Ngành ngân hàng nửa đầu năm 2026: Tín dụng tăng 8,7%, nhưng nợ xấu đang “gõ cửa”

Bức tranh ngành ngân hàng nửa đầu năm 2026 đang cho thấy sự phân hóa ngày càng rõ. Trong khi tín dụng tiếp tục tăng trưởng tích cực, đặc biệt tại nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân, chất lượng tài sản lại xuất hiện những dấu hiệu cần theo dõi.

Theo báo cáo mới công bố của Shinhan Securities, tổng dư nợ tín dụng của các ngân hàng niêm yết trên HoSE tăng 5,3% trong quý II, đưa mức tăng từ đầu năm lên 8,7%. Dù vậy, tốc độ tăng trưởng tín dụng so với cùng kỳ đã chậm lại trong bối cảnh hệ thống tiếp tục chịu áp lực huy động vốn.

Đáng chú ý, động lực tăng trưởng tín dụng đang nghiêng nhiều hơn về nhóm ngân hàng tư nhân. VPBank, HDBank và Techcombank lần lượt ghi nhận mức tăng tín dụng từ đầu năm khoảng 23%, 20,4% và 15,2%. Ngân hàng MB cũng đạt mức tăng 13,2%.

Trong khi đó, nhóm ngân hàng quốc doanh (SOCBs) có xu hướng thận trọng hơn. VietinBank và BIDV chỉ tăng khoảng 5% từ đầu năm. Vietcombank cũng tăng khoảng 5% nhưng ghi nhận mức tăng theo quý chậm lại, một phần do ngân hàng chủ động dành hạn mức cho các dự án hạ tầng quốc gia quy mô lớn.

Theo Shinhan Securities, việc các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc cũng tạo ra sự khác biệt về tốc độ tăng trưởng. Ngược lại, nhóm ngân hàng vừa và nhỏ có xu hướng thiên về cho vay bán lẻ, trong khi dư nợ doanh nghiệp và hệ sinh thái tăng chậm hơn đáng kể so với năm 2025.

Không chỉ tăng về quy mô, cơ cấu tín dụng cũng đang có sự thay đổi. Các ngân hàng đẩy mạnh giải ngân cho chủ đầu tư bất động sản, thương mại bán buôn, bán lẻ và dịch vụ tài chính. Trong khi đó, dư nợ trung và dài hạn tăng 11% từ đầu năm và 6% trong quý II, cao hơn đáng kể so với mức tăng của dư nợ ngắn hạn.

Các ngân hàng tài trợ dự án hạ tầng (nổi bật là 18 dự án có góp mặt của Sun Group, Vingroup, Masterise), NOXH và KCN có lợi thế room tín dụng khi phần dự nợ này được NHNN loại trừ khi tính room năm.

Đáng chú ý, cho vay mua nhà vẫn chưa thực sự bứt phá. Dư nợ phân khúc này gần như đi ngang tại một số ngân hàng khi lãi suất thả nổi đã lên khoảng 12-15%, trong khi nguồn cung nhà giá thấp còn hạn chế.

Cụ thể, cho vay mua nhà của VPBank tăng 2,4% trong quý II, HDBank đi ngang, còn Techcombank giảm 1,4%.

Trong khi đó, tín dụng xây dựng vẫn tăng nhưng đã chậm lại tại các ngân hàng có quy mô cho vay lớn như ngân hàng MB, VPBank và Techcombank.

Nếu tăng trưởng tín dụng là điểm sáng thì chất lượng tài sản lại là vấn đề đáng chú ý nhất trong nửa đầu năm.

Theo Shinhan Securities, tỷ lệ nợ xấu của nhóm ngân hàng theo dõi tăng lên 1,97%, từ mức 1,9% trong quý I/2026. Đây là mức cao nhất của một quý II kể từ năm 2020.

Tính từ đầu năm, nợ xấu tăng 18,5%, riêng trong quý II tăng 6,9%. Đáng chú ý, mức tăng tập trung tại một số ngân hàng như VietinBank ghi nhận nợ xấu tăng 21,8% trong quý II, HDBank tăng 17,6%, trong khi Sacombank tăng 15,6%. Phần lớn các ngân hàng còn lại tương đối ổn định.

Đáng lo hơn, nợ nhóm 2 cũng đang nhích lên. Tỷ lệ nợ nhóm 2 tăng lên 1,45%, từ mức 1,2% cuối năm 2025, tương đương tăng khoảng 29% từ đầu năm và 17,5% trong quý II.

Trong đó, Sacombank đang là ngân hàng có mức tăng đáng chú ý nhất khi nợ nhóm 2 tăng khoảng 2,8 lần trong quý. HDBank tăng gấp đôi, trong khi VPBank tăng 13,7%.

Nợ nhóm 2 thường được xem là một trong những chỉ báo sớm về nguy cơ hình thành nợ xấu. Do đó, diễn biến này đang đặt thêm áp lực lên chất lượng tài sản của các ngân hàng trong những quý tới.

Một điểm đáng chú ý khác là tỷ lệ bao phủ nợ xấu tiếp tục giảm. Theo báo cáo, tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm còn 81,4%, từ 82,9% trong quý I và 95% vào cuối quý II/2025.

Trong khi đó, chi phí dự phòng vẫn tăng 22,6% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, nhóm ngân hàng thương mại nhà nước giảm trích lập 26% so với quý trước, trong khi nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân tăng tới 33%.

Một số ngân hàng có mức tăng trích lập rất mạnh như Sacombank tăng 152%, HDBank tăng 104%, OCB tăng 85% và ACB tăng 55%.

Shinhan Securities duy trì quan điểm thận trọng đối với triển vọng ngành ngân hàng trong nửa cuối năm 2026.

Một trong những nguyên nhân là mặt bằng lãi suất cho vay thả nổi hiện phổ biến quanh 12-15%, lãi suất cao có thể tiếp tục gây áp lực lên chất lượng tài sản của các ngân hàng.

Báo cáo cũng lưu ý cần theo dõi tác động chéo giữa các ngân hàng. Khi nợ xấu tại một ngân hàng tăng mạnh, tác động ghi nhận từ CIC có thể lan sang các ngân hàng khác, tương tự những gì từng xảy ra trong giai đoạn 2022-2023.

Đặc biệt, phân khúc vay mua nhà với lãi suất thả nổi cao được xem là khu vực cần theo dõi sát.

Ở góc độ tích cực, tăng trưởng tín dụng 8,7% sau nửa đầu năm cho thấy nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn đang được duy trì. Việc tín dụng chuyển dịch sang các lĩnh vực như hạ tầng, bất động sản, thương mại và dịch vụ tài chính cũng mở ra dư địa tăng trưởng cho các ngân hàng.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng tín dụng càng cao thì yêu cầu kiểm soát chất lượng tài sản càng lớn.

Có thể thấy, trong bối cảnh nợ xấu đã lên 1,97%, nợ nhóm 2 tăng lên 1,45% và tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm còn 81,4%, câu chuyện của ngành ngân hàng trong nửa cuối năm sẽ không chỉ nằm ở việc “bơm thêm bao nhiêu tín dụng”, mà quan trọng hơn là dòng vốn đó đi đâu và khả năng thu hồi ra sao.