Quốc gia ĐNÁ bảo vệ lao động nền tảng số chưa từng thấy: Ban hành đạo luật riêng, tài xế, shipper được đảm bảo mua nhà

Mỗi ngày, hàng chục nghìn lao động nền tảng âm thầm giúp Singapore vận hành trơn tru. Họ là những tài xế công nghệ, người giao hàng, người vận chuyển, đưa đón hành khách qua từng con phố.

Tuy nhiên, phía sau nhịp sống sôi động, trong suốt một thời gian dài, những con người này lại bị đứng ở “vùng xám” của pháp lý - không hoàn toàn là người lao động, cũng không đơn thuần là người làm tự do. Điều đó đồng nghĩa với việc, mọi rủi ro, từ tai nạn lao động đến chi phí y tế, phần lớn đều do chính họ tự gánh chịu.

Khoảng trống bảo vệ kéo dài nhiều năm

Trước đây, phần lớn lao động nền tảng tại Singapore được xếp vào nhóm tự kinh doanh. Họ không có các quyền lợi cơ bản như người lao động toàn thời gian: không bảo hiểm tai nạn, không đóng góp hưu trí bắt buộc và cũng thiếu cơ chế giải quyết tranh chấp rõ ràng với các nền tảng công nghệ. Những bất cập này dần tích tụ thành áp lực, khi ngày càng nhiều người phụ thuộc vào công việc nền tảng như nguồn thu nhập chính.

Nhận thấy điều đó, Liên đoàn Lao động Quốc gia Singapore (NTUC) cùng các tổ chức trực thuộc đã bắt đầu một hành trình dài nhằm lắng nghe và đại diện cho tiếng nói của nhóm lao động này.

Từ việc thành lập các hiệp hội taxi từ trước năm 2010, đến sự ra đời của Hiệp hội Xe công nghệ Quốc gia (NPHVA) năm 2016 và Hiệp hội Tài xế giao hàng Quốc gia (NDCA) năm 2020, một mạng lưới đại diện dần được hình thành.

Không chỉ dừng ở việc tổ chức, NTUC còn liên tục thu thập ý kiến thực tế, tổ chức đối thoại và đưa những vấn đề của người lao động đến bàn nghị sự của Chính phủ.

Bước ngoặt mang tên Đạo luật Lao động Nền tảng

Những nỗ lực đó đã đạt đỉnh vào năm 2024, khi Quốc hội Singapore thông qua Đạo luật Lao động Nền tảng Platform Workers Act - một cột mốc được xem là bước ngoặt đối với toàn bộ ngành kinh tế nền tảng.

Lần đầu tiên, người lao động nền tảng được trao những quyền lợi mang tính hệ thống:

• -Được bồi thường khi xảy ra tai nạn lao động, tương tự người lao động chính thức
• -Được hỗ trợ đảm bảo khả năng mua nhà và tích lũy tuổi già
• -Có tổ chức đại diện hợp pháp, tham gia đàm phán và bảo vệ quyền lợi

Đây không chỉ là một thay đổi về luật, mà là sự thừa nhận chính thức vị thế của lao động nền tảng trong nền kinh tế hiện đại.

Từ “tiếng nói yếu ớt” đến vị thế trên bàn đàm phán

Sau khi đạo luật có hiệu lực, các hiệp hội như NTA, NPHVA và NDCA được Chính phủ công nhận là tổ chức đại diện chính thức. Điều này cho phép họ tham gia trực tiếp vào các cuộc thương lượng với doanh nghiệp nền tảng và cơ quan quản lý.

Một năm sau, NTUC tiếp tục nâng tầm các tổ chức này lên thành các đơn vị thành viên chính thức, ngang hàng với các công đoàn truyền thống. Điều đó có nghĩa là, lần đầu tiên, các tài xế công nghệ và người giao hàng không còn đứng bên lề, mà đã có một “ghế ngồi” thực sự trong các quyết định quan trọng liên quan đến công việc và tương lai của mình.

Đối với người lao động, những thay đổi này không chỉ nằm trên giấy.

Họ giờ đây có thể:

• -An tâm hơn khi làm việc, với cơ chế bảo vệ rõ ràng khi gặp tai nạn
• -Tích lũy cho tương lai
• -Được hỗ trợ khi xảy ra tranh chấp hoặc bị ngừng hợp tác
• -Có một mạng lưới đại diện đứng ra bảo vệ quyền lợi

Một hệ sinh thái lao động công bằng hơn đang dần hình thành - nơi người lao động không còn đơn độc.

Dù vậy, Singapore hiểu rằng đây mới chỉ là bước khởi đầu.

Nền kinh tế nền tảng vẫn đang thay đổi từng ngày, cùng với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu thị trường. Những thách thức mới sẽ tiếp tục xuất hiện, từ cách phân chia lợi ích đến vai trò của trí tuệ nhân tạo.

Trong bối cảnh đó, NTUC và các hiệp hội cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ và doanh nghiệp, để đảm bảo rằng hệ thống bảo vệ người lao động luôn bắt kịp thực tế. Bởi cuối cùng, đằng sau mỗi chuyến xe, mỗi đơn hàng, không chỉ là một dịch vụ, mà là cuộc sống của hàng nghìn con người.

Theo: NTUC