân nhắc khi Washington đưa ra quyết định miễn trừ. Phát biểu với báo giới tại Uzbekistan, ông Rubio nhận định hai nước đang tiến gần đến việc hoàn tất thỏa thuận.

Theo dự kiến, vị ngoại trưởng này sẽ có chuyến thăm Ấn Độ kéo dài hai ngày, bắt đầu từ thứ 3, với chương trình làm việc cùng Ngoại trưởng S. Jaishankar về hợp tác song phương trong các lĩnh vực năng lượng, thương mại, đầu tư và quốc phòng.

Thỏa thuận thương mại Mỹ - Ấn Độ đã được đàm phán trong nhiều tháng nhưng chưa thể hoàn tất do một số bất đồng và trở ngại phát sinh từ nguy cơ áp thuế mới. Theo Michael Kugelman, chuyên gia cấp cao tại Hội đồng Đại Tây Dương ở Washington, quyết định miễn trừ có thể giúp xây dựng lòng tin giữa hai bên, tạo thêm dư địa để xử lý những vấn đề còn tồn đọng trong quá trình thương lượng.

Một trong những vướng mắc là cuộc điều tra thương mại theo Điều 301 của Mỹ đối với một số nền kinh tế, trong đó có Ấn Độ, liên quan đến cáo buộc dư thừa năng lực sản xuất. Điều 301 cho phép Washington áp dụng các biện pháp đáp trả đối với những hành vi thương mại nước ngoài bị coi là không công bằng. Đầu tháng này, Ấn Độ đã tham gia một sáng kiến do Mỹ dẫn đầu nhằm giải quyết tình trạng dư thừa năng lực sản xuất mang tính cơ cấu.

Tuần trước, các quan chức thương mại Ấn Độ cho biết giai đoạn đầu của thỏa thuận với Mỹ gần như đã hoàn tất. New Delhi cũng bày tỏ kỳ vọng đạt được mức thuế thấp hơn so với các đối thủ cạnh tranh, một mục tiêu quan trọng trong quá trình đàm phán.

Theo ông Kugelman, quyết định miễn trừ được đưa ra vào thời điểm quan hệ Mỹ - Ấn Độ chịu nhiều sức ép, sau những căng thẳng liên quan đến dự luật trừng phạt Nga và chính sách thị thực mới của Mỹ. Động thái này vì thế có thể tạo cơ hội để hai nước cải thiện quan hệ, đồng thời thúc đẩy tiến trình đàm phán thương mại vốn kéo dài nhiều tháng.