Phát hiện Việt Nam có hầm đặc biệt dài 11.258m xuyên núi, thi công bằng cỗ máy 37 mũi khoan hiện đại bậc nhất thế giới, phục vụ công trình 435 triệu USD

Thuộc hệ thống bậc thang của sông Đồng Nai, nằm trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, Nhà máy Thủy điện Đại Ninh là công trình thủy điện có tổng công suất 300 MW. Điểm đáng chú ý của dự án là đường hầm dẫn nước có tổng chiều dài 11.258m, xuyên qua lòng núi để đưa nước từ hồ chứa đến nhà máy.

Tại thời điểm xây dựng, đường hầm áp lực dẫn nước của nhà máy thủy điện Đại Ninh được xem là đường hầm thủy điện dài nhất Việt Nam. Tuyến hầm đi qua khu vực có địa hình hiểm trở, địa chất phức tạp, đặt ra nhiều yêu cầu kỹ thuật đối với quá trình thi công. Vì thế, đây cũng là hạng mục thi công khó khăn nhất của công trình này.

Theo thông số kỹ thuật được Công ty Thủy điện Đại Ninh công bố, đường hầm dẫn nước được bọc bê tông. Trong đó, đoạn đào bằng máy khoan hầm TBM (Tunnel Boring Machine) dài 7,2km, còn đoạn thi công bằng phương pháp khoan nổ là 4km.

Ngày 29/11/2004, Ban quản lý dự án thủy điện 6 - đơn vị trực tiếp quản lý thi công công trình thủy điện Đại Ninh chính thức lắp đặt và đưa hệ thống TBM vào để hỗ trợ thi công.

Thiết bị do Italia sản xuất, ứng dụng công nghệ hiện đại hàng đầu thế giới thời điểm đó, có giá trị hơn 8 triệu bảng Anh. Đây cũng là lần đầu tiên loại máy khoan này được đưa vào thi công tại một công trình thủy điện ở Việt Nam.

Cỗ máy này được trang bị 37 mũi khoan đặc biệt ở phần đầu, kết hợp hệ thống băng chuyền dài 190 m để vận chuyển đất đá ra khỏi khu vực thi công. Nhờ cơ chế hoạt động cơ giới hóa, máy có thể đồng thời thực hiện công đoạn khoan phá, vận chuyển đất đá và hỗ trợ quá trình gia cố đường hầm.

Thiết bị có khả năng thi công hoàn chỉnh 1,3 m đường hầm trong khoảng 20 phút. Đây là bước tiến đáng kể so với phương pháp đào hầm truyền thống vốn phụ thuộc nhiều vào công đoạn khoan, nổ mìn và vận chuyển đất đá.

Việc đưa TBM vào thi công cũng có ý nghĩa quan trọng với một dự án có tuyến hầm dài. Thay vì chỉ dựa vào phương pháp khoan nổ, chủ đầu tư và nhà thầu có thể cơ giới hóa một phần đáng kể quá trình đào hầm, góp phần đẩy nhanh tiến độ và kiểm soát chất lượng thi công.

Theo đó, dự án Thủy điện Đại Ninh được khởi công ngày 10/5/2003. Tại thời điểm khởi công, công trình có tổng vốn đầu tư 435 triệu USD. Nhà máy có tổng công suất lắp đặt 300 MW, gồm hai tổ máy, mỗi tổ 150 MW. Tổ máy thứ nhất được đưa vào vận hành ngày 17/1/2008, tổ máy thứ hai vận hành ngày 31/3 cùng năm.

Theo Công ty Thủy điện Đại Ninh, công trình có cột nước thiết kế 627m, lưu lượng nước thiết kế qua nhà máy đạt 55,4 m³/giây. Sau khi phát điện, nguồn nước được dẫn về hệ thống hồ chứa và công trình thủy lợi phía hạ lưu, góp phần bổ sung nguồn nước cho khu vực có điều kiện khí hậu khô hạn.

Không chỉ tạo ra nguồn điện cho hệ thống quốc gia, Thủy điện Đại Ninh còn đảm nhiệm vai trò điều tiết và chuyển nước liên lưu vực. Đây là điểm khác biệt đáng chú ý của công trình, khi tuyến hầm xuyên núi dài hơn 11.000m không đơn thuần là hạng mục dẫn nước phục vụ phát điện mà còn nằm trong hệ thống cấp nước cho khu vực hạ du.