CEO đắt giá có đáng tiền?

Gần đây chính giới dậy sóng vì vấn đề lương bổng giám đốc điều hành (CEO).

Trước đây, nhà đầu tư không quan tâm mấy đến chuyện này như công chúng và chính trị gia. Họ nghĩ rằng một CEO tốt xứng với số tiền hàng trăm triệu đô la nếu CEO này tạo ra hàng trăm tỷ đô la cho cổ đông.

Nếu chuyện chỉ có thế thì thật đơn giản. Cuộc suy thoái và khủng hoảng tài chính này đã cho thấy nhà đầu tư và ban quản trị gặp nhiều khó khăn đến đâu để đưa ra mức luơng dựa trên thành tích công việc của một CEO.

Cho dù ai có đang ngồi trên ghế giám đốc, giá trị doanh nghịệp vẫn tăng khi thị trường lên điểm, còn khi khủng hoảng ập tới, khó mà cưỡng lại các lực lượng thị trường.

Để biết liệu các tập đoàn hàng đầu có đặt niềm tin đúng chỗ hay không, cần nhìn nhận vấn đề trong dài hạn.

Tính tổng cộng lương bổng của CEO tại các tập đoàn lớn nhất Mỹ trong thập kỷ vừa qua, bao gồm lương, thưởng và các khoản chi trả bằng tiền mặt khác, công thêm thưởng cổ phiếu và bồi thường, nhưng loại trừ quyền chọn cổ phiếu.

Sau đó, mức lương này được so sánh với kết quả hoạt động của công ty để xem CEO đó liệu đã đem lại thành quả xứng đáng với số tiền mà họ được trả hay không.

Kenneth D. Lewis, 61 tuổi

Bank of America
Lương bổng trong 10 năm qua:180.271.597 đô la
10.000 đầu tư năm 1999, nay đáng giá:6.300 đô la (-37%)
Giá trị vốn hóa thị trường so với năm 1999:+55,9 tỷ đô la
Cổ tức trong 10 năm qua:64,4 tỷ đô la

Bank of America là nạn nhân hay thủ phạm của khủng hoảng tài chính, còn tùy vào quan điểm của mỗi người. Hậu suy thoái và những vụ sáp nhập rắc rối với Countrywide Financial và Merrill Lynch, Lewis từ chức Chủ tịch nhưng vẫn ở trong ban quản trị BOA.

Cổ phiếu ngân hàng này tăng vững chắc từ năm 2000 đến năm 2006, nhưng rớt 67% kể từ đầu năm 2007. Tháng 05/2009, BOA phát hành thêm cổ phiếu để huy động 13,5 tỷ đô la, một bước đi làm suy yếu quyền lực của các cổ đông hiện tại.

Có đáng đồng tiền?Không

H. Lee Scott, 60 tuổi

Wal-Mart Stores
Lương bổng trong 10 năm qua:163.931.813 đô la
10.000 đầu tư năm 1999, nay đáng giá:10.715 (+7,15%)
Giá trị vốn hóa thị trường so với năm 1999:-14,2 tỷ đô la
Cổ tức trong 10 năm qua:21 tỷ đô la

Scott từ chức hồi tháng 1 sau 9 năm ngồi trên ghế CEO của Wal-Mart. Dù người khổng lồ bán lẻ đã tăng trưởng nhanh chóng trong suốt 10 năm qua, cổ phiếu Wal-Mart vẫn là nỗi thất vọng lớn của cổ đông.

Có đáng đồng tiền?Không

Lawrence J. Ellison, 63 tuổi

Oracle Corp.
Lương bổng trong 10 năm qua:163.632.506 đô la
10.000 đầu tư năm 1999, nay đáng giá:19.760 đô la (+97,6%)
Giá trị vốn hóa thị trường so với năm 1999:+46,1 tỷ đô la
Cổ tức trong 10 năm qua:250 triệu đô la

Ban quản trị hãng phần mềm Oracle năm nào cũng thưởng cho Ellison hàng triệu quyền mua cổ phiếu. Ông sở hữu khoảng 23% cổ phiếu Oracle, trị giá gần 25 tỷ đô la. Ngành công nghệ hoạt động tốt hơn nhiều các ngành khác trong suy thoái. Cổ phiếu Oracle đã tăng 21% kể từ đầu năm 2009.

Có đáng đồng tiền?Có

Steven P. Jobs, 53 tuổi

Apple Inc.
Lương bổng trong 10 năm qua:162.317.631 đô la
10.000 đầu tư năm 1999, nay đáng giá:95.950 đô la (+859,5%)
Giá trị vốn hóa thị trường so với năm 1999:+153,4 tỷ đô la
Cổ tức trong 10 năm qua:Không

Năm 1997, Jobs trở lại với Apple, công ty ông đã thành lập năm 1976. Những năm Jobs nhận được nhiều tiền nhất là từ 2001 đến 2003. Trong 5 năm trở lại đây, mỗi năm ông chỉ nhận có 1 đô la. Ông sở hữu khoảng 1 tỷ đô la cổ phiếu Apple.

Có đáng đồng tiền?Có

Procter & Gamble
Lương bổng trong 10 năm qua:143.315.197 đô la
10.000 đầu tư năm 1999, nay đáng giá:10.982 đô la(+9,82%)
Giá trị vốn hóa thị trường so với năm 1999:+34,3 tỷ đô la
Cổ tức trong 10 năm qua:31 tỷ đô la

Lafley ngồi trên ghế CEO của Procter & Gamble từ năm 2000 đến tháng 06/2009. EPS của tập đoàn sản xuất hàng tiêu dùng này tăng gấp ba lần khi ông tại vị, nhưng 16% cổ phiếu bán với giá rẻ trong 12 tháng qua đã làm cổ đông thiệt hại đáng kể.

Có đáng đồng tiền?Có

Reuben Mark, 70 tuổi

Colgate-Palmolive
Lương bổng trong 10 năm qua:133.159.222
10.000 đầu tư năm 1999, nay đáng giá:14.,510 đô la (+45,1%)
Giá trị vốn hóa thị trường so với năm 1999:+7,7 tỷ đô la
Cổ tức trong 10 năm qua:5,5 tỷ đô la

Mark là CEO tại tập đoàn sản xuất hàng tiêu dùng Colgate-Palmolive trong vòng 23 năm, từ 1984 đến 2007.

Có đáng đồng tiền?Có

Robert Iger, 57 tuổi

Walt Disney Co.
Lương bổng trong 10 năm qua:130.074.518 đô la
10.000 đầu tư năm 1999, nay đáng giá:10.074 (+0.7%)
Giá trị vốn hóa thị trường so với năm 1999:-5,4 tỷ đô la
Cổ tức trong 10 năm qua:4,5 tỷ đô la

Walt Disney bổ nhiệm Iger vào ghế Chủ tịch từ năm 2000. Đến năm 2005, ông kế nhiệm vị trí của Michael Eisner và đảm nhiệm hai cương vị chủ tịch kiêm giám đốc điều hành.

Có đáng đồng tiền?Không

Jeffrey B. Immelt, 53 tuổi

General Electric
Lương bổng trong 10 năm qua:125.517.945 đô la
10.000 đầu tư năm 1999, nay đáng giá:4.160 (-58,4%)
Giá trị vốn hóa thị trường so với năm 1999:-217 tỷ đô la
Cổ tức trong 10 năm qua:83,1 tỷ đô la

Năm 2000, Jack Welch nghỉ hưu và Immelt ngồi lên chiếc ghế CEO. Đây quả thực là một giai đoạn khó khăn với General Electric, nhất là khi mới đâu bộ phận tài chính của tập đoàn này thua lỗ nặng.

Có đáng đồng tiền?Không

William C. Weldon, 60 tuổi

Johnson & Johnson
Lương bổng trong 10 năm qua:116.889.267 đô la
10.000 đầu tư năm 1999, nay đáng giá:12.650 đô la (+26,5%)
Giá trị vốn hóa thị trường so với năm 1999:+38,3 tỷ đô la
Cổ tức trong 10 năm qua:31,4 tỷ đô la

Weldon được đề bạt làm CEO của Johnson & Johnson năm 2002.

Có đáng đồng tiền?Có

EMMANUEL DUNAND/AFP/GETTY IMAGES

Richard D. Parsons, 60 tuổi

Time Warner
Lương bổng trong 10 năm qua:113.693.006 đô la
10.000 đầu tư năm 1999, nay đáng giá:2.270 đô la (-77,3%)
Giá trị vốn hóa thị trường so với năm 1999:-60,2 tỷ đô la
Cổ tức trong 10 năm qua:3,1 tỷ đô la

Ngồi lên ghế CEO của Time Warner từ năm 2002 đến cuối năm 2007, Parsons có nhiệm vụ dọn dẹp hậu quả từ vụ sáp nhập với America Online năm 2000 2000.

Có đáng đồng tiền?Không

Minh Tuấn
Theo Businessweek