PNJ 'siết' mua kim cương: Khó khăn của doanh nghiệp sao đẩy cho khách?

PNJ giới hạn thời gian mua kim cương, thanh toán trong 120 ngày

Tối 23/7, Công ty CP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) công bố danh sách hệ thống cửa hàng thực hiện mua lại kim cương sau nhiều ngày khách hàng liên tục tìm đến PNJ để bán lại sản phẩm. Theo thông báo, 110 cửa hàng trên toàn quốc thực hiện mua lại theo hai phương án mà PNJ đã công bố trước đó.

Đáng chú ý, doanh nghiệp quy định khung giờ tiếp nhận giao dịch mua lại chỉ từ 15h-17h hằng ngày. Những cửa hàng còn lại không thực hiện mua lại mà chỉ tiếp nhận giao dịch chuyển đổi sang sản phẩm mới có giá trị tương đương hoặc cao hơn, đồng thời áp dụng các chương trình ưu đãi hiện hành.

PNJ cho biết, khách hàng có hai lựa chọn khi bán lại sản phẩm. Một là chuyển đổi sang sản phẩm khác của PNJ. Hai là nhận tiền theo lộ trình thanh toán trong vòng 120 ngày. Ngoài ra, khách hàng có thể kết hợp cả hai phương án, tức chuyển đổi một phần giá trị sang sản phẩm mới và nhận phần còn lại bằng tiền.

Doanh nghiệp khẳng định sẽ thực hiện đầy đủ 100% nghĩa vụ mua lại theo hai phương án này. Việc điều chỉnh lộ trình thanh toán không phải thay đổi cam kết, mà là giải pháp nhằm bảo đảm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với khách hàng trong bối cảnh nhu cầu giao dịch mua lại tăng mạnh chưa từng có.

Tuy nhiên, việc giới hạn số lượng cửa hàng, khung giờ giao dịch và kéo dài thời gian thanh toán đã khiến nhiều khách hàng băn khoăn liệu các thay đổi này có ảnh hưởng đến quyền lợi đã được cam kết khi mua kim cương hay không.

Không thể "mượn cớ" khó khăn tài chính

Trao đổi với PV Tiền Phong , Luật sư Ngô Quí Linh - Đoàn Luật sư TPHCM - cho rằng, cần tách bạch rõ hai nhóm nghĩa vụ của doanh nghiệp.

Thứ nhất là nghĩa vụ bảo đảm chất lượng và thông tin sản phẩm. Nếu khi bán hàng, doanh nghiệp đã công bố rõ loại kim cương, chất lượng, chứng thư, mã định danh, nguồn gốc hay chính sách bảo hành, thu đổi thì phải chịu trách nhiệm đối với toàn bộ những nội dung đó. Trường hợp hàng hóa không đúng mô tả hoặc thông tin cung cấp gây nhầm lẫn cho khách hàng, doanh nghiệp có thể phải chịu trách nhiệm dân sự, hành chính, thậm chí hình sự tùy mức độ vi phạm.

Thứ hai là nghĩa vụ thu đổi hoặc mua lại sản phẩm. Theo Luật sư Linh, nếu chính sách mua lại được công bố công khai, được nhân viên tư vấn như một lợi ích để thuyết phục khách hàng hoặc được ghi nhận trong hóa đơn, hợp đồng, phiếu bảo hành hay điều kiện giao dịch thì chính sách đó đã trở thành một phần của thỏa thuận giữa doanh nghiệp và khách hàng.

"Khi đó, doanh nghiệp không thể đơn phương thay đổi hoặc từ chối thực hiện chỉ vì thị trường biến động hay gặp khó khăn về dòng tiền", ông Linh nhấn mạnh.

Theo Điều 351 Bộ luật Dân sự năm 2015, bên vi phạm nghĩa vụ phải chịu trách nhiệm nếu không thực hiện đúng thời hạn hoặc đúng nội dung đã cam kết. Người tiêu dùng có quyền yêu cầu doanh nghiệp tiếp tục thực hiện nghĩa vụ, bồi thường thiệt hại hoặc hoàn trả tiền theo quy định.

Đối với lập luận doanh nghiệp gặp áp lực thanh khoản hoặc lượng khách bán lại tăng đột biến, luật sư cho rằng, đây không phải sự kiện bất khả kháng theo quy định tại Bộ luật Dân sự. Thiếu tiền, khó khăn dòng tiền hay thị trường biến động đều là rủi ro kinh doanh mà doanh nghiệp phải dự liệu khi xây dựng chính sách bán hàng.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn có quyền điều chỉnh quy trình tiếp nhận, kiểm định hoặc thanh toán để bảo đảm hoạt động vận hành. Việc điều chỉnh này phải được công khai, minh bạch, áp dụng thống nhất và không được làm mất đi những quyền lợi đã cam kết với khách hàng.

Luật sư cũng lưu ý, nếu doanh nghiệp đã xác lập giao dịch mua lại nhưng chậm thanh toán, khách hàng có thể xem xét yêu cầu trả lãi đối với khoản tiền chậm trả theo Điều 357 Bộ luật Dân sự nếu đáp ứng đủ điều kiện pháp luật.

Ông Linh khuyến cáo, trong bối cảnh thị trường nhiều biến động, người mua không nên bán tháo kim cương theo tâm lý đám đông vì có thể tự chịu thiệt hại trước khi quyền lợi pháp lý được xác định. Việc cần làm trước tiên là lưu giữ đầy đủ hồ sơ giao dịch như hóa đơn, chứng thư kiểm định, giấy bảo hành, chứng từ thanh toán, chính sách thu đổi, mua lại và các tài liệu thể hiện cam kết của bên bán.

Đặc biệt, nếu doanh nghiệp từng quảng bá sản phẩm là kim cương thiên nhiên, có chứng thư quốc tế, bảo toàn giá trị hoặc cam kết thu đổi, mua lại, người mua cần giữ lại toàn bộ bằng chứng. Khi nghi ngờ về chất lượng hoặc nguồn gốc, nên đưa sản phẩm đi kiểm định tại một tổ chức độc lập để đối chiếu các thông tin trên chứng thư.

Sau khi có căn cứ, người mua nên gửi văn bản yêu cầu doanh nghiệp giải quyết theo đúng cam kết. Nếu doanh nghiệp từ chối, ngừng hoạt động hoặc có dấu hiệu vi phạm, người tiêu dùng có thể khiếu nại tới cơ quan chức năng hoặc khởi kiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.