Chiến lược Trung Quốc + 1 giúp sản xuất tại châu Á bùng nổ

Canon, hãng sản xuất máy ảnh, máy quay và thiết bị văn phòng hàng đầu thế giới, không xây dựng nhà máy hay mở rộng sản xuất tại Trung Quốc nữa mà tăng gấp đôi số nhân công tại nhà máy sản xuất ở gần Hà Nội.

Nissan, Hanesbrand – một công ty lớn của Mỹ và tập đoàn dệt Texhong của Trung Quốc cũng đang có kế hoạch xây dựng thêm hai nhà máy tương tự.

Trung Quốc cho đến nay vẫn là địa điểm thu hút đầu tư sản xuất công nghiệp hấp dẫn nhất trên thế giới, tổng số vốn đầu tư vào nước này năm ngoái là khoảng 83 tỷ USD. Tuy nhiên trong chiến lược Trung Quốc + 1 của nhiều công ty đa quốc gia, do lo ngại giá cả tăng cao tại nước này, họ đã tiến hành mở rộng sản xuất ra nhiều nước khác trong khu vực, đặc biệt là tại Việt Nam.

Sự lo lắng của nhà đầu tư đối với môi trường kinh doanh tại Trung Quốc ngày càng tăng cao, cụ thể chi phí lao động tăng, nguồn nhân lực và khoáng sản thiếu, đồng Nhân dân tệ ngày một mạnh hơn, chính sách thuế chưa thật sự thỏa đáng. Mức lương tại Trung Quốc đang tăng với tốc độ 25%/năm và nhiều mức chi phí khác tăng cao đang làm giảm rất nhiều sức hấp dẫn của môi trường kinh doanh tại Trung Quốc.

Theo ông Edward Kang, giám đốc điều hành một công ty thể thao hàng đầu của Mỹ, những công ty đa quốc gia nên nghĩ đến toàn thế giới và đảm bảo một sự cân bằng. Họ đang tiến hành làm điều đó bằng cách khuyến khích những nhà cung cấp nguyên vật liệu đa dạng hóa hoạt động ra ngoài biên giới Trung Quốc. Công ty này đang xây dựng nhà máy tại Việt Nam để hỗ trợ cho ba nhà máy ở Trung Quốc.

Không có nhiều nhà máy sản xuất chuyển công việc sản xuất từ Trung Quốc sang Mỹ dù khi giá dầu tăng cao, chi phí vận chuyển hàng hóa liên châu lục hết sức tốn kém. Việc đầu tư chuyển từ Trung Quốc sang các nước khác có nguyên nhân chính là do Trung Quốc hiện chuyển trọng tâm sang những ngành có mức lương cao hơn như sản xuất máy móc và linh kiện máy tính.

Ông Jack Perkowski, giám đốc phụ trách sản xuất một công ty lớn của Mỹ tại Trung Quốc, nhận xét tình hình như trên tại Trung Quốc có nguyên nhân họ đang chuyển sản xuất sang một mức độ cao hơn. Những nước khác tại châu Á có khả năng thay thế Trung Quốc đang trải qua tình trạng lạm phát cao, vì thế tiền lương họ kiếm được vẫn thấp hơn nhiều so với người lao động Trung Quốc.

Khi chi phí lao động tại châu Á tăng cao, người tiêu dùng trên thế giới sẽ phải gánh chịu tác động mạnh của việc giá cả hàng hóa tăng cao.

Không chỉ có vậy, giá cả hàng hóa tăng cao tại Trung Quốc và nhiều nước châu Á khác khiến nhiều công ty khác trên toàn thế giới tăng giá theo, điều này sẽ đẩy cao tỷ lệ lạm phát trên toàn thế giới.

Trên thực tế không có nhiều công ty đóng cửa nhà máy của họ tại Trung Quốc. Đối với những công ty có hoạt động sản xuất lớn tại đây, chiến lược Trung Quốc có mục đích chính là giảm thiểu rủi ro. Nhiều trong số họ đang tìm hết cách để kiểm soát chi phí, một trong những cách đó là tăng tỷ lệ tự động hóa để giảm số lượng lao động. Ngay cả những công ty Trung Quốc cũng phải làm như vậy.

Theo tính toán của Texhong, chi phí lao động ngành may mặc tại Trung Quốc sẽ tăng khoảng 16% trong năm nay. Năm 2007, mức chi phí này đã tăng 12%. Luật lao động mới tại Trung Quốc cho đến nay cũng gây không ít khó khăn cho nhà đầu tư.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Trung Quốc cho đến nay tăng thêm 30% trong 03 năm. Cùng thời gian đó, đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng gấp đôi tại Philippin và tăng gấp 8 lần tại Việt Nam.

Lâu nay nhiều người thường cho rằng Việt Nam sẽ là Trung Quốc thứ hai, và Campuchia sẽ là Việt Nam thứ hai. Tuy nhiên người ta còn chưa biết điều này sẽ còn đúng trong bao lâu nữa khi những nền kinh tế đang dịch chuyển dần từ lĩnh vực sản xuất lên dịch vụ.

Dân số Việt Nam chỉ bằng khoảng 1/16 của Trung Quốc trong khi lượng vốn đầu tư đổ vào bằng 1/5. Lượng tiền đầu tư dường như quá nhiều, các công ty tìm mọi cách để tìm được nguồn nhân công và nguyên vật liệu.

Ngọc Diệp
Tổng hợp từ IHT, ChinaBriefing