Ngành công nghiệp 261.000 tỷ của Trung Quốc sa thải người thật để dùng AI, rồi lại đổ gần 2.000 tỷ thuê lại người thật

Năm 2025, AI drama bắt đầu tràn ngập các nền tảng short video Trung Quốc. Theo đánh giá của ngành được ghi nhận tại Hội nghị Phát thanh Truyền hình lần 13, chi phí sản xuất AI drama rẻ hơn đáng kể so với phim người thật đóng, kéo theo lo ngại thực sự về tương lai của chuỗi sản xuất truyền thống. Rồi ngày 15/4/2026, tại hội nghị này tổ chức ở Thành Đô, Douyin Group (ByteDance) tuyên bố đổ 500 triệu tệ (khoảng 1.930 tỷ đồng) để làm ngược lại hoàn toàn: đầu tư vào short drama người thật.

Douyin không đơn độc trong quyết định này. Cùng ngày, Tencent Video, Kuaishou, Mango TV và hơn 10 tỉnh thành trên khắp Trung Quốc đồng loạt công bố chính sách hỗ trợ tương tự, theo The Paper. Một tín hiệu đồng thuận hiếm gặp của cả ngành nội dung lớn nhất thế giới.

Short drama Trung Quốc là gì và tại sao AI drama khiến cả ngành hoảng loạn

Short drama là thể loại phim dọc dài từ 1 đến 5 phút mỗi tập, được thiết kế để xem trên điện thoại, thường có từ 30 đến 100 tập mỗi bộ. Thể loại này bùng nổ tại Trung Quốc từ khoảng 2022-2023 và nhanh chóng trở thành một trong những mảng tăng trưởng nhanh nhất của ngành giải trí số.

Tốc độ tăng trưởng của ngành này gần như không có tiền lệ trong lịch sử giải trí hiện đại. Theo Báo cáo Ngành Short Drama Trung Quốc 2024 do Tập đoàn Phát thanh Truyền hình Thâm Quyến, Đại học Truyền thông Trung Quốc và Hiệp hội Sản xuất Phim truyền hình Trung Quốc đồng xuất bản, quy mô thị trường chỉ đạt 368 triệu tệ (khoảng 1.419 tỷ đồng) vào năm 2021.

Đến 2023, con số đó nhảy lên 37,39 tỷ tệ (khoảng 144.152 tỷ đồng). Năm 2024, lần đầu tiên trong lịch sử, doanh thu short drama vượt qua doanh thu phòng vé điện ảnh toàn quốc với 50,5 tỷ tệ (khoảng 194.772 tỷ đồng) so với 42,5 tỷ tệ (khoảng 163.875 tỷ đồng) của phim rạp.

Năm 2025, theo iMedia Research, thị trường đạt 67,79 tỷ tệ (khoảng 261.340 tỷ đồng), tăng 34,4% so với năm trước, với 664 triệu người dùng, chiếm 70,2% tổng số người dùng internet Trung Quốc. Ngành kéo theo hơn 2 triệu việc làm trực tiếp và gián tiếp trên toàn quốc.

Khi AI tạo sinh hình ảnh và video đủ mạnh để sản xuất nội dung thị giác với chi phí thấp hơn đáng kể, AI drama xuất hiện và kéo theo lo ngại thực sự: nếu ai cũng có thể tạo ra phim ngắn bằng AI, diễn viên và đạo diễn còn chỗ đứng ở đâu? Câu hỏi đó đặt toàn bộ chuỗi sản xuất truyền thống vào thế bất ổn. Theo phân tích của tvoao.com, AI drama có thể cắt giảm chi phí sản xuất tới 90% và rút ngắn thời gian làm một tập từ vài ngày xuống còn vài giờ.

Cảm xúc người thật không phải thứ thuật toán tạo ra được

Douyin Group thực hiện khoản đầu tư này thông qua nền tảng con Hongguo Short Drama, hiện là một trong những nền tảng short drama lớn nhất Trung Quốc.

Tại hội nghị, người đứng đầu Hongguo khẳng định: "Giá trị của short drama người thật nằm ở chỗ nó bám rễ vào cuộc sống, chạm đến trái tim, giúp khán giả trong vài phút ngắn ngủi nhìn thấy chính mình, hiểu người khác và cảm nhận cuộc đời. Đây là thứ mà thuật toán và kỹ thuật số khó có thể thay thế hoàn toàn."

"Chỉ khi các bên tích cực hỗ trợ sáng tác người thật, ngành short drama mới có thể phát triển bền vững và đi xa," vị này nói thêm.

Gói 500 triệu tệ được triển khai theo ba hướng cụ thể. Thứ nhất là quỹ sáng tạo nội dung, tập trung vào short drama người thật với chủ đề hiện thực, khuyến khích đổi mới trong chọn đề tài, kể chuyện và sản xuất.

Thứ hai là cơ chế chia sẻ doanh thu minh bạch hơn thông qua "Short Drama Creator Center" vừa ra mắt ngày 14/4/2026, với phần thưởng bổ sung cho các dự án có giá trị nghệ thuật và chủ đề tích cực.

Thứ ba là dịch vụ kết nối trực tiếp giữa nhà sản xuất, nhà đầu tư và creator, giúp giảm rủi ro tài chính cho các đội sản xuất độc lập.

Tại sao đây là ví dụ đáng chú ý cho các nhà sản xuất Việt Nam

Trung Quốc không phải thị trường duy nhất đang vật lộn với câu hỏi này. Tại Việt Nam, short video trên TikTok và Reels đang phát triển nhanh, nhiều nhà sản xuất nội dung đã bắt đầu áp dụng AI trong sản xuất video ngắn. Câu hỏi về vai trò của diễn viên, biên kịch và đạo diễn trong thời đại AI vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng.

Quyết định của Douyin Group và cả ngành short drama Trung Quốc mang một thông điệp cụ thể: sự hội tụ của tiền bạc, chính sách và phát biểu công khai từ những người đứng đầu ngành cho thấy ngay cả ở thị trường ứng dụng AI mạnh nhất thế giới, người ta vẫn đang đặt cược rằng khán giả trả tiền để xúc động, không phải để xem pixel.

AI không thua cuộc trong câu chuyện này. Tencent Video vẫn đang đầu tư AI song song với người thật. Nhưng bài học mà ngành short drama Trung Quốc vừa học được là: rẻ và nhanh không đủ để giữ người xem ở lại đến tập cuối.

Nguồn: The Paper / Sina Finance