Nhiều người trẻ mua vàng dù "không hiểu lắm nhưng vẫn thấy phải mua"

Có một hiện tượng khá thú vị vài năm gần đây: Ngày càng nhiều người trẻ bắt đầu quan tâm đến vàng. Không chỉ theo dõi giá vàng mỗi sáng, nhiều người còn lập kế hoạch mua vàng định kỳ, tranh thủ gom từng chỉ nhỏ hoặc giữ thói quen có tiền là mua chút vàng cho yên tâm.

Điều đáng nói là không phải ai cũng thực sự hiểu rõ thị trường này.

Không ít người thừa nhận bản thân không phân biệt được các loại vàng, không biết thời điểm nào nên mua - bán, thậm chí chưa từng có kế hoạch đầu tư tài chính bài bản. Nhưng giữa bối cảnh giá vàng liên tục được nhắc đến trên mạng xã hội, trong các cuộc trò chuyện đời thường hay những bài chia sẻ về tích lũy tài sản, nhiều người vẫn có chung một cảm giác: “Ai cũng mua, chắc mình cũng nên mua gì đó”.

Đó là một kiểu FOMO tài chính rất đặc trưng của người trẻ hiện tại.

Từ chuyện “người lớn mới mua vàng” đến tâm lý phải có chút tài sản phòng thân

Nếu vài năm trước, vàng vẫn thường gắn với thế hệ lớn tuổi hoặc những người có tiền nhàn rỗi, thì hiện tại, hình ảnh người trẻ xếp hàng mua vàng không còn xa lạ.

Trên mạng xã hội, các nội dung liên quan đến giá vàng, kinh nghiệm tích lũy vàng hay “mỗi tháng mua một chỉ” xuất hiện ngày càng nhiều. Có người xem vàng như một kênh giữ tiền an toàn. Có người đơn giản chỉ cảm thấy yên tâm hơn khi sở hữu thứ gì đó “cầm nắm được”.

Minh Thư (26 tuổi, làm việc trong ngành sáng tạo nội dung tại TP.HCM) kể rằng cô bắt đầu mua vàng sau khi liên tục nhìn thấy bạn bè nói về chuyện tích lũy. “Thật ra mình không rành đầu tư lắm. Chỉ là nhìn quanh thấy ai cũng bảo giữ tiền mặt dễ tiêu mất, gửi tiết kiệm thì lãi không cao, còn vàng ít nhất nghe có cảm giác an toàn”, cô nói.

Tâm lý này xuất hiện khá phổ biến ở người trẻ hiện tại: Không hẳn kỳ vọng làm giàu nhanh từ vàng, mà muốn có một thứ gì đó khiến bản thân cảm thấy “đỡ bất an” hơn về tài chính.

Sau nhiều giai đoạn kinh tế biến động, cắt giảm nhân sự hay giá cả sinh hoạt tăng lên rõ rệt, nhiều người bắt đầu thay đổi cách nhìn về tiền bạc. Thay vì chỉ nghĩ đến tiêu dùng hoặc tận hưởng hiện tại, họ dần quan tâm hơn đến chuyện tích lũy và dự phòng. Và vàng, bằng cách nào đó trở thành biểu tượng khá trực quan cho cảm giác “ít nhất mình vẫn đang giữ được tài sản”.

Mua vàng đôi khi không phải vì hiểu thị trường, mà vì sợ mình đứng ngoài

Điều thú vị là phần lớn người trẻ mua vàng hiện tại không mang tâm lý của nhà đầu tư chuyên nghiệp. Họ không dành quá nhiều thời gian phân tích biến động thị trường hay xây dựng chiến lược tài chính phức tạp. Nhiều người chỉ đơn giản cảm thấy mình cần làm gì đó với tiền.

Trong bối cảnh mạng xã hội liên tục xuất hiện những câu chuyện về lạm phát, chi phí sống tăng cao hay áp lực tài chính tuổi đi làm, việc “để tiền nằm yên” đôi khi khiến người ta có cảm giác sốt ruột. Và vàng trở thành một lựa chọn dễ hiểu, dễ tiếp cận, lại mang tính tâm lý khá mạnh.

Thậm chí, với không ít người, việc mua vàng còn giống một cách tự trấn an bản thân rằng mình đang trưởng thành hơn trong chuyện tài chính. Dù chỉ mua một khoản nhỏ, cảm giác “ít nhất mình cũng bắt đầu tích lũy” vẫn tạo ra sự yên tâm nhất định.

Tất nhiên, điều đáng chú ý là FOMO tài chính luôn có hai mặt. Khi mua một thứ chỉ vì thấy người khác đang mua, người ta rất dễ rơi vào trạng thái thiếu hiểu biết nhưng lại kỳ vọng quá nhiều. Không riêng vàng, điều này từng xuất hiện với chứng khoán, tiền số hay nhiều xu hướng đầu tư khác.

Vì thế, lời khuyên quan trọng nhất có lẽ không nằm ở chuyện có nên mua vàng hay không, mà là hiểu rõ mục đích của mình trước khi xuống tiền. Nếu xem vàng như một cách tích lũy dài hạn và giữ kỷ luật tài chính, đó có thể là lựa chọn phù hợp với nhiều người. Nhưng nếu mua chỉ vì sợ bị bỏ lại khỏi “xu hướng làm giàu”, áp lực tâm lý rất dễ lớn hơn khả năng kiểm soát tài chính thực tế.

Suy cho cùng, điều đáng chú ý ở người trẻ mua vàng hiện tại không chỉ là chuyện giá vàng tăng hay giảm. Mà là cảm giác bất an tài chính đang khiến nhiều người luôn muốn bám vào một thứ gì đó đủ chắc chắn để thấy yên tâm hơn với tương lai của mình.