Quốc hội Ukraine bất ngờ quay lưng với Tổng thống Zelensky: Chuyện gì đang xảy ra ở Kiev?

Theo Reuters, các nhà lập pháp Ukraine ngày thứ Ba (13/1) đã không phê chuẩn việc bổ nhiệm ông Denys Shmyhal, Bộ trưởng Quốc phòng sắp mãn nhiệm, vào vị trí Bộ trưởng Năng lượng. Đây được xem là một động thái bất ngờ trong thời chiến, thể hiện sự phản đối đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky trong bối cảnh ông đang tìm cách cải tổ các lĩnh vực then chốt vào thời điểm mang tính bước ngoặt của cuộc chiến.

Ông Shmyhal từng giữ cương vị thủ tướng trong 5 năm trước khi được điều chuyển sang Bộ Quốc phòng vào năm ngoái. Ông được Tổng thống Zelensky lựa chọn để dẫn dắt ngành năng lượng, lĩnh vực đang lâm vào khủng hoảng vì các cáo buộc tham nhũng kéo dài và các đợt tấn công liên tiếp của Nga nhằm vào cơ sở hạ tầng.

Bộ trưởng Năng lượng chính thức gần nhất đã bị sa thải vào cuối năm ngoái trong một vụ bê bối tham nhũng, trong đó cả người tiền nhiệm của bà cũng có liên quan. Kể từ đó, vị trí này bị bỏ trống gần hai tháng, đúng vào thời điểm Moscow gia tăng các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào hệ thống năng lượng Ukraine giữa mùa đông khắc nghiệt, khiến hàng triệu người dân mất điện và sưởi ấm trong điều kiện giá rét.

Đề cử ông Shmyhal đã không đạt được đủ 226 phiếu cần thiết để được thông qua.

Khoảng hai chục nghị sĩ thuộc đảng cầm quyền của Tổng thống Zelensky đã không tham gia bỏ phiếu. Theo nhà phân tích chính trị Ukraine Volodymyr Fesenko, điều này phản ánh sự suy giảm kỷ luật nội bộ trong đảng.

“Đây là dấu hiệu cho thấy ông ấy đang dần mất quyền kiểm soát Quốc hội,” ông Fesenko nhận định. Ông cho rằng tình trạng bất ổn trong đảng cầm quyền không phải mới, song các nhà lãnh đạo trước đây vẫn có thể tập hợp đủ số phiếu cần thiết.

Việc đề cử ông Shmyhal nằm trong khuôn khổ cuộc cải tổ chính phủ quy mô lớn khi Kiev đang phải đối mặt với áp lực quân sự ngày càng gia tăng từ Nga.

Trong cùng ngày, các nhà lập pháp cũng dự kiến sẽ bổ nhiệm ông Mykhailo Fedorov, người đứng đầu mảng chuyển đổi số của Ukraine, làm Bộ trưởng Quốc phòng trước khi kỳ họp lập pháp kết thúc.

Quốc hội dự kiến nhóm họp trở lại vào thứ Tư (14/1) để tiếp tục nỗ lực thông qua việc bổ nhiệm cả ông Shmyhal và ông Fedorov. Trước đó, cả hai đã bị Quốc hội bãi nhiệm trong bối cảnh giới chức tin rằng cuộc bỏ phiếu lần này sẽ diễn ra suôn sẻ.

Các nghị sĩ đối lập chỉ trích cuộc cải tổ nội các trong thời chiến có nguy cơ gây xáo trộn vào thời điểm then chốt của cuộc xung đột. Một số ý kiến tập trung chỉ trích ông Shmyhal, cho rằng ông đã không quản lý hiệu quả lĩnh vực năng lượng trong thời gian giữ cương vị thủ tướng lâu nhất trong lịch sử Ukraine.

Việc ông tiếp tục được đề cử vào vị trí nội các thứ ba dưới thời Tổng thống Zelensky cũng làm nổi bật tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng các nhà quản lý được đánh giá là đủ năng lực lãnh đạo những lĩnh vực trọng yếu.

“Không thể thay thế hầu hết các vị trí bằng cùng một người khi tình hình đang ở mức căng thẳng tột độ,” bà Solomiia Bobrovska, nghị sĩ thuộc đảng đối lập tự do Holos – đảng đã bỏ phiếu trắng – nhận định.