Quản lý tài sản trong giai đoạn hiện nay: Chuyên gia tính toán thế nào?

Ưu tiên dòng tiền, chọn lọc cơ hội đầu tư

Tiền gửi, vàng, bất động sản hay cổ phiếu vẫn là những lựa chọn quen thuộc trong quá trình tích lũy tài sản của người Việt. Tuy nhiên, quyết định phân bổ vốn đang được đặt trước những yêu cầu cụ thể hơn, tài sản có tạo ra thu nhập thường xuyên hay không, có thể chuyển thành tiền khi cần và mức sinh lời kỳ vọng có tương xứng với rủi ro.

Tại phiên thảo luận “Tài sản của người Việt sẽ dịch chuyển về đâu?” trong khuôn khổ Vietnam Investment Forum 2027, bà Nguyễn Thị Minh Thu, Giám đốc Điều hành Công ty Tư vấn Tài chính và Đầu tư Index Partners cho biết, trong hai năm qua, danh mục cá nhân của bà tập trung vào bất động sản tạo dòng tiền và nhóm tài sản có thu nhập cố định, bao gồm tiền gửi tiết kiệm, trái phiếu; vàng chiếm tỷ trọng nhỏ nhất.

Lý giải lựa chọn này, bà Thu cho rằng nguồn thu từ bất động sản cho thuê giúp nhà đầu tư đáp ứng các nghĩa vụ tài chính thường xuyên, giảm áp lực khi thị trường chững lại. Ngược lại, tài sản chỉ được mua với kỳ vọng tăng giá có thể khiến vốn bị đọng lại, trong khi chủ sở hữu vẫn phải chi trả chi phí duy trì và lãi vay nếu sử dụng đòn bẩy.

“Tôi khuyên nhà đầu tư khi lựa chọn bất động sản nên ưu tiên những tài sản có khả năng tạo dòng tiền, cụ thể là có thể khai thác cho thuê”, bà Thu chia sẻ.

Với triển vọng năm 2027, bà nhìn nhận thị trường vẫn có thể xuất hiện cơ hội mua tài sản chất lượng khi một số chủ sở hữu gặp khó khăn về thanh khoản và phải chuyển nhượng. Tuy nhiên, khả năng nắm bắt cơ hội phụ thuộc vào việc nhà đầu tư có nguồn tiền sẵn sàng và lựa chọn được tài sản phù hợp.

Trong khi đó, ông Nguyễn Duy Linh, CEO CTCP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), cho biết đang tăng tỷ trọng tài sản có thu nhập cố định trong danh mục cá nhân lên khoảng 30-40%, đồng thời từng bước tăng tỷ trọng cổ phiếu. Ông ít ưu tiên bất động sản hơn do nhận thấy hiệu quả khai thác cho thuê đã giảm, vàng cũng không nằm trong những lựa chọn đầu tư ưu tiên.

Sự khác biệt giữa hai cách phân bổ cho thấy ngay cả với cùng một lớp tài sản, quyết định đầu tư vẫn phụ thuộc vào đánh giá của từng người về giá mua, khả năng khai thác và mục tiêu nắm giữ. Không có một tỷ trọng chung phù hợp với mọi gia đình.

Đối với cổ phiếu, ông Linh nhấn mạnh việc lựa chọn doanh nghiệp cần dựa trên chất lượng tăng trưởng, khả năng tạo dòng tiền thực, hiệu quả kinh doanh qua nhiều năm và mức độ lành mạnh của bảng cân đối kế toán. Với nhóm tài sản có thu nhập cố định, nhà đầu tư phải đánh giá kỹ tổ chức phát hành, khả năng trả nợ và chất lượng tài sản.

“Trước khi phân bổ tài sản, chúng ta cần xác định rõ vai trò của từng lớp tài sản đối với mục tiêu đầu tư của mình”, ông Linh nói.

Bên cạnh các kênh quen thuộc, ông Duc Tran, Quản lý Đầu tư và Quan hệ Nhà đầu tư tại Vietnam Investments Group (VIG) đề cập cơ hội đầu tư vào doanh nghiệp tư nhân. Theo ông, khi doanh nghiệp gặp khó khăn hơn trong huy động vốn vay, nhu cầu chuyển nhượng cổ phần cũng có thể gia tăng, mở ra cơ hội cho nhà đầu tư có nguồn lực và hiểu biết chuyên môn.

Tuy nhiên, ông lưu ý cần kiểm soát rủi ro tập trung. Một doanh nghiệp đầu tư sang lĩnh vực có quan hệ chặt chẽ với hoạt động kinh doanh hiện hữu có thể khiến cả hai nguồn tài sản cùng chịu tác động khi thị trường biến động. Vì vậy, ông ưu tiên những doanh nghiệp mình am hiểu, có khả năng đóng góp giá trị, đồng thời cân nhắc mức độ liên quan giữa các khoản đầu tư trong danh mục.

Với tài sản cá nhân, ông Duc Tran cho biết sẽ ưu tiên giảm sử dụng đòn bẩy tài chính, tăng tỷ trọng tài sản có tính thanh khoản cao hơn, bao gồm tài sản có thu nhập cố định và cổ phiếu.

Quản lý tổng tài sản, tránh bị động vì thiếu tiền

Dù khác nhau về lựa chọn đầu tư, các chuyên gia đều nhấn mạnh vai trò của thanh khoản và quản trị rủi ro. Một gia đình có tổng tài sản lớn vẫn có thể gặp khó khăn nếu nguồn thu bị gián đoạn, trong khi các khoản nợ và chi tiêu thiết yếu đến hạn.

Theo ông Nguyễn Duy Linh, yếu tố thường bị bỏ qua là đánh giá tổng thể năng lực tài chính gia đình, từ mục tiêu tích lũy, nghĩa vụ trong tương lai đến khả năng thanh toán. Trước khi tính lợi nhuận kỳ vọng, mỗi gia đình cần xác định mức độ rủi ro có thể chấp nhận mà vẫn đáp ứng được các khoản chi thiết yếu trong 6-12 tháng tới.

Ông cũng lưu ý nhà đầu tư cần đặt trước ngưỡng thua lỗ tối đa cho từng khoản đầu tư. Nếu liên tục thay đổi lý do nắm giữ khi giá giảm, đến lúc phát sinh áp lực trả nợ hoặc yêu cầu bổ sung ký quỹ, họ có thể buộc phải bán tài sản trong tình thế bất lợi. “Điều khiến tôi tiếc nuối nhất là phải bán đi một tài sản tốt, đồng nghĩa với việc đánh mất thành quả đã tích lũy trong thời gian dài”, ông Linh chia sẻ.

Từ quá trình đồng hành với nhà đầu tư, lãnh đạo SHS nhận thấy sự chuyển dịch từ xem xét từng tài sản riêng lẻ sang quản lý toàn bộ danh mục. Nhà đầu tư quan tâm hơn đến hiệu quả sử dụng vốn, cân nhắc chi phí cơ hội và đòi hỏi mức lợi nhuận tương xứng khi chấp nhận rủi ro cao hơn.

Ở nhóm gia đình có tài sản lớn, bà Nguyễn Thị Minh Thu cũng nhận thấy mối quan tâm đang hướng đến sự an toàn và khả năng thanh khoản của tổng tài sản, sau đó mới đến cơ hội tăng trưởng của từng khoản đầu tư.

Theo bà, ưu tiên thanh khoản không đồng nghĩa với việc ngừng đầu tư. Các gia đình cần một chiến lược tổng thể để xác định nhu cầu vốn và mục tiêu tăng trưởng trong những khoảng thời gian khác nhau, từ đó phân bổ phù hợp với từng giai đoạn phát triển và kế hoạch chuyển giao cho thế hệ tiếp theo.

Bà Thu đồng thời đề xuất xây dựng khung pháp lý thuận lợi hơn cho mô hình Family Office - tổ chức quản lý tài sản gia đình. Một cơ chế vận hành rõ ràng cùng đội ngũ chuyên môn có thể hỗ trợ các gia đình ra quyết định, quản lý danh mục và dung hòa định hướng đầu tư giữa các thế hệ. Ông Duc Tran cho rằng việc hoàn thiện sản phẩm tài chính cần đi cùng nâng cao năng lực quản trị, xây dựng kế hoạch dài hạn và thiết lập chiến lược đầu tư bài bản. Đây là cơ sở để việc phân bổ tài sản trở nên hợp lý hơn khi thị trường phát triển.