Những chính sách mới liên quan hoạt động ngân hàng có hiệu lực từ tháng 11/2026

Quỹ tín dụng nhân dân phải duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 8%

Thông tư số 40/2026/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND). Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/11/2026, thay thế Thông tư số 32/2015/TT-NHNN và Thông tư số 13/2024/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 32.

Theo Thông tư 40/2026/TT-NHNN, QTDND phải duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 8%. Việc xác định tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu được quy định cụ thể tại Thông tư.

Thông tư 40/2026/TT-NHNN đồng thời phân nhóm tài sản “Có” theo các hệ số rủi ro 0%, 20%, 50% và 100%. Chẳng hạn, nhóm hệ số rủi ro 0% gồm tiền mặt, tiền gửi tại NHNN, tiền gửi tại ngân hàng hợp tác xã và một số khoản cho vay có bảo đảm theo quy định; dư nợ cho vay được bảo đảm toàn bộ bằng nhà ở, quyền sử dụng đất, nhà ở gắn với quyền sử dụng đất của bên vay thuộc nhóm hệ số rủi ro 50%. Giá trị nguyên giá tài sản cố định và các tài sản “Có” còn lại không thuộc các nhóm 0%, 20%, 50% được áp dụng hệ số 100%.

Về thanh khoản, Thông tư 40/2026/TT-NHNN quy định tỷ lệ khả năng chi trả. QTDND phải duy trì tỷ lệ khả năng chi trả trong ngày làm việc tiếp theo và trong khoảng thời gian 7 ngày làm việc tiếp theo tối thiểu bằng 100%.

Thông tư 40/2026/TT-NHNN cũng quy định QTDND phải duy trì tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung hạn và dài hạn tối đa là 30%. Nguồn vốn trung và dài hạn bao gồm một số cấu phần như vốn điều lệ, quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, quỹ đầu tư phát triển, quỹ dự phòng tài chính còn lại sau khi trừ lỗ lũy kế; lợi nhuận lũy kế chưa phân phối; cùng các khoản tiền gửi, tiền gửi tiết kiệm và khoản vay có thời hạn còn lại trên một năm theo quy định.

Sửa quy định giao dịch ngoại tệ với tổ chức tín dụng được phép

Thông tư số 48/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 26/2021/TT-NHNN về giao dịch ngoại tệ giữa NHNN và tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối, có hiệu lực từ ngày 9/11/2026.

Theo Thông tư 48/2026/TT-NHNN, chức năng, nhiệm vụ hướng dẫn giao dịch ngoại tệ giữa NHNN và các tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối được chuyển sang Cục Quản lý ngoại hối.

Thông tư 48/2026/TT-NHNN cũng cập nhật theo định hướng cắt giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian tiếp nhận và xử lý hồ sơ đăng ký thiết lập quan hệ giao dịch ngoại tệ từ 7 ngày xuống 4 ngày theo Thông tư số 17/2026/TT-NHNN ngày 19/5/2026.

Bên cạnh việc điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị thuộc NHNN, Thông tư số 48/2026/TT-NHNN bổ sung và hoàn thiện một số quy định liên quan đến giao dịch ngoại tệ giữa NHNN và tổ chức tín dụng được phép, phù hợp với thực tiễn triển khai.

Các nội dung được điều chỉnh gồm quy định về phạt thanh toán chậm và các trường hợp được miễn phạt; tạm ngừng giao dịch ngoại tệ với NHNN; hướng dẫn thanh toán chuẩn; thẩm quyền ký, duyệt Đơn đề nghị giao dịch ngoại tệ và thẩm quyền ký xác nhận giao dịch với NHNN.

Quy định về an toàn, quản lý rủi ro khi ứng dụng AI trong ngành Ngân hàng

Thông tư số 53/2026/TT-NHNN quy định về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai đối với việc ứng dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) trong ngành Ngân hàng, có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.

Theo Thông tư 53/2026/TT-NHNN, việc phân loại hệ thống AI nhằm xác định mức độ rủi ro và thiết lập cơ chế giám sát, can thiệp phù hợp. Các hệ thống phải bảo đảm cơ chế giám sát của con người, trong đó AI không thay thế trách nhiệm và thẩm quyền của con người trong hoạt động ngân hàng.

Đối với hệ thống AI có rủi ro cao trong lĩnh vực ngân hàng theo Quyết định số 33/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Thông tư quy định cụ thể một số trường hợp.

Trong đó, hệ thống AI tự động thực hiện giao dịch thanh toán được xác định là có rủi ro cao khi tự động thực hiện giao dịch trên 10 triệu đồng/giao dịch hoặc tổng giá trị giao dịch trong ngày trên 20 triệu đồng đối với khách hàng cá nhân; trên 50 triệu đồng/giao dịch hoặc tổng giá trị giao dịch trong ngày trên 100 triệu đồng đối với khách hàng tổ chức.

Đối với hệ thống AI tự động quyết định cấp tín dụng, hệ thống được xác định là có rủi ro cao khi xử lý khoản cấp tín dụng từ 50 triệu đồng trở lên.

Thông tư áp dụng đối với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, tổ chức cung ứng dịch vụ tiền di động, công ty thông tin tín dụng, Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC), Nhà máy In tiền Quốc gia và Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.

Quy định về hoạt động tư vấn của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài

Thông tư số 49/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 38/2024/TT-NHNN quy định về hoạt động tư vấn của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.

Theo đó, Thông tư 49/2026/TT-NHNN quy định, trước khi triển khai hoạt động tư vấn, tổ chức tín dụng cung ứng dịch vụ tư vấn phải xây dựng quy định nội bộ về hoạt động tư vấn.

Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ban hành hoặc sửa đổi, bổ sung, thay thế quy định nội bộ, tổ chức tín dụng cung ứng dịch vụ tư vấn nộp trực tiếp hoặc gửi quy định nội bộ qua dịch vụ bưu chính về Ngân hàng Nhà nước như sau:

Tổ chức cung ứng dịch vụ tư vấn là quỹ tín dụng nhân dân và chi nhánh ngân hàng nước ngoài là đối tượng giám sát an toàn vi mô của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực gửi quy định nội bộ cho Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực đó;

Tổ chức cung ứng dịch vụ tư vấn là đối tượng giám sát an toàn vi mô của Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng gửi quy định nội bộ cho Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng.”

Sửa đổi quy định tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù

Quyết định số 44/2026/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg ngày 17/8/2023 về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù có hiệu lực từ ngày 20/11/2026.

Theo Quyết định, người chấp hành xong án phạt tù được vay vốn để đào tạo nghề, sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm và đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Cơ sở sản xuất kinh doanh có sử dụng người lao động là người chấp hành xong án phạt tù được vay vốn để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm.

Quyết định cũng quy định mức vốn cho vay tối đa đối với vay vốn để đào tạo nghề là 10 triệu đồng/tháng/người chấp hành xong án phạt tù (quy định cũ tại Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg là tối đa 4 triệu đồng).

Đối với vay vốn để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, mức vốn cho vay tối đa cho người chấp hành xong án phạt tù là 200 triệu đồng/người chấp hành xong án phạt tù (quy định cũ tại Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg là tối đa 100 triệu đồng);

Mức vốn cho vay tối đa với cơ sở sản xuất kinh doanh là 10 tỷ đồng/dự án và không quá 200 triệu đồng/người lao động tại cơ sở sản xuất kinh doanh (quy định cũ tại Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg tương ứng là tối đa 2 tỷ đồng và không quá 100 triệu đồng);

Người chấp hành xong án phạt tù, cơ sở sản xuất kinh doanh có thể vay vốn một hoặc nhiều lần để sản xuất, kinh doanh và tạo việc làm nhưng tổng số tiền vay không vượt quá mức vay tối đa theo quy định tại điểm a và b khoản này".

Bên cạnh đó, mức cho vay tối đa đối với vay vốn đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng là 100% tổng chi phí khách hàng phải trả trước khi đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài ký kết giữa người lao động và doanh nghiệp dịch vụ, đơn vị sự nghiệp, không bao gồm các khoản chi đã được ngân sách nhà nước hỗ trợ theo quy định".