Phát hiện "kim tự tháp" 7 tầng giữa rừng ở nước láng giềng Việt Nam, cao gần 40 m và hơn 1.000 năm tuổi

"Kim tự tháp" 7 tầng giữa rừng

Từ xa, công trình nhô lên khỏi những tán cây với các tầng đá thu nhỏ dần về phía đỉnh. Hình dáng đặc biệt khiến nhiều du khách lần đầu nhìn thấy dễ liên tưởng tới những kim tự tháp cổ nằm cách Đông Nam Á hàng nghìn kilomet.

Nhưng đây không phải Ai Cập hay Trung Mỹ.

Công trình nằm giữa một quần thể di tích rộng lớn tại Campuchia, cách thành phố Siem Reap hơn 100 km về phía đông bắc. Sau nhiều thế kỷ nằm giữa rừng, nơi đây ngày nay trở thành một trong những điểm khảo cổ đặc biệt của quốc gia láng giềng Việt Nam.

"Kim tự tháp" ấy là Prasat Prang, công trình nổi bật nhất trong quần thể Koh Ker.

Theo Bộ Du lịch Campuchia, công trình trung tâm tại Koh Ker có 7 tầng, cao khoảng 35 m. Trong khi đó, hồ sơ đánh giá của ICOMOS dành cho UNESCO ghi nhận Prasat Prang cao khoảng 38 m; Lonely Planet mô tả công trình cao khoảng 40 m.

Vì vậy, cách gọi "cao gần 40 m" phản ánh quy mô của công trình mà không đồng nghĩa đây là kim tự tháp theo nghĩa thông thường.

Thực tế, Prasat Prang là một ngôi đền dạng kim tự tháp bậc thang thuộc quần thể Prasat Thom. Công trình được xây dựng từ thế kỷ X và từng giữ vị trí đặc biệt trong trung tâm đô thị cổ Koh Ker.

Nhìn từ phía dưới, 7 tầng đá xếp chồng tạo cảm giác công trình dựng thẳng lên giữa rừng. Lonely Planet mô tả phần chân rộng khoảng 55 m và cho biết từ khu vực trên cao có thể quan sát toàn cảnh những cánh rừng xung quanh.

Chính hình dáng này khiến Koh Ker thường được du khách quốc tế so sánh với những kim tự tháp bậc thang ở Trung Mỹ.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn nằm ở câu chuyện phía sau công trình.

Nơi này từng là một kinh đô

Koh Ker không phải một ngôi đền đơn lẻ.

Theo UNESCO, đây là một khu khảo cổ từng giữ vai trò trung tâm quyền lực của Đế chế Khmer trong thế kỷ X. Khu di sản được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản Thế giới năm 2023.

Bộ Du lịch Campuchia cho biết Koh Ker là kinh đô trong giai đoạn khoảng năm 928-944. Trong quãng thời gian tương đối ngắn đó, hàng loạt đền tháp, hồ chứa nước và công trình tôn giáo được xây dựng quanh khu vực.

Riêng cơ quan du lịch Campuchia từng ghi nhận 96 ngôi đền và dấu tích tại Koh Ker, dù nhiều công trình ngày nay chỉ còn một phần hoặc đã nằm dưới lớp đất và cây rừng.

Prasat Prang trở thành công trình dễ nhận diện nhất bởi chiều cao và cấu trúc 7 tầng.

Hồ sơ ICOMOS cho biết Prasat Thom được xây dựng từ khoảng năm 921 và là trung tâm của Koh Ker. Trên đỉnh Prasat Prang từng có một ngôi đền, với phần bệ lớn được cho là nơi đặt một linga có kích thước đặc biệt vào thời điểm đó.

Nhưng nếu chỉ tới Koh Ker để nhìn "kim tự tháp" rồi quay về, du khách có thể bỏ qua khá nhiều điều thú vị.

Không chỉ có một công trình giữa rừng

Xung quanh Prasat Thom là nhiều đền nhỏ nằm rải rác giữa thảm thực vật.

Bộ Du lịch Campuchia giới thiệu một tuyến đường vòng qua những di tích quan trọng của Koh Ker, trong đó có những công trình vẫn còn linga, đền bằng gạch và các dấu tích nằm tách biệt giữa rừng.

Lonely Planet cho biết một trong những điểm thường được khách ghé trước là Prasat Krahom, nổi bật với phần kiến trúc bằng gạch đỏ. Ngoài ra còn có hồ chứa Rahal và nhiều cụm đền nằm phân tán trong khu vực.

Không gian này tạo ra trải nghiệm khá khác Angkor Wat.

Thay vì một khu vực tập trung đông khách, nhiều di tích tại Koh Ker nằm giữa cây rừng và cách nhau một quãng, khiến hành trình mang cảm giác như đi tìm từng dấu vết còn sót lại của một đô thị cổ.

Có thể kết hợp với ngôi đền bị rừng cây bao phủ

Một trong những điểm nổi tiếng thường được kết hợp khi đi Koh Ker là Beng Mealea.

Bộ Du lịch Campuchia cho biết chuyến đi Koh Ker từ Siem Reap thường được ghép với Beng Mealea trong cùng hành trình.

Beng Mealea mang một diện mạo hoàn toàn khác.

Theo Lonely Planet, ngôi đền có niên đại từ thế kỷ XII, được xây dựng theo mặt bằng tương tự Angkor Wat. Nhiều phần công trình đã đổ sập, trong khi rễ cây, dây leo và thảm thực vật len qua những khối đá cổ. Địa điểm nằm cách Siem Reap khoảng 68 km và có thể kết hợp với Koh Ker trong một chuyến đi dài trong ngày.

Nếu có nhiều thời gian hơn, du khách có thể lấy Siem Reap làm điểm lưu trú rồi dành riêng một ngày cho tuyến Beng Mealea - Koh Ker.

Lonely Planet hiện ghi nhận Koh Ker cách Siem Reap khoảng 127 km về phía đông bắc. Đây là khoảng cách đủ xa để hành trình bớt đông đúc hơn những tuyến tham quan quen thuộc quanh Angkor.

Một lựa chọn khác ngoài Angkor quen thuộc

Koh Ker đặc biệt ở chỗ nó mang tới hình ảnh hoàn toàn khác với những ngôi đền Campuchia mà phần đông du khách thường biết.

Giữa vùng cây xanh xuất hiện một công trình bậc thang cao gần 40 m, phía sau là dấu tích của một kinh đô tồn tại từ hơn 1.000 năm trước.

Từ chân công trình nhìn lên, 7 tầng đá nối tiếp nhau tạo nên hình dáng giống một kim tự tháp giữa rừng. Nhưng càng đi sâu vào Koh Ker, du khách càng nhận ra "kim tự tháp" chỉ là phần nổi bật nhất của một khu khảo cổ rộng lớn với đền tháp, hồ chứa nước và những dấu tích nằm rải rác dưới những tán cây.

Và chính sự tương phản ấy khiến Koh Ker trở thành một lựa chọn đáng chú ý với những người đã quen thuộc với hình ảnh Angkor Wat nhưng vẫn muốn tìm một góc khác của Campuchia.

Theo UNESCO, ICOMOS, Ministry of Tourism Cambodia; Lonely Planet