Ông Nguyễn Bá Diệp - Co Founder MoMo: Làm chuẩn là khái niệm mang tính thời điểm, startup công nghệ phải dám xây chuẩn mới

Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh, mở rộng quy mô và chuyển giao công nghệ, câu hỏi "làm chuẩn như thế nào" đang trở thành một trong những vấn đề cốt lõi của giới lãnh đạo. Áp lực tăng trưởng càng lớn, ranh giới giữa tuân thủ chuẩn mực và nhu cầu phá vỡ khuôn mẫu cũ để đổi mới càng trở nên mong manh.

Chủ đề này được đặt ra tại CEO Circle Forum 2026 – diễn đàn kết nối cấp cao giữa các nhà lãnh đạo doanh nghiệp và giới chuyên gia, do CafeBiz (thuộc VCCorp) tổ chức ngày 7/1, khép lại hành trình Next Gen CEO 2025 và Gala vinh danh Top 36 Next Gen CEO.

Trong khuôn khổ diễn đàn, tọa đàm "Làm chuẩn dưới áp lực tăng trưởng lớn" do bà Nguyễn Thị Ngọc Dung – Chuyên gia Cấp cao Nghiên cứu và Phát triển Hệ sinh thái Đổi mới Sáng tạo và Khởi nghiệp (NIC) dẫn dắt đã thu hút sự quan tâm lớn, khi đi thẳng vào những "điểm nghẽn" mà các doanh nghiệp, đặc biệt là startup công nghệ, đang đối mặt.

Tại đây, ông Nguyễn Bá Diệp – Đồng sáng lập MoMo và là người có hơn 18 năm khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ tài chính đã đưa ra góc nhìn thẳng thắn về khái niệm "chuẩn" và cách doanh nhân cần tiếp cận chuẩn mực trong một thế giới liên tục biến động.

Theo ông Diệp, bản chất của startup công nghệ là làm những điều thị trường chưa có tiền lệ. "Bản thân tôi làm startup năm nay là năm thứ 18. Nói thật là tôi chưa làm được cái gì chuẩn, bởi tôi làm những cái mới – những cái thị trường chưa có chuẩn. Thành ra bản thân chúng tôi là người đầu tiên xây dựng chuẩn", ông chia sẻ.

Ông cho rằng, chuẩn là khái niệm mang tính thời điểm. Khi công nghệ thay đổi, ngành nghề thay đổi, thì cái được coi là chuẩn hôm nay có thể không còn đúng vào ngày mai. Do đó, doanh nghiệp không thể đứng yên, mà phải liên tục thích ứng và điều chỉnh mô hình của mình.

Phá chuẩn để sáng tạo, nhưng không được bỏ chuẩn mực

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Bá Diệp, phá chuẩn không đồng nghĩa với việc bỏ qua mọi khuôn khổ. Với doanh nhân, đặc biệt trong giai đoạn tăng trưởng nhanh, vẫn cần những chuẩn mực mang tính nền tảng.

Chuẩn mực đầu tiên, theo ông, là lấy khách hàng và xã hội làm trung tâm. Sản phẩm chỉ có ý nghĩa khi thực sự giải quyết nhu cầu của khách hàng và tạo ra giá trị tích cực cho xã hội.

Chuẩn mực thứ hai là tuân thủ pháp luật. Ông Diệp cho rằng, thay vì nói về đạo đức theo những khái niệm trừu tượng, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống chuẩn mực có thể đo lường được, dựa trên quy định pháp luật và các quy chế nội bộ rõ ràng. "Pháp luật quy định rất rõ cái nào được làm, cái nào không được làm", ông nhấn mạnh.

Từ thực tiễn tại MoMo, ông cho biết doanh nghiệp xây dựng các bộ quy tắc cụ thể, như quy định phòng chống quấy rối trong môi trường làm việc, áp dụng cho cả cấp trên và cấp dưới, nhằm hạn chế những vùng xám khó kiểm soát. Các chuẩn mực này không chỉ dựa trên quy định trong nước mà còn tham chiếu thông lệ chung của thị trường và yêu cầu từ nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài.

Bàn về chuẩn mực đạo đức doanh nhân trong dài hạn, ông Nguyễn Bá Diệp cho rằng nếu muốn đi đường xa và phát triển bền vững, doanh nghiệp buộc phải quay lại với các giá trị cốt lõi. Với MoMo, mục tiêu ngay từ đầu là ứng dụng công nghệ để giúp người Việt tiếp cận dịch vụ tài chính đơn giản, hiệu quả và chi phí thấp.

Từ triết lý đó, đội ngũ MoMo được định hướng hành xử theo nguyên tắc "làm những điều tốt cho xã hội", không chỉ thông qua hoạt động kinh doanh mà còn qua các sáng kiến cộng đồng, trong đó có nền tảng thiện nguyện với hàng triệu người dùng tham gia đóng góp.

Theo ông Nguyễn Bá Diệp, chuẩn mực đạo đức không phải là thứ có thể hoàn thiện trong ngày một ngày hai, mà là quá trình điều chỉnh liên tục. Vai trò của người lãnh đạo là nêu gương và kiên trì xây dựng những giá trị đó trong tổ chức, để đổi mới và tăng trưởng không trở thành cái cớ đánh đổi sự phát triển bền vững.