Soi tàu Metropolis từ "ông lớn" châu Âu có điểm gì đặc biệt mà Tập đoàn Vingroup “chọn mặt gửi vàng”?

Ngày 6/10/2026, Tập đoàn Vingroup và Alstom – tập đoàn công nghệ giao thông đường sắt hàng đầu thế giới của Pháp – đã chính thức ký kết hợp đồng cung cấp đoàn tàu và chuyển giao quyền sử dụng công nghệ sản xuất, lắp ráp cho hệ thống đường sắt đô thị (metro) Hà Nội. Vingroup hiện là tổng thầu của dự án metro Hà Nội, thông qua công ty thành viên Vinhomes.

Theo nội dung hợp đồng, toàn bộ 200 đoàn tàu mà Alstom cung cấp và chuyển giao công nghệ cho Hà Nội đều thuộc dòng Metropolis thế hệ mới với cấu hình chuẩn 5 toa/đoàn. Việc lựa chọn thế hệ Metropolis mới nhất mang lại bước nhảy vọt về công nghệ cho hệ thống giao thông công cộng Thủ đô nhờ những ưu điểm kỹ thuật vượt trội.

Tự động hóa hoàn toàn GoA4

Đoàn tàu đạt cấp độ tự động hóa cao nhất GoA4, cho phép vận hành hoàn toàn không người lái trong suốt chu trình hoạt động:

Tự chủ mọi tác vụ: Hệ thống tự động thực hiện từ khâu khởi động, xuất phát khỏi depot, tăng/giảm tốc theo biểu đồ giờ, căn chỉnh dừng chính xác từng centimet tại ke ga, đóng/mở cửa tàu đồng bộ với cửa chắn ke ga, cho đến tự động về bãi đỗ và chuyển sang chế độ ngủ.

Điều khiển dựa trên truyền thông vô tuyến: Đoàn tàu liên tục trao đổi dữ liệu vị trí và tốc độ theo thời gian thực với trung tâm điều hành qua sóng vô tuyến bảo mật. Cơ chế này áp dụng nguyên lý khối giãn cách di động thay cho khối cố định truyền thống, cho phép thu hẹp khoảng cách an toàn giữa hai đoàn tàu nối tiếp xuống chỉ còn 90 – 120 giây vào giờ cao điểm, nâng năng lực thông qua toàn tuyến lên mức tối đa mà không gây ùn ứ.

Xử lý sự cố theo thời gian thực: Mạng lưới cảm biến quang học, radar và hệ thống phát hiện chướng ngại vật được tích hợp trực tiếp phía trước mũi tàu, cho phép tự động kích hoạt phanh khẩn cấp trong phần triệu giây khi phát hiện dị vật trên đường ray.

Kết cấu hợp kim nhôm cường lực

Thân vỏ của thế hệ Metropolis mới được chế tạo hoàn toàn từ hợp kim nhôm định hình với công nghệ hàn laser tiên tiến:

Hạ thấp tải trọng trục : Việc sử dụng nhôm cường lực giúp trọng lượng bản thân của mỗi toa xe nhẹ hơn đáng kể so với kết cấu thép không gỉ truyền thống. Tải trọng phân bổ đều lên các cụm chuyển hướng giảm ứng suất cắt và ứng suất uốn tác động trực tiếp xuống mặt đường ray.

Tiết kiệm năng lượng kéo: Trọng lượng tàu nhẹ hơn đồng nghĩa với việc lực cản quán tính khi khởi động và tăng tốc giảm rõ rệt, giúp tiết kiệm 15% – 20% điện năng tiêu thụ trong quá trình vận hành liên tục.

Giảm thiểu chi phí bảo dưỡng hạ tầng: Việc giảm tải trọng trục triệt tiêu hiện tượng mài mòn gợn sóng trên bề mặt ray, giảm hao mòn bánh xe và hạn chế rung chấn truyền qua kết cấu dầm cầu cạn hoặc hầm ngầm, từ đó kéo dài chu kỳ duy tu, đại tu đường ray và hạ tầng tuyến.

Tối ưu hóa kiến trúc không gian

Thiết kế thân vỏ được nghiên cứu dựa trên mô phỏng khí động học và nhân trắc học đô thị hiện đại:

Cấu trúc thân rộng dạng mô-đun: Thân tàu được mở rộng tối đa theo khổ giới hạn của tuyến hầm và cầu cạn. Toàn bộ các vách ngăn giữa các toa được loại bỏ để tạo thành lối đi thông suốt suốt chiều dài 5 toa, giúp hành khách di chuyển phân bổ đều giữa các toa xe, triệt tiêu tình trạng dồn ứ cục bộ tại các cửa ra vào.

Gia tăng năng lực chuyên chở: Cách bố trí ghế ngồi dọc theo vách kết hợp tay vịn đa điểm và sàn xe phẳng hoàn toàn giúp tăng diện tích đứng, nâng sức chở hành khách tối đa lên tới hơn 1.000 – 1.200 người/đoàn tàu (ở mật độ tải danh định 6 – 8 người/m²).

Nâng cao trải nghiệm tiện nghi: Hệ thống điều hòa nhiệt độ công suất lớn được thiết kế chuyên biệt thích ứng với khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm của Hà Nội, tích hợp hệ thống lọc không khí khử khuẩn đa lớp, chiếu sáng LED thông minh tự điều chỉnh theo cường độ ánh sáng môi trường và hệ thống thông tin hành khách đa phương tiện (PIS).

Hệ thống phanh phối hợp thông minh

Công nghệ hãm trên dòng Metropolis thế hệ mới là sự kết hợp chặt chẽ giữa hệ thống phanh điện tử vi xử lý và hệ thống thu hồi năng lượng:

Phanh tái sinh năng lượng: Trong quá trình giảm tốc hoặc dừng bánh tại ga, động cơ kéo xoay chiều lập tức đảo chiều hoạt động như các máy phát điện, chuyển đổi động năng của đoàn tàu thành điện năng. Lượng điện này được hoàn trả ngược lại mạng lưới cấp điện trên cao để cung cấp năng lượng ngay lập tức cho các đoàn tàu khác đang tăng tốc trên cùng phân đoạn, hoặc cấp cho hệ thống điện phụ trợ của các nhà ga. Giải pháp này giúp cắt giảm tới 25% – 30% tổng lượng điện tiêu thụ của toàn hệ thống.

Phanh đĩa khí nén tích hợp: Hệ thống phanh đĩa cơ học được kích hoạt mượt mà khi tàu giảm xuống dải tốc độ thấp (dưới 5 – 10 km/h) hoặc khi hệ thống phanh tái sinh không thể hấp thụ hết năng lượng, bảo đảm quá trình dừng tàu êm ái, không gây giật cục cho hành khách.

Hệ thống chống trượt bánh: Hoạt động tương tự như hệ thống ABS trên ô tô cao cấp, WSP giám sát liên tục tốc độ quay của từng trục bánh xe, ngăn chặn hiện tượng trượt lết bánh xe khi phanh trên đường ray trơn trượt do mưa phùn hay sương mù, bảo đảm khoảng cách dừng tàu luôn nằm trong phạm vi an toàn tuyệt đối.

Chứng minh năng lực tại các đại đô thị hàng đầu thế giới

Dòng Metropolis là nền tảng tàu điện ngầm chủ lực mang tính biểu tượng của Alstom, đã chứng minh độ bền bỉ và hiệu suất khai thác thực tế tại nhiều đại đô thị hàng đầu thế giới như Paris, Sydney, Singapore, Montreal và Thượng Hải.